Sammelhandschrift
Kurzformat
Sammelhandschrift / 14. Jh.
1 Band (267 Blätter) : 15 x 11 cm - Pergament
-
Basel, Universitätsbibliothek, UBH B X 22
| LEADER | 00000ntmaa22000007c 4500 | ||
|---|---|---|---|
| 001 | 991170524798505501 | ||
| 005 | 20260717175526.0 | ||
| 007 | cr#||||||||||| | ||
| 008 | 080818q13001399xx 00| | lat d | ||
| 019 | |a Exemplarspezifische Aufnahme, gesperrt für Veränderungen und das Anhängen von Signaturen. |5 HAN/11.11.2020/bmt | ||
| 024 | 7 | |a 10.7891/e-manuscripta-193121 |2 doi | |
| 035 | |a (HAN)000079489DSV05 | ||
| 035 | |a (EXLNZ-41SLSP_NETWORK)991170524798505501 | ||
| 035 | |a (41SLSP_UBS)9972440057905504 |9 (41SLSP_UBS)9972440057905504 | ||
| 040 | |a CH-001880-7 |b ger |e HAN-Katalogisierungsregeln | ||
| 046 | |a q |c 1300 |e 1399 | ||
| 245 | 0 | 0 | |a Sammelhandschrift |
| 264 | 0 | |c 14. Jh. | |
| 300 | |a 1 Band (267 Blätter) |c 15 x 11 cm | ||
| 336 | |b txt |2 rdacontent | ||
| 337 | |b n |2 rdamedia | ||
| 337 | |b c |2 rdamedia | ||
| 338 | |b nc |2 rdacarrier | ||
| 338 | |b cr |2 rdacarrier | ||
| 340 | |a Pergament | ||
| 490 | 1 | |a Abteilung B X |v 22 | |
| 506 | |a Es gelten die generellen Benutzungsregeln für den Sonderlesesaal | ||
| 510 | 4 | |a Morin, Jean. - A travers les manuscrits de Bâle. In Basler Zeitschrift für Geschichte und Altertumskunde ; 26 (1927), S. 175-249, hier S. 203 | |
| 510 | 4 | |a Die mittelalterlichen Handschriften der Universitätsbibliothek Basel : beschreibendes Verzeichnis. Abt. B, Theologische Pergamenthandschriften / bearb. von Gustav Meyer und Max Burckhardt. - Basel : Universitätsbibliothek, 1960-1975. - Bd. 2, S. 618-643 | |
| 510 | 4 | |a Janner, Sara u. Jurot, Romain. - Die handschriftliche Überlieferung der Werke des heiligen Augustinus, Bd. 9: Schweiz, 2 Teile. - Wien, 2001, Bd. 2 S. 46 | |
| 520 | |a Gerhardus Leodinensis, Bernardus Claraevallensis, Petrus Remensis, Iohannes Lemovicensis, Guilelmus de Malliaco, Excerpta etc. | ||
| 541 | |f Öffentliche Bibliothek der Universität Basel | ||
| 546 | |a Latein | ||
| 561 | |a Aus der Kartause Basel. Auf 1r Titel und alte Signatur von der Hand Jakob Loubers "Ti de preparatione cordis" und "E lxxiiii" über einer alten radierten Signatur " ... xlix". Darüber klein am Rand radiert "Iste liber est Carthusiensium in Basilea". Besitzeinträge auf 1v "Iste liber est domus vallis beate Margarete virginis et martiris in Basilea ordinis Carthusiensium", Besitzeintrag wahrscheinlich von der selben Hand geschrieben wie der Conspectus auf der selben Seite, weiter unten. Auf 2r am unteren Rand "Pertinet domui vallis beate Margarethe ordinis Carthusienssium in Basilea minori", ein weiterer kurzer Eintrag "Liber Carthussiensium Basilee" im hinteren Deckel ganz unten. Der Vorbesitzer nennt sich auf 267v oben mit einem genau referierenden eigenhändigen Eintrag "Memorandum quod ego Gotscalcus Kamenschede emi istum libellum in Kans[?] x. die mensis maii in anno domini m° ccc° lxxv pro iii ss wi d gr. Item feci istum ligare iiii die augusti in anno domini mccclxxvii constat ad ligandum xx d St[ebler?]". Über den Vorbesitzer siehe Escher, Konrad. - Die Miniaturen in den Basler Bibliotheken, Museen und Archiven. - Basel, 1917, S. 3, Anm. 2; auch UB Basel, B V 8 von ihm