Miracula beatae Mariae virginis
Kurzformat
Miracula beatae Mariae virginis / ca. 1200
1 Band (102 Blätter) : 23 x 15,5 cm - Pergament
-
Basel, Universitätsbibliothek, UBH B VIII 2
| LEADER | 00000ntmaa22000007c 4500 | ||
|---|---|---|---|
| 001 | 991170524909905501 | ||
| 005 | 20260910162159.0 | ||
| 007 | cr#||||||||||| | ||
| 008 | 080818s1200 xx 00| | lat d | ||
| 019 | |a Exemplarspezifische Aufnahme, gesperrt für Veränderungen und das Anhängen von Signaturen. |5 HAN/11.11.2020/bmt | ||
| 024 | 7 | |a 10.7891/e-manuscripta-193109 |2 doi | |
| 035 | |a (HAN)000079285DSV05 | ||
| 035 | |a (EXLNZ-41SLSP_NETWORK)991170524909905501 | ||
| 035 | |a (41SLSP_UBS)9972440063905504 |9 (41SLSP_UBS)9972440063905504 | ||
| 040 | |a CH-001880-7 |b ger |e HAN-Katalogisierungsregeln | ||
| 046 | |a s |c 1200 | ||
| 245 | 0 | 0 | |a Miracula beatae Mariae virginis |
| 246 | 1 | |i Weiterer Titel eines anderen Autors |a Officium rhythmicum de Catharina Alexandriensi, neumis instructis | |
| 264 | 0 | |c ca. 1200 | |
| 300 | |a 1 Band (102 Blätter) |c 23 x 15,5 cm |e 3 Beilagen | ||
| 336 | |b txt |2 rdacontent | ||
| 337 | |b n |2 rdamedia | ||
| 337 | |b c |2 rdamedia | ||
| 338 | |b nc |2 rdacarrier | ||
| 338 | |b cr |2 rdacarrier | ||
| 340 | |a Pergament | ||
| 490 | 1 | |a Abteilung B VIII |v 2 | |
| 506 | |a Es gelten die generellen Benutzungsregeln für den Sonderlesesaal | ||
| 510 | 4 | |a Die mittelalterlichen Handschriften der Universitätsbibliothek Basel : beschreibendes Verzeichnis. Abt. B, Theologische Pergamenthandschriften / bearb. von Gustav Meyer und Max Burckhardt. - Basel : Universitätsbibliothek, 1960-1975. - Bd. 1, S. 830-837 | |
| 510 | 4 | |a Huygens, Robert Burchard Constantijn. - La tradition manuscrite de Guibert de Nogent (Instrumenta patristica, 21). - Steenbrugge, 1991, S. 59 |3 26r-32r | |
| 510 | 4 | |a Bischoff, Bernhard. - Katalog der festländischen Handschriften des neunten Jahrhunderts. - Teil 1, Wiesbaden, 1998, Nr. 266 |3 Spiegelbl. | |
| 525 | |a 2 Fragmente, losgelöst aus vorderem Spiegel im Mai 2021. Fragment 1: 12. Jahrhundert, Doppelblatt aus einer Handschrift mit dem Sentenzenkommentar von Hrabanus Maurus (PL 109, Sp. 671-762): Teile des Inhaltsverzeichnisses des Liber II, Inhaltsverzeichnis Liber III, Anfang Liber I; auf dem ursprünglich im vorderen Spiegel sichtbaren 2v Provenienzhinweise und Inhaltsangaben des Bandes aus der Kartause Basel. Fragment 2: Pergamentfalz, leer. Beilage: Orientierungshilfe zu Fragment 1 liegt als Beilage bei. | ||
| 541 | |f Öffentliche Bibliothek der Universität Basel | ||
| 546 | |a Lateinisch | ||
| 561 | |a Aus der Kartause Basel; verschiedene Besitzeinträge vorhanden; ursprünglich war Fragment 1 als vorderes Spiegelblatt so eingeklebt, das davon 2v als Spiegelblatt sichtbar war; dort der Besitzeintrag "Liber domus vallis sancte Margarete virginis et martiris in Basilea ordinis Carthusiensis" sowie die Federprobe (?) "Thomas Kress" in gotischer Textur (war letzter Basler Kartäuser, siehe Basler Chroniken, Bd. 1 / hrsg. von Vischer, Willhelm und Stern, Alfred. - Leipzig, 1872, S. 562; Meyer-Burckhardt gehen davon aus der Name sei ein Besitzeintrag, der den vorübergehenden Besitz dieser Handschrift belegt); in der Handschrift auf 1r am oberen Rand von der Hand Jacob Loubers "Titulus Miracula beata Virginis C xxxiii", daneben eine radierte alte Signatur (?); auf dem Schmutzblatt 102r (wohl einst als hinteres Spiegelblatt eingeklebt) ein Eintrag des Basler Kartäuserpriors Johannes Dotzheim "Iste liber est fratrum Carthusiensium Basilee datus eis a quodam Argentinensi nomine Johannes Krafstet cuius anima requiescat in sancta pace", hierzu der rubrizierte Eintrag auf 101v "Johannes de Krafstet subdiaconus Argentinensis", darunter mehrere radierte Zeilen in Kursive; im Standortverzeichnis pro antiqua mit Loubers Signatur "C xxxiii" verzeichnet (UB Basel, AR I 2, 21r), sowie im alphabetischen Katalog Urban Mosers (UB Basel, AR I 4a, 203v). | ||
| 563 | |a Mit ungepresstem, auf der Vorderseite stark abgeriebenem Leder überzogene dicke Holzdeckel mit abgerundeten Kanten im Format des Buchblockes, Rückenpartie modern unterlegt. Die beiden nach hinten greifenden Schliessen als ehemals rote schmale Bänder mit fein gegliederten Metallfassungen komplett erhalten. Auf dem vorderen Buchdeckel unleserlicher Titel; ein schmales Pergament-Schild auf dem hinteren Deckel abgefallen. Innenseiten der Deckel mit verschiedenen Fragmenten bedeckt (Fragment 1; vgl. Inhalt). Vom Schreiber des Besitzereintrages im vorderen Deckel (vgl. Provenienz) die Inhaltsangabe ebenda unten "In hoc libro continentur miracula beate Marie virginis". Auf dem Rücken alte Signatur von unten nach oben "D iii(?)" | ||