gestiftet. Er scheint auch der Schreiber von den verschiedenen Notizen im vorderen Deckel, auf 1v oben und im hinteren Deckel (obere Hälfte) zu sein. Ein Namenseintrag aus dem 15. Jh. im hinteren Deckel "Caspar Ebenhauser" kann mit der Besitzergeschichte des Bandes nicht in Zusammenhang gebracht werden. Im alten Standortverzeichnis pro antiqua unter der Signatur Loubers "E lxxiiii" (UB Basel, AR I 2, 37v) eingetragen; im alphabetischen Katalog Urban Mosers mit der selben Signatur unter den entsprechenden Titeln aufgeführt (UB Basel, AR I 4a, 20r, 40v, 51r, 60r, 83r, 142v, 177v, 178r, 186v, 260r, 265r). | ||
| 563 | |a Mit ungepresstem rotem Leder eingeschlagene, leicht über den Buchblock hinausragende Buchdeckel aus Holz, schwach sichtbare Stempelung mit je 5 Fleur de lis; Rücken neu unterlegt. Eine einzige nach vorne greifende Schliesse abgerissen; Metallbeschläge dazu vorne und hinten erhalten. Schmales Titelschild auf dem vorderen Deckel abgerissen. Spiegel beider Deckel mit reichlichen Notizen überstreut; im hinteren Deckel Besitzeinträge; rote, braune und gelbe Ledersignakel am mittleren Schnitt; Reste eines Titels in Tinte auf dem Rücken; 1951 von Wilhelm Bitz repariert. | ||
| 581 | |a Hendrix, Guido. - De apercione cordis, De impedimentis and De custodia linguae, three Pseudo-Bernardine texts restored to their true autor, Hugh of St. Cher. In: Recherches de théologie ancienne et médiévale ; 48 (1981), S. 172-197, hier S. 182f. | ||
| 581 | |a Bataillon, Louis-Jacques J./Bériou, Nicole. - G. de Mailly de l'ordre des frères prêcheurs. In: Archivum fratrum Praedicatorum ; 61 (1991), S. 5-88, hier S. 63 |3 173r-209r | ||
| 581 | |a Studer, Monika. - Exempla im Kontext : Studien zu deutschen Prosaexempla des Spätmittelalters und zu einer Handschrift der Straßburger Reuerinnen. - Berlin : De Gruyter, 2013, S. 244 | ||
| 583 | 0 | |b Verzeichnung=Description=Inventaire |c 2008 |i Titel, Jahr, Sprache, Signatur, Vorbesitzer nach: Meyer/Burckhardt | |
| 583 | 0 | |b Verzeichnung=Description=Inventaire |c Feb. 2020 |f HAN-Katalogisierungsregeln |i Minimalaufnahme nach: Meyer/Burckhardt | |
| 583 | 1 | |b Verzeichnung=Description=Inventaire |c Nov. 2025 |f HAN-Katalogisierungsregeln |i Normalaufnahme nach: Meyer/Burckhardt |k Gonzalvez | |
| 583 | 1 | |b Digitalisierung=Digitization=Numérisation |c Dez. 2020 |i TIFF | |
| 583 | 1 | |a Erschliessungsniveau Normalniveau | |
| 596 | 0 | |c Moderne Bleistiftfoliierung: 1-267 (zeitgenössische Tintenfoliierungen vorhanden, tlw. fehlerhaft: Bl. 13-140: I-CXXIII; Bl. 141-267: I-CXXVIII). | |
| 596 | 1 | |a Strichelungen der Indexwörter, Zwischentitel und Blätterzahlen (gegen den Schluss) rot. |b Abwechselnd rote und blaue Initialen |d Schriftspiegel: 11,7 x 8,5 cm (Ausnahmen: 1r 8 x 7,5 cm; 1v varierend); zweispaltig (Ausnahme: 1r-v ungespalten): Quadrierung sehr fein mit Stift; 35 Zeilen (12r-v 37 Zeilen), auf gelochten und mit Stift gezogenen Zeilen. |e Buchschrift 14. Jh., mit quadratishen Formen, 1r andere Hand ähnlicher Typus, 1v verschiedene Hände einer Buchkursive 15. Jh. |3 1r-12v | |
| 596 | 1 | |a Absatzzeichen, Strichelungen, Umrahmungen und Unterstreichungen der Marginalien, Zwischentitel rot; Follierung oben Seitenmitte in schwarzer Tinte mit einfacher Dekoration |b Abwechselnd rote und blaue Initialen |d Schriftraum: 10,5 x 7,5 cm (Ausnahmen Bl. 15 11,5 x8,5 cm; 25r 9x9 cm; 52v 8x10cm; 43r-44v 12-12,5 x 8,5-9 cm); 32, später regelmässig 30 Zeilen (Bl. 15 34, Bl. 25 29, 43r-44v 35 Zeilen) |e Buchschrift 14. Jh. (Frankreich?); zahlreiche Marginalien und Zusätze am unteren Rand von ähnlicher Hand; 92v Buchkursive 15. Jh. |3 13r-92v | |
| 596 | 1 | |a Absatzzeichen, Strichelungen, Umrahmungen und Unterstreichungen der Marginalien, Zwischentitel rot; Follierung oben Seitenmitte in schwarzer Tinte mit einfacher Dekoration |v 13r rote Initialen mit blauem Filigran. |d Schriftraum: ca. 10,5 x 7,5 cm; Quadrierung mit Stift, 30 Zeilen auf mit dem Stift gezogene Linien. |e Buchschrift 14. Jh., geschrieben von verschiedenen Händen, Ränder unbeschrieben. |3 93r-140v | |
| 596 | 1 | |a Rote Absatzzeichen, rote Zwischentitel |b Rote Initialen |d Schriftraum: ca. 12 x 7,5 cm; Quadrierung mit Stift, 30 Zeilen auf mit Stift gezogenen Linien |e Buchschrift 14. Jh., geschrieben von verschiedenen Händen. |3 141v-171v (oben). | |
| 596 | 1 | |a Rote Absatzzeichen, rote Zwischentitel |b Zu Beginn abwechselnd rote und blaue Initialen mit Ornamentik, später nur noch rote Initialen ohne Dekoration. |d Schriftraum: 12 x 8 cm; ungespalten; Quadrierung mit Stift, 37 Zeilen auf kaum sichtbare Liniierung mit dem Stift. |e Buchschrift 14. Jh., ähnliche Hand wie oben, 171v-172v in gleichzeitiger Buchkursive. |3 171v (unten)-210v | |
| 596 | 1 | |a Rote Strichelung der Satzanfänge, rote Absatzzeichen, rote Zwischentitel |b Rote Initialen |d Schriftraum: 12 x 8 cm, ungespalten (236r-255v zweispaltig); Quadrierung nur teilweise erkennbar; 37-41 Zeilen, meist ohne Liniierung. |e Buchschrift 14. Jh., geschrieben von verschiedenen Händen. |3 211r-267v | |
| 596 | 3 | 0 | |g 1r |t In psalm. 1, 1-3, enarrat. (Excerpta) |r Augustinus |i 'In via peccatorum non stetit'. Venit Christus in via peccatorum ... - ... Clamor etiam iste dicitur. Propter vim intentionis. Multi // |v PL 36, 67-74. |s Enthält oben ebenfalls den Titel und die alte Signatur von Jakob Louber. |
| 596 | 3 | 0 | |g 1v |t Notae, excerpta, adscripta |i Bonam vitam ego puto et mala pati .... - ... In coitu. victu. vestitu luxus habetur. |s Etwa bis zur Blattmitte ein Fliesstext mit Reden, dann Verse. Nach etwa vier Zeilen Text der Besitzvermerk der Kartause eingeschoben (siehe Provenienz). |v Die Verse beinhalten u.a. Walther, Init. carm. 18347, 16572 und 18957. |
| 596 | 3 | 0 | |g 2ra-12vb |t Tabulae rerum quae in sequentibus (sc. sub II. III) continentur |i >Incipiunt concordantie huius libelli. Secundum ordinem alphabeti. Quantum ad [...] ubi est numerus in superiori margine incausto conscriptus<. Aaron montanus. CXIX. d. Abraham pater mulatrum gentium. CXIX. b. ... construit recte. XCV. c. >Expliciunt concordantie<. >Sermones provintialis de festis<. >De apostolis<. 'Qui sunt isti'. LXXVII ... 'Despondi vos uni viro'. CXXIII. >Incipiunt concordantie secunde partis huius libelli ... Christi invitantis humilitas. Benignitas. Liberalitas ... - ... >De virginibus<. 'Dilectus meus mihi'. >LXV<. |s Auf 12vb von anderer Hand am Rand nachgetragen "Benedicti abbatis. 'Vidi oculis meis ...' XXXII." |