| 581 | |a Kunze, Konrad. - Studien zur Legende der heiligen Maria Aegyptiaca. - Berlin, 1969, S. 19 |3 81r-82v | ||
| 583 | 0 | |b Verzeichnung=Description=Inventaire |c 2008 |i Titel, Jahr, Sprache, Signatur, Vorbesitzer nach: Meyer/Burckhardt | |
| 583 | 0 | |b Verzeichnung=Description=Inventaire |c 2008 |f HAN-Katalogisierungsregeln |i Minimalaufnahme nach: Meyer/Burckhardt | |
| 583 | 1 | |b Verzeichnung=Description=Inventaire |c Nov. 2025 |f HAN-Katalogisierungsregeln |i Normalaufnahme nach: Meyer/Burckhardt. Auf die Übernahme umfangreicher Detailinformationen aus Meyer-Burckhardt (z.B.Identifikationen von Einzelversen) wurde weitgehend verzichtet. |k Gonzalvez | |
| 583 | 1 | |b Digitalisierung=Digitization=Numérisation |i PDF | |
| 583 | 1 | |a Erschliessungsniveau Normalniveau | |
| 596 | 0 | |c Moderne Bleistiftfoliierung: 1-102 | |
| 596 | 1 | |a Haupt- und Nebentitel in rot |b Auf 1r eine grosse Initiale mit einfachen Konturen, kleinere einfache Initialen in rot. |d Schriftraum: ca. 17-17,5 x 10,5-11 cm; 30 mit dem Zirkel abgesteckte und leicht mit dem Stift gezogene Zeilen (100v-101v: Schriftraum: ca. 20 x 11 cm; 17/27 unregelmässige abgesteckte und nur eingekerbte Zeilen). |e Der Hauptteil in Buchschrift um 1200, von einer einzigen Hand geschrieben; auf 1r mit halbunzialen Wörtern, auf 100r-101v karolingische Minuskel 9./10. Jh. mit interlinearen Neumen; die Fragmente in den Deckeln ebenfalls karolingische Buchschrift 9. bzw. 10. Jh.; Ergänzungen am Rand gleichzeitig wie Haupttext oder etwas später. | |
| 596 | 3 | 0 | |g Vorderes Spiegelblatt |t Fragmentum ex Hrabani Mauri in sap. 1 commentario |r Hrabani Mauri |i >Hrabani Mauri expositio in librum sapientie<. Incipit liber primus 'Diligente iustitiam ...' Ammonet ... adicientur vobis. |v PL 109, 673 A-B 12. |s Nun als Fragment 1 beigelegt; siehe hierzu auch die Beilage für eine genauere Auflistung des Inhaltes, ursprünglich Doppelblatt aus einer Handschrift des 12. Jh. |
| 596 | 3 | 0 | |g 1r-100r |t Miracula BMV |i >Incipit prologus in miraculis sancte Marie<. Ad omnipotentis dei laudem cum sepe ... recitare studeamus. >Explicit prologus<. >Incipiunt miracula beate dei genitricis et perpetue virginis Marie. De veste quam ipsa beata virgo attulit. Hyldefonso archiepisopo<. Fuit in toletana urbe quidam archiepisopis ... per famulum suum Iohannem baptistam. Nunc a serie narrationis reversuri. Oramus Christe ... [Collectio brevior et minus nota, 79v-100r:] >Relatio christiani de miraculis beate Marie<. Equivoco suo sancte Marie dilectori et ministro. Christianus presbiter et monachus. Utroque nomine indignus. Cum Iohanne servire. Ut mereatur cum ["-m"-Strich über "cu" von späterer Hand] eo audire 'ecce mater tua' [Ioh. 19, 27]. Ave mi christiane karissime. Peticioni tue morem gessi. Omnia domine tue. Mee nostre. Immo celi et terre. Videlicet sancte ["sed" cod.] Marie beneficia tibi miracula que in dilectores suos sibique fideliter famulantes ostendere dignata est. Que vel scripta reperi. Vel seniorum nostrorum [Abkürzungszeichen von späterer Hand] relatione didici. In unum opusculum ut rogasti conscripsi. Ea que scripta reperi non mutavi. Nec his aliquid addidi ... preter illud de theophilo ... itemque illud de Maria Egiptiaca ... Peticionis autem tue intentio duplex fuit. Una ut tu tuique similes ad quos forte libellus iste pervenerit. De pietate eius ... tale quid scriptum pre manibus haberetis ... alia vero in qua et utilitas libri est ... Titulum libello non preponas. Pro persona enim plerumque sententia habetur. Ego autem nullius persone sum ... forma nullius aspectus. Scientia indoctus. Rebus pauper. Officio privatus. Ne propter auctoris vilitatem ... contempnatur. Titulum frontis erade. Ut muta sit pagina. Et quod sufficit loquatur materiam non loquatur auctorem. >De quadam ancilla nomine musa<. Probus omnipotentis dei famulus ... exivit. [Greg. M. dial. 4, 18, 255, 18-256, 20]. >De quodam fratre<. Frater quidam innocentis vite ... 