| 596 | 3 | 0 | |g 13r-91v |t De doctrina cordis |r Gerhardus Leodiensis |i >Incipit liber qui cordis instructio dicitur<. 'Preparate corda vestra domino'. Verbum est Samuelis in libro regum [I reg. 7,3]. Loquitur dominus predicatoribus per Ysa. dicens [40,2]. 'Loquimini ad cor Iherusalem. Hoc dicitur contra ignaros predicatores. Qui vim sacrorum verborum ignorantes. Et per hoc etiam frangere et exponere nescientes ipsa verba usque ad corda audientium non transmittunt ... >De septem instructionibus cordis de quibus loquitur scriptura<. 'Preparate corda ...' Nota quod. VII. instructiones circa cordis dispositionem fiunt in scriptura. Docet enim Samuel ... Ecce. VII. dicuntur hic de corde. Preparare. Custodire. Aperire. Stabilire. Dare. Levare. Scindere. Et hec. VII. fiunt per. VII. dona spiritus sancti ... [13v] ... Videamus ergo de primo. Videlicet 'Preparate... 'Est enim cor preparandum tamquam domus ad magnum hospitem suscipiendum. Sicut cibus delicatus. Et sicut sponsa preparatur ad placendum sponso suo ... - ... [91r] Illa autem que expectantibus preparavit. Sunt cognitio aperta veritatis. Dilectio perfecta divine bonitatis. Securitas eterne possessionis. Que in eo et per eum habebuntur. >Explicit liber de doctrina. Vel instructine cordis<. |s Der pars I von 13v-58r ist in 3 Hauptstücke aufgeteilt ("Praeparatio cordis ad modum hospitii" 13v-27r, "pretiosi cibi" 27r-35r, und "sponse" 35r-58r). Jedes dieser 3 Kapitel ist nochmals dreifach unterteilt. Der pars II 58r-66v hat 7 Hauptteile ("1 de custodia c. ad modum vasis pretiosi" 58r, "2 ad m. castri nobilis" 58v, 60v "3 de stultitiis succumbentium in bello spirituali", 62v "4 de c. lingue", 63v "5 de quinque que indiscreta locutione inquirenda sunt", 65r "6 de duobus investigandis circa correptionem fraternam" und "7 de IIIor considerandis circa corrept. alterius"). Pars 3 zählt 3 Hauptteile (66v "De apertione c. tamquam libri", 69r "Ostii", 70v "Ad proximum"). Pars IV ist zweigeteilt (70r "De stabilitate intellectus" und 75v "animi"). Pars V 79r-81v ist in 2 Kapitel zerlegt (79r "1 cui et quare dandum", 80r "2 quomodo"). Pars VI 81r-86v hat 2 Abschnitte (81v "1 quomodo levandum" und 85r "2 quare"). Pars VII 86v-91r ist nicht gegliedert. Siehe auch UB Basel B XI 6, 1r-82v sowie UB Basel, A VIII 9, 2r-123v, in welchem dieser Text ebenfalls vorhanden ist, jedoch bei B XI 6 nicht so ausführlich. Gegenüber den anderen vergleichbaren Handschriften ist hier das besondere Merkmal, dass viele französische Sprichwörter, Wendungen und Ausdrücke auftauchen. Siehe Meyer-Burckhardt, S. 620-626 für weitere Details zum Inhalt, u.a. eine Tabelle mit den französischen Elementen zwischen S. 623-625. |
| 596 | 3 | 1 | |g 92r |t leer |s Bis auf Seitenfoliierung in schwarzer Tinte (Lxxvi) oben in der Mitte. |
| 596 | 3 | 0 | |g 92v |t Interrogationes Bernardi Claraevallensis de serviendo deo |r Bernardus Claraevallensis |i Hec est interrogacio beati Bernhardi ad quinque monachos suos. Quomodo servitur fidelius deo. Primus respondit. Odivi mundum. Secundus. Passus semper fui pacienter tollerans ... Quintus. Numquam oblitus sum Christi passionem. Angelus dicit ad prescriptos. Qui odit mundum. Deum querit ... Qui passionem Christi non obliviscitur. Deus eius servus est. |s Die selben Erzählungen auf Deutsch und etwas erweitert in UB Basel, B IX 15, 142rb-vb. |