'p[ortantes] m[anipulos] s[uos]' [Ps. 125,6, Rupert Tuitiensis, in. cant. prol. PL 168, 837/838]. [81r] >De Maria Egiptiaca<. Maria peccatrix que dicitur Egyptiaca quod iuxta litteram Egyptum patriam habuit spiritaliter etiam satis congrue. Quia peccatis tenebrosa fuit. Hec ut Paulus sancte Neapolis ecclesie [sic] venerabilis diaconus transtulit XII(mo) etatis sue anno. Relicta patria et parentibus Alexandriam venit. Ubi ... [82v] post victoriam ad coronam perduxit amen. [BHL 5415, PL 73, 680 A-685 A]. >De theophilo<. Ante quam gens persarum Romanam rem publicam invasisset. Fuit in una civitatum ciliciorum quidam vice dominus sancte dei ecclesie nomine Theophilus moribus ... [85r] bonaque confessione consumatus [sic] migravit ad dominum. Temporibus beati Bonefacii pape qui in ecclesiasticis historiis legitur ... [86r] ad laudem Christi semper ferventius in honore potuisset. Multis sanctam Mariam etiam modernis temporibus apparuisse. Quosdam donis honorasse. Non nullos sub hora mortis diabolo eripuisse. Aliquos etiam vite reddidisse olim dni ["domini" / "diu"?] sepeque audivi que quia pro novitate rerum ab aliis scripta non sunt. Ego rogatus licet minus idoneus nunc scribere temptabo tum ad laudem eiusdem sancte dei genetricis tum ad legentium vel audientium edificationem. Sed quia his certa auctoritas deest. Ego scio non defuturos qui non credant ... Quibus respondeo. Quod ego nil horum de corde meo excogitavi ... Quod si mihi ideo credi non debet quod ea scribo que audivi non que vidi. Nec sancto Gregorio credendum est ... Si enim probus Gregorio verum dicere potuit. Et Raidulfus. Bertolfo. Quid si Raidolfus Bertolfo mentiri potuit et probus Gregorio ... [86v] Unum de his affirmare possum quod bene. Salva fide et et fieri potuerunt. Et credi possunt. Igitur quoniam nil tale obsistit in meliorem partem interpretari volvi. >De quodam monacho<. Opinata res est valde. Et seniorum nostrorum relatione nobis tradita. Fuit quidam frater [von 2. Hand über der Zeile] in Cluniaco. Satis in vita religiosus. In dei laudibus valde devotus ... [87v] Munera autem eadem in testimonium huius rei in eodem loco usque hodie conservantur. >De quodam monacho<. Fuit in eodem loco alius monachus incomparabilis circa matrem domini devotionis qui hoc sue speciale indicium dedit ... [88r] quem prius irridebant. Tunc venerari imitarique ceperunt. >De duobus fratribus<. Cum monastice religionis disciplina in cenobiis sub magistra regula adhuc servaretur. Tunc fuit quoddam claustrum tocius religionis speculum. In quo hic mos erat ut ubi canonicas sinaxeos explessent [sic] illico cursum sancte dei genitricis ... [90r] oratio talis. Sanctissima et gloriosissima et piissima virgo Maria. Ego indignus peccator. Committo tibi esse posse. Nosse. Vivere et valere meum et corpus et animam et cetera. >De quodam iudeo<. Quidam puerulus iudeus ... [90v] consentientes baptizaverunt. >Sententia quedam de corpore domini<. Possunt hec que hic de corpore domini visa referuntur. Infirmis auditoribus plus nocere quam prodesse. Unde nacta occasione hinc aliquid determinandum puto. Nequi in hac parte fidei scandalizentur. Possent quidem hec pro falsis haberi ... [91v] ita hoc faceret [sc. "Christus"] ut commode ab illis fieri posset. Non ergo ista fidem destruunt. Sed bene intellecta. >De quodam clerico<. Ab omni sexu. Ordine. Gradu. Mater domini beatificatur. Iuxta ipsius verba. 'Beatam me ...' [Luc. 1,48]. Huius beatitudinis causa omnibus nota est. Quia per ipsam omnium beatitudo venit. Sunt tamen in omnibus quidam qui ... Proinde fuit quidam clericus. In Laude sancte dei genitricis Marie cottidianus ... [92v] ad castitatem corporis et amorem dei genitricis. Plurimos acquisivit. >De quodam clerico<. Cenobium est in suevia quod Lindaugium vocatur. Lacu magno qui podense dicitur ... [93v] penitentia vitam finivit. Per omnia deus benedictus in secula. Amen. >De quadam femina<. Spiritu compunctionis persuadente. Mulier quedam seculo renuntiavit ... [95r] mater vero Iohanni. Iohannes denique eterne vite reddit. >De quadam femina<. Nulla professio est. Nullus gradus. Ubi boni et mali non inveniantur. Sicut enim in mundis ["-s" getilgt] hominibus. Ita et in contemtoribus mundi. Sicut in subditis ita et in prelatis ... Fuit ergo ut a maioribus nostris audivimus abbatissa. Que potestate officii sui abusa. Honores enim mutant mores ... Hec ergo potestatem officii in libertatem convertit peccandi ... [96r] in laude et gratiarum actione liberatricis sue usque ad finem vite perseveravit. Prestante domino nostro Ihesu Christo. Cui est cum patre honor et gloria in secula seculorum amen. >De quadam muliere<. Res quam refero. Tociens iam in ecclesiis dei. A tot et a tantis public[e] et privatim dicta et declamata est. Quod nulla iam dubitatio de ea est. Asserunt etiam quidam literis mandata. Sed eius lectio nondum pervenit ad me ... fuit igitur quoddam claustrum sancti monialium sicut hodie sunt multa ... [97r] ab omnibus beata Maria benedicitur. Per omnia benedictus deus amen. >De Hildebrando cardinali<. Eiusdem beate et perpetue virginis ... [99r] sequenti die celebraret per omnia deus benedictus in secula amen. >De quodam episcopo<. Quid honoris quid utilitatis conferat amare colere beatam et gloriosam dei genitricem Mariam quid etiam humilitatem glorie ... sequatur. Relatione nostra nunc videre est. Episcopus quidam cuius nunc nomen memoriam excedit [sic.] Vir in divinis humanisque literis adprime eruditus. In amorem beate virginis ... [100r] Quia omnis qui se exaltat humiliabitur ut iste. Et qui se humiliat exaltabitur ut ille. Per omnia deus benedictus in secula amen. |s Eine Sammlung von verschiedenen Marienwundern, die in diversen anderen Handschriften und anderer Literatur erwähnt oder wiedergegeben werden, siehe Meyer-Burckhardt S. 832ff für genauere Aufschlüsselung des Inhalts. Beispielsweise auf 87v ein Exempel von einem Mönch, der wegen seiner Verehrung eines Marienbildes und dem im Refektorium angebrachten Nikolausbild von seinen Mitbründern verprügelt wird, Maria und Nikolaus fangen die Schläge jedoch ab. Auf 90v-91v eigentlich kein miraculum BMV, sondern Erörterung über das Wunder der Eucharistie; zwischen 91v-92v über den "Marienbräutigam", auffallend hier ist der Exkurs über das Zölibat und die Unterschiede der Ostkirche gegen Rom. 95r-96r Legende der "sündigen Äbtissin". 96r-97r Legende von der "sündigen Nonne". |v Mussafia, Adolf. - Studien zu den mittelalterlichen Marienlegenden, Bd. 1. - Wien, 1887, S. 917ff. |v Mussafia, Adolf. - Studien zu den mittelalterlichen Marienlegenden, Bd. 2. - Wien, 1888, S. 5ff. |v Mussafia, Adolf. - Studien zu den mittelalterlichen Marienlegenden, Bd. 3. - Wien, 1889, S. 1ff. |v Mussafia, Adolf. - Studien zu den mittelalterlichen Marienlegenden, Bd. 4. - Wien, 1891, S. 1ff. |v Mussafia, Adolf. - Studien zu den mittelalterlichen Marienlegenden, Bd. 5. - Wien, 1898, S. 1ff. |v Ward, Harry Leigh Douglas. - Catalogue of romances in the department of manuscripts in the British museum, Bd. 2. - London, 1893, S. 586ff. |v Kjellman, Hilding. - La deuxième collection anglo-normande des miracles de la sainte vierge et son original latin. - Paris, 1922, IX ff. |v Ducrot-Granerye, Arlette. - Études sur les miracles nostre dame de Gautier de Coinci ... - Helsingfors, 1932, S. 26ff. |v Langfors, Arthur. - Miracles de Gautier de Coinci. - Helsinki, 1937, S. VII ff. |v Mussafia, Adolf. - Über die von Gautier de Coincy benützten Quellen. - Wien, 1894, S. 3ff. |v Ghellinck, Joseph de. - Littérature latine au Moyen Age, Bd. 2. - Paris, 1939, S. 165f. |v Beissel, Stephan. - Geschichte der Verehrung Marias in Deutschland während des Mittelalters. - Freiburg i. Br., 1909, S. 101f. und S. 493ff. |
| 596 | 3 | 0 | |g 100r-101v |t Officium rhytmicum de Catharina Alex. neumis instructum |i Ave virgo speciosa clarior sideribus | cuius vultum ac decorem concupivit dominus | ... - ... | [101v] ut intremus chorum tecum angelorum. |v Anal. hymn. 26, 203 Nr. 69. |v Anal. hymn. 26, 209 Nr. 71. |v Anal. hymn. 26, 212 Nr. 73. |v Anal. hymn. 26, 197 Nr. 69. |v Anal. hymn. 26, 213 Nr. 72. |v Anal. hymn. 26, 213-214 Nr. 3. |v Anal. hymn. 26, 214-215 Nr. 5. |
| 596 | 3 | 1 | |g Hinteres Spiegelblatt |t Fragmenta benedictionum et exorcismorum |s Beinhaltet 1 ganze Benediktio und Teile von 7 verschiedenen Benediktionen. Dieses Blatt ist Rest eines Doppelblattes, dessen vorderes Blatt recto die jetzige Rückseite rechts war, das verso demnach die jetzige Vorderseite. |
| 655 | 7 | |a Handschrift |2 gnd-content | |
| 690 | |a Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel, Bibliotheca antiqua. Signatur: C xxxiii (alt) |e C xxxiii (alt) |2 han-A5 | ||
| 690 | |a Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel (?). Signatur: D iii (?) (alt) |e D iii (?) (alt) |2 han-A5 | ||
| 690 | |a Analecta hymnica Bd. 26, Nr. 3 | ||
| 690 | |a Analecta hymnica Bd. 26, Nr. 5 | ||
| 690 | |a Analecta hymnica Bd. 26, Nr. 69 | ||