| 596 | 3 | 0 | |g 93ra-140ra |t Sermones de communi sanctorum |r Petrus Remensis |i >In natali apostolorum<. 'Qui sunt isti qui ...' [Is. 60,8]. Profectus apostolorum volatui nubium ... - ... Tollens ergo menbra Christi facit menbra meretricis // |s Auch in UB Basel, B VIII3, vorhanden, dort auf 11ra in der Tabula als "Sermones provintialis de festis" bezeichnet. Der Schluss des Textes ist in B VIII 3 auf 41va nachzulesen. Im Vergleich ist offensichtlich, dass in der vorliegenden Handschrift der Schluss fehlt, dies ist auch an den leeren Spalten auf 140rb-vb festzustellen. |
| 596 | 3 | 1 | |g 140v |t leer |
| 596 | 3 | 0 | |g 141r-171v |t Elucidarium religionis |r Iohannes Lemovicensis |i >Incipit religionis elucidarium<. Religio est intelligentium documentum. Diligentium experimentum. Negligentium excitamentum. Vitiorum tormentum ... >Capitulum primum<. Religio est intelligentium documentum. Tali documento religiosos docet unctio ... - ... cui est perfecta gloria et potestas. Cum patre et spiritu sancto. In secula seculorum. Amen. >Explicit religionis elucidarium<. Quicumque volverit declarationes suprascriptas in collationes convertere. Proposita auctoritate prima pro principali theumate ac oratione interposita. Exordiatur a capite. etc. |v U.a. bei Glorieux, Palémon. - Repertoire des Maitres, Bd. 2. - Paris, 1933, S. 253 Nr. 361. |v Druck: Johannis Lemovicensis Opere Omnia, hrsg. von Konstantin Horváth, Bd. 3. - Veszprém, 1932, S. 3-90. Stimmt mehrheitlich überein, im Druck fehlen die in der Handschrift gesetzten Kapitelzahlen. |v Siehe Meyer-Burckhardt, S. 626 für weitere Informationen. |
| 596 | 3 | 0 | |g 171v-172v |t De benedicto |i 'Vidi oculis meis ...' Ysa. 6[, 5]. Ut verba proposita in duo dividamus cum duobus ad presens indigeamus. Illud pro themate relinquamus. 'Volavit ad me ...' sed illud ad prothema suscipiamus 'vidi oculis meis'. Que quidem verba convenienter ipsum predicatorem respiciunt. Oportet enim predicatorem videre oculo corporali scripture aspectum ... 'Volavit ad me ...' Ysa. 6[, 6]. Sicut dicit beatus Aug. XXIX contra faustum cap. XXXIII omnis nostra actio commendatur cui satis assentit illud philosophi 2° de anima c° V° dicentis a fine denominari ... - ... reddit creaturam commendabilem. Beatus ergo benedictus cuius hodie festa colimus de ergastulo carnis egressus feliciter in dictum finem suum // |s Rest von 172v leer. |
| 596 | 3 | 0 | |g 173r-197v |t Sermones XI de sanctis et festis selecti |r Guilelmus de Malliaco |i [In nat. domini 173r; In epiph. 174v; 176v:] >In purificatione beate Marie<. 'Postquam impleti ...' [Luc. 2, 22]. In hiis verbis domino notantur. Primum est beate virginis purgatio. secundum pueri oblatio. Quod notatur ibi 'tulerunt...' Primum ducit nos in stuporem et ammirationem. Secundum incitat nos ad dei dilectionem. Primum dico ... Tribulatis enim tantum specialiter se offert dominis in solatium. Unde Ps. [93, 19]. 'Secundum multitudinem ... animam meam'. [In purif. BMV 178v; item, 181 v; Andrea 183v; Stephani 185v; Iohannis evang. 187v; Innocentium 190v; In convers. Pauli 193r; Iohannis evang. 195r]. |s Sammlung unvollständig. |
| 596 | 3 | 1 | |g 198r-v |t leer |s Bis auf Seitenfoliierung in roter Tinte ("LX") leer. |