| 690 | |a Analecta hymnica Bd. 26, Nr. 71 | ||
| 690 | |a Analecta hymnica Bd. 26, Nr. 72 | ||
| 690 | |a Analecta hymnica Bd. 26, Nr. 73 | ||
| 700 | 1 | |a Louber, Jakob |d 1440-1513 |0 (DE-588)1024501442 |4 ann | |
| 700 | 1 | |a Dotzheim, Johannes |0 (DE-588)1375071963 |4 ann | |
| 700 | 1 | |a Krafstet, Johannes |0 (DE-588)138348726X |4 dnr | |
| 710 | 2 | |a Kloster St. Margarethental |0 (DE-588)4682346-3 |e Früherer Eigentümer |4 fmo | |
| 830 | 0 | |a Abteilung B VIII |v 2 |w (HAN)000108228DSV05 | |
| 852 | 4 | |b A100 |c 102HSS |j UBH B VIII 2 |9 (41SLSP_UBS)9972440063905504 | |
| 856 | 4 | 2 | |u http://www.manuscripta-mediaevalia.de/hs/katalogseiten/HSK0503a_b0830_jpg.htm |z Meyer/Burckhardt online |
| 856 | 4 | 1 | |u https://ub.unibas.ch/digi/a100/diverse_projekte/pre2009pdf/BAU_5/BAU_5_000079285.pdf |z Digitalisat (PDF) (407 MB) |
| 856 | 4 | 1 | |u http://dx.doi.org/10.7891/e-manuscripta-193109 |z Online via e-manuscripta |
| 900 | |f HANcollect_this handschrift | ||
| 900 | |a HANunikat | ||
| 900 | |f HANemanuscriptabsub | ||
| 910 | |c Die Katalogdaten stehen unter der Lizenz CC-BY zur Weiternutzung zur Verfügung. | ||
| 949 | |c 102HSS |p 12 |j UBH B VIII 2 |b A100 |9 (41SLSP_UBS)9972440063905504 | ||
| 986 | |a (41SLSP_UBS)9972440063905504 |9 (41SLSP_UBS)9972440063905504 | ||
Basisinformationen
Signatur:
-
Basel, Universitätsbibliothek, UBH B VIII 2
Ressourcentyp:
Buchhandschrift
Titel:
Miracula beatae Mariae virginis
Entstehungsangaben:
ca. 1200
Entstehungszeit (normiert):
1200
Physische Beschreibung:
-
1 Band (102 Blätter); 23 x 15,5 cm + 3 Beilagen
Physische Beschaffenheit:
-
Pergament
Serie:
Abteilung B VIII; 2
Hierarchie / Kontext (aufklappbar)
Ihre Suche erzielte keine Treffer.
Ihr Suche ergab zu viele Treffer, um die gesamte Hierarchie anzeigen zu können. Es werden nur the ersten 100 Treffer angezeigt.
Wird geladen …
Wird geladen...
Inhalt und innere Ordnung
Inhalt:
-
[Vorderes Spiegelblatt] Fragmentum ex Hrabani Mauri in sap. 1 commentario, Hrabani Mauri. >Hrabani Mauri expositio in librum sapientie<. Incipit liber primus 'Diligente iustitiam ...' Ammonet ... adicientur vobis. Nun als Fragment 1 beigelegt; siehe hierzu auch die Beilage für eine genauere Auflistung des Inhaltes, ursprünglich Doppelblatt aus einer Handschrift des 12. Jh. PL 109, 673 A-B 12.
-
[1r-100r] Miracula BMV. >Incipit prologus in miraculis sancte Marie<. Ad omnipotentis dei laudem cum sepe ... recitare studeamus. >Explicit prologus<. >Incipiunt miracula beate dei genitricis et perpetue virginis Marie. De veste quam ipsa beata virgo attulit. Hyldefonso archiepisopo<. Fuit in toletana urbe quidam archiepisopis ... per famulum suum Iohannem baptistam. Nunc a serie narrationis reversuri. Oramus Christe ... [Collectio brevior et minus nota, 79v-100r:] >Relatio christiani de miraculis beate Marie<. Equivoco suo sancte Marie dilectori et ministro. Christianus presbiter et monachus. Utroque nomine indignus. Cum Iohanne servire. Ut mereatur cum ["-m"-Strich über "cu" von späterer Hand] eo audire 'ecce mater tua' [Ioh. 19, 27]. Ave mi christiane karissime. Peticioni tue morem gessi. Omnia domine tue. Mee nostre. Immo celi et terre. Videlicet sancte ["sed" cod.] Marie beneficia tibi miracula que in dilectores suos sibique fideliter famulantes ostendere dignata est. Que vel scripta reperi. Vel seniorum nostrorum [Abkürzungszeichen von späterer Hand] relatione didici. In unum opusculum ut rogasti conscripsi. Ea que scripta reperi non mutavi. Nec his aliquid addidi ... preter illud de theophilo ... itemque illud de Maria Egiptiaca ... Peticionis autem tue intentio duplex fuit. Una ut tu tuique similes ad quos forte libellus iste pervenerit. De pietate eius ... tale quid scriptum pre manibus haberetis ... alia vero in qua et utilitas libri est ... Titulum libello non preponas. Pro persona enim plerumque sententia habetur. Ego autem nullius persone sum ... forma nullius aspectus. Scientia indoctus. Rebus pauper. Officio privatus. Ne propter auctoris vilitatem ... contempnatur. Titulum frontis erade. Ut muta sit pagina. Et quod sufficit loquatur materiam non loquatur auctorem. >De quadam ancilla nomine musa<. Probus omnipotentis dei famulus ... exivit. [Greg. M. dial. 4, 18, 255, 18-256, 20]. >De quodam fratre<. Frater quidam innocentis vite ... 'p[ortantes] m[anipulos] s[uos]' [Ps. 125,6, Rupert Tuitiensis, in. cant. prol. PL 168, 837/838]. [81r] >De Maria Egiptiaca<. Maria peccatrix que dicitur Egyptiaca quod iuxta litteram Egyptum patriam habuit spiritaliter etiam satis congrue. Quia peccatis tenebrosa fuit. Hec ut Paulus sancte Neapolis ecclesie [sic] venerabilis diaconus transtulit XII(mo) etatis sue anno. Relicta patria et parentibus Alexandriam venit. Ubi ... [82v] post victoriam ad coronam perduxit amen. [BHL 5415, PL 73, 680 A-685 A]. >De theophilo<. Ante quam gens persarum Romanam rem publicam invasisset. Fuit in una civitatum ciliciorum quidam vice dominus sancte dei ecclesie nomine Theophilus moribus ... [85r] bonaque confessione consumatus [sic] migravit ad dominum. Temporibus beati Bonefacii pape qui in ecclesiasticis historiis legitur ... [86r] ad laudem Christi semper ferventius in honore potuisset. Multis sanctam Mariam etiam modernis temporibus apparuisse. Quosdam donis honorasse. Non nullos sub hora mortis diabolo eripuisse. Aliquos etiam vite reddidisse olim dni ["domini" / "diu"?] sepeque audivi que quia pro novitate rerum ab aliis scripta non sunt. Ego rogatus licet minus idoneus nunc scribere temptabo tum ad laudem eiusdem sancte dei genetricis tum ad legentium vel audientium edificationem. Sed quia his certa auctoritas deest. Ego scio non defuturos qui non credant ... Quibus respondeo. Quod ego nil horum de corde meo excogitavi ... Quod si mihi ideo credi non debet quod ea scribo que audivi non que vidi. Nec sancto Gregorio credendum est ... Si enim probus Gregorio verum dicere potuit. Et Raidulfus. Bertolfo. Quid si Raidolfus Bertolfo mentiri potuit et probus Gregorio ... [86v] Unum de his affirmare possum quod bene. Salva fide et et fieri potuerunt. Et credi possunt. Igitur quoniam nil tale obsistit in meliorem partem interpretari volvi. >De quodam monacho<. Opinata res est valde. Et seniorum nostrorum relatione nobis tradita. Fuit quidam frater [von 2. Hand über der Zeile] in Cluniaco. Satis in vita religiosus. In dei laudibus valde devotus ... [87v] Munera autem eadem in testimonium huius rei in eodem loco usque hodie conservantur. >De quodam monacho<. Fuit in eodem loco alius monachus incomparabilis circa matrem domini devotionis qui hoc sue speciale indicium dedit ... [88r] quem prius irridebant. Tunc venerari imitarique ceperunt. >De duobus fratribus<. Cum monastice religionis disciplina in cenobiis sub magistra regula adhuc servaretur. Tunc fuit quoddam claustrum tocius religionis speculum. In quo hic mos erat ut ubi canonicas sinaxeos explessent [sic] illico cursum sancte dei genitricis ... [90r] oratio talis. Sanctissima et gloriosissima et piissima virgo Maria. Ego indignus peccator. Committo tibi esse posse. Nosse. Vivere et valere meum et corpus et animam et cetera. >De quodam iudeo<. Quidam puerulus iudeus ... [90v] consentientes baptizaverunt. >Sententia quedam de corpore domini<. Possunt hec que hic de corpore domini visa referuntur. Infirmis auditoribus plus nocere quam prodesse. Unde nacta occasione hinc aliquid determinandum puto. Nequi in hac parte fidei scandalizentur. Possent quidem hec pro falsis haberi ... [91v] ita hoc faceret [sc. "Christus"] ut commode ab illis fieri posset. Non ergo ista fidem destruunt. Sed bene intellecta. >De quodam clerico<. Ab omni sexu. Ordine. Gradu. Mater domini beatificatur. Iuxta ipsius verba. 'Beatam me ...' [Luc. 1,48]. Huius beatitudinis causa omnibus nota est. Quia per ipsam omnium beatitudo venit. Sunt tamen in omnibus quidam qui ... Proinde fuit quidam clericus. In Laude sancte dei genitricis Marie cottidianus ... [92v] ad castitatem corporis et amorem dei genitricis. Plurimos acquisivit. >De quodam clerico<. Cenobium est in suevia quod Lindaugium vocatur. Lacu magno qui podense dicitur ... [93v] penitentia vitam finivit. Per omnia deus benedictus in secula. Amen. >De quadam femina<. Spiritu compunctionis persuadente. Mulier quedam seculo renuntiavit ... [95r] mater vero Iohanni. Iohannes denique eterne vite reddit. >De quadam femina<. Nulla professio est. Nullus gradus. Ubi boni et mali non inveniantur. Sicut enim in mundis ["-s" getilgt] hominibus. Ita et in contemtoribus mundi. Sicut in subditis ita et in prelatis ... Fuit ergo ut a maioribus nostris audivimus abbatissa. Que potestate officii sui abusa. Honores enim mutant mores ... Hec ergo potestatem officii in libertatem convertit peccandi ... [96r] in laude et gratiarum actione liberatricis sue usque ad finem vite perseveravit. Prestante domino nostro Ihesu Christo. Cui est cum patre honor et gloria in secula seculorum amen. >De quadam muliere<. Res quam refero. Tociens iam in ecclesiis dei. A tot et a tantis public[e] et privatim dicta et declamata est. Quod nulla iam dubitatio de ea est. Asserunt etiam quidam literis mandata. Sed eius lectio nondum pervenit ad me ... fuit igitur quoddam claustrum sancti monialium sicut hodie sunt multa ... [97r] ab omnibus beata Maria benedicitur. Per omnia benedictus deus amen. >De Hildebrando cardinali<. Eiusdem beate et perpetue virginis ... [99r] sequenti die celebraret per omnia deus benedictus in secula amen. >De quodam episcopo<. Quid honoris quid utilitatis conferat amare colere beatam et gloriosam dei genitricem Mariam quid etiam humilitatem glorie ... sequatur. Relatione nostra nunc videre est. Episcopus quidam cuius nunc nomen memoriam excedit [sic.] Vir in divinis humanisque literis adprime eruditus. In amorem beate virginis ... [100r] Quia omnis qui se exaltat humiliabitur ut iste. Et qui se humiliat exaltabitur ut ille. Per omnia deus benedictus in secula amen. Eine Sammlung von verschiedenen Marienwundern, die in diversen anderen Handschriften und anderer Literatur erwähnt oder wiedergegeben werden, siehe Meyer-Burckhardt S. 832ff für genauere Aufschlüsselung des Inhalts. Beispielsweise auf 87v ein Exempel von einem Mönch, der wegen seiner Verehrung eines Marienbildes und dem im Refektorium angebrachten Nikolausbild von seinen Mitbründern verprügelt wird, Maria und Nikolaus fangen die Schläge jedoch ab. Auf 90v-91v eigentlich kein miraculum BMV, sondern Erörterung über das Wunder der Eucharistie; zwischen 91v-92v über den "Marienbräutigam", auffallend hier ist der Exkurs über das Zölibat und die Unterschiede der Ostkirche gegen Rom. 95r-96r Legende der "sündigen Äbtissin". 96r-97r Legende von der "sündigen Nonne". Mussafia, Adolf. - Studien zu den mittelalterlichen Marienlegenden, Bd. 1. - Wien, 1887, S. 917ff. Mussafia, Adolf. - Studien zu den mittelalterlichen Marienlegenden, Bd. 2. - Wien, 1888, S. 5ff. Mussafia, Adolf. - Studien zu den mittelalterlichen Marienlegenden, Bd. 3. - Wien, 1889, S. 1ff. Mussafia, Adolf. - Studien zu den mittelalterlichen Marienlegenden, Bd. 4. - Wien, 1891, S. 1ff. Mussafia, Adolf. - Studien zu den mittelalterlichen Marienlegenden, Bd. 5. - Wien, 1898, S. 1ff. Ward, Harry Leigh Douglas. - Catalogue of romances in the department of manuscripts in the British museum, Bd. 2. - London, 1893, S. 586ff. Kjellman, Hilding. - La deuxième collection anglo-normande des miracles de la sainte vierge et son original latin. - Paris, 1922, IX ff. Ducrot-Granerye, Arlette. - Études sur les miracles nostre dame de Gautier de Coinci ... - Helsingfors, 1932, S. 26ff. Langfors, Arthur. - Miracles de Gautier de Coinci. - Helsinki, 1937, S. VII ff. Mussafia, Adolf. - Über die von Gautier de Coincy benützten Quellen. - Wien, 1894, S. 3ff. Ghellinck, Joseph de. - Littérature latine au Moyen Age, Bd. 2. - Paris, 1939, S. 165f. Beissel, Stephan. - Geschichte der Verehrung Marias in Deutschland während des Mittelalters. - Freiburg i. Br., 1909, S. 101f. und S. 493ff.
-
[100r-101v] Officium rhytmicum de Catharina Alex. neumis instructum. Ave virgo speciosa clarior sideribus | cuius vultum ac decorem concupivit dominus | ... - ... | [101v] ut intremus chorum tecum angelorum. Anal. hymn. 26, 203 Nr. 69. Anal. hymn. 26, 209 Nr. 71. Anal. hymn. 26, 212 Nr. 73. Anal. hymn. 26, 197 Nr. 69. Anal. hymn. 26, 213 Nr. 72. Anal. hymn. 26, 213-214 Nr. 3. Anal. hymn. 26, 214-215 Nr. 5.
-
[Hinteres Spiegelblatt] Fragmenta benedictionum et exorcismorum. Beinhaltet 1 ganze Benediktio und Teile von 7 verschiedenen Benediktionen. Dieses Blatt ist Rest eines Doppelblattes, dessen vorderes Blatt recto die jetzige Rückseite rechts war, das verso demnach die jetzige Vorderseite.
Begleitmaterial:
2 Fragmente, losgelöst aus vorderem Spiegel im Mai 2021. Fragment 1: 12. Jahrhundert, Doppelblatt aus einer Handschrift mit dem Sentenzenkommentar von Hrabanus Maurus (PL 109, Sp. 671-762): Teile des Inhaltsverzeichnisses des Liber II, Inhaltsverzeichnis Liber III, Anfang Liber I; auf dem ursprünglich im vorderen Spiegel sichtbaren 2v Provenienzhinweise und Inhaltsangaben des Bandes aus der Kartause Basel. Fragment 2: Pergamentfalz, leer. Beilage: Orientierungshilfe zu Fragment 1 liegt als Beilage bei.
Anmerkungen
Sprache, Schrift:
Lateinisch
Geschichte
Entstehungs-, Besitz- und Sammlungsgeschichte:
Aus der Kartause Basel; verschiedene Besitzeinträge vorhanden; ursprünglich war Fragment 1 als vorderes Spiegelblatt so eingeklebt, das davon 2v als Spiegelblatt sichtbar war; dort der Besitzeintrag "Liber domus vallis sancte Margarete virginis et martiris in Basilea ordinis Carthusiensis" sowie die Federprobe (?) "Thomas Kress" in gotischer Textur (war letzter Basler Kartäuser, siehe Basler Chroniken, Bd. 1 / hrsg. von Vischer, Willhelm und Stern, Alfred. - Leipzig, 1872, S. 562; Meyer-Burckhardt gehen davon aus der Name sei ein Besitzeintrag, der den vorübergehenden Besitz dieser Handschrift belegt); in der Handschrift auf 1r am oberen Rand von der Hand Jacob Loubers "Titulus Miracula beata Virginis C xxxiii", daneben eine radierte alte Signatur (?); auf dem Schmutzblatt 102r (wohl einst als hinteres Spiegelblatt eingeklebt) ein Eintrag des Basler Kartäuserpriors Johannes Dotzheim "Iste liber est fratrum Carthusiensium Basilee datus eis a quodam Argentinensi nomine Johannes Krafstet cuius anima requiescat in sancta pace", hierzu der rubrizierte Eintrag auf 101v "Johannes de Krafstet subdiaconus Argentinensis", darunter mehrere radierte Zeilen in Kursive; im Standortverzeichnis pro antiqua mit Loubers Signatur "C xxxiii" verzeichnet (UB Basel, AR I 2, 21r), sowie im alphabetischen Katalog Urban Mosers (UB Basel, AR I 4a, 203v).
Akzession:
-
Eigentümer: Öffentliche Bibliothek der Universität Basel
Ehemalige Signatur:
Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel, Bibliotheca antiqua. Signatur: C xxxiii (alt); C xxxiii (alt)
Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel (?). Signatur: D iii (?) (alt); D iii (?) (alt)
Einband
Einband:
Mit ungepresstem, auf der Vorderseite stark abgeriebenem Leder überzogene dicke Holzdeckel mit abgerundeten Kanten im Format des Buchblockes, Rückenpartie modern unterlegt. Die beiden nach hinten greifenden Schliessen als ehemals rote schmale Bänder mit fein gegliederten Metallfassungen komplett erhalten. Auf dem vorderen Buchdeckel unleserlicher Titel; ein schmales Pergament-Schild auf dem hinteren Deckel abgefallen. Innenseiten der Deckel mit verschiedenen Fragmenten bedeckt (Fragment 1; vgl. Inhalt). Vom Schreiber des Besitzereintrages im vorderen Deckel (vgl. Provenienz) die Inhaltsangabe ebenda unten "In hoc libro continentur miracula beate Marie virginis". Auf dem Rücken alte Signatur von unten nach oben "D iii(?)"
Buchblock
Zählungen:
Moderne Bleistiftfoliierung: 1-102
Ausstattung
Rubrizierungen:
Haupt- und Nebentitel in rot
Initialen:
Auf 1r eine grosse Initiale mit einfachen Konturen, kleinere einfache Initialen in rot.
Einrichtung:
Schriftraum: ca. 17-17,5 x 10,5-11 cm; 30 mit dem Zirkel abgesteckte und leicht mit dem Stift gezogene Zeilen (100v-101v: Schriftraum: ca. 20 x 11 cm; 17/27 unregelmässige abgesteckte und nur eingekerbte Zeilen).
Schrift:
Der Hauptteil in Buchschrift um 1200, von einer einzigen Hand geschrieben; auf 1r mit halbunzialen Wörtern, auf 100r-101v karolingische Minuskel 9./10. Jh. mit interlinearen Neumen; die Fragmente in den Deckeln ebenfalls karolingische Buchschrift 9. bzw. 10. Jh.; Ergänzungen am Rand gleichzeitig wie Haupttext oder etwas später.
Hinweise
Bibliographischer Nachweis:
-
Die mittelalterlichen Handschriften der Universitätsbibliothek Basel : beschreibendes Verzeichnis. Abt. B, Theologische Pergamenthandschriften / bearb. von Gustav Meyer und Max Burckhardt. - Basel : Universitätsbibliothek, 1960-1975. - Bd. 1, S. 830-837
-
Huygens, Robert Burchard Constantijn. - La tradition manuscrite de Guibert de Nogent (Instrumenta patristica, 21). - Steenbrugge, 1991, S. 59 (26r-32r)
-
Bischoff, Bernhard. - Katalog der festländischen Handschriften des neunten Jahrhunderts. - Teil 1, Wiesbaden, 1998, Nr. 266 (Spiegelbl.)
Literatur:
-
Kunze, Konrad. - Studien zur Legende der heiligen Maria Aegyptiaca. - Berlin, 1969, S. 19 (81r-82v)
Zugriffs- und Benutzungsbestimmungen
Zugangsbestimmungen:
-
Es gelten die generellen Benutzungsregeln für den Sonderlesesaal
Urheberrecht Metadaten:
Die Katalogdaten stehen unter der Lizenz CC-BY zur Weiternutzung zur Verfügung.
Bearbeitungsstand
Interne Bearbeitung:
-
Verzeichnung=Description=Inventaire; Nov. 2025; HAN-Katalogisierungsregeln; Normalaufnahme nach: Meyer/Burckhardt. Auf die Übernahme umfangreicher Detailinformationen aus Meyer-Burckhardt (z.B.Identifikationen von Einzelversen) wurde weitgehend verzichtet.; Gonzalvez
-
Digitalisierung=Digitization=Numérisation; PDF
-
Erschliessungsniveau Normalniveau
Identifikatoren
Systemnummer:
991170524909905501
Andere Systemnummer:
-
(HAN)000079285DSV05
-
(EXLNZ-41SLSP_NETWORK)991170524909905501
-
(41SLSP_UBS)9972440063905504