| 596 | 3 | 0 | |g 199r-209v |t Sermones IX numero de sanctis, festis, communi sanctorum |i >In epiphania domini<. 'Ecce magi ...' Mat. II°[, 1]. Quatuor nobis attendenda sunt in hiis magis. Digna ammiratione et imitatione. Primum est fides robusta. Etiam in sua novitate ... - ... et certe illa mansio valde gloriosa est. Et ideo dicitur. IIa cor. III°[, 11]. 'Quod manet in gloria est'. |s Der Inhalt von 199r, 200r und 200v sind dem Guilelmus Peraldus zuzuschreiben. Zwischen 203r und 209v eingestreut französische (bzw. latinisierte) Sprichwörter. |
| 596 | 3 | 1 | |g 210r-v |t leer |s Bis auf Seitenfoliierung in roter Tinte ("LXXII") leer. |
| 596 | 3 | 0 | |g 211r-253va |t Excerpta e patribus, auctoritatibus |i [211r-213v:] >Excerpta de sermonibus beati Aug. de verbis domini in ewangelio sec. Mat. De sermone primo<. 'Agite penitenciam' etc. Prudenter accipiat unusquisque monita preceptoris ... - ... Non solet dici virginitas utique in coniugatis. Tamen etiam ibi est fidei virginitas. Que exhibet pudicitiam coniugalem; [213v-215v] >De sermonibus beati Aug. de verbis domini in ewangelio. se. Lucam. De sermone primo. Vivite bene. Ne moriamini ... - ... insuper et roganti insultare. [215v-218v] >De sermonibus beati Aug. de verbis domini in ewangelio sec. Iohannem. De sermone I°.Cum de deo loquimur. Quid mirum ... - ... ipse pater erit hereditas nostra. [218v-224r] >Excerpta de libris confessionum beati Aug. episcopi. De libro primo<. Magnus es domine et laudabilis valde. Et laudare ... - ... quia tua quies. Tu ipse es. [224r-228r] >Incipiunt excerpte [sic] de dyalogo beati Gregorii pape. De libro primo<. Meror quem cotidie patior ... - ... deo hostia ipsi fuerimus. [228r-235r] >Excerpta de soliloquio Hugonis de arra anime. Homo<. Loquar secreto anime mee. Et amica confabulatione exigam ... - ... hoc totis viribus concupisco. [235r-v] >Ambrosius de offitiis libro primo<. Quid pre ceteris debemus discere ... - ... Loquere si audes // [235v grössenteils leer]. [236ra-237ra] >Iheronimus contra iovinianum libro primo<. Quando maiora minoribus comparantur ... - ... Rari sunt amici boni et fideles semperque virtus rara est. [237ra] >Ieronimus in epistola apologetica ad pammachium<. 'Vanitas vanitatum' dicit eccles. [1,2] 'et ...' si omnes creature bone ... unde Ier. [Thren. 3, 27f.] 'Bonum est viro cum portaverit iugum' etc. [237ra-b] >Ieronimus contra helvvidium de virginitate beate Marie<. Discat aliquando reticere qui numquam didicit loqui ... - ... scio quod spiritu virgo non permanet. [237rb-241va] >Ieronimus ad Helydorum monachum<. Nudos amat heremus. Affatim dives est ... - ... in idipsum. [241va-vb] >Ieronimus ad eundem damasum de in tractatibus origenis super cantica. Origenes cum in ceteris libris omnes vicerit in cantico cnaticorum ipse se vicit. >Ieronimus in tractatus primo super cantica post origenem translato. Peccatum odoris est putridi ... to[ta] a[nima]. To[ta] m[ente]. To[ta] vir[tute]. [241vb] >Ieronimus ad damasum de seraphin<. Regnante peccato Egyptiis. Exstruimus civitates ... - ... multo maior est provocasse. [242rb-va] >Ieronimus ad Aug. in explanatione fidei sue<. Credimus Ihesum Christum verum dei filium. Ita per omnia equalem deo patri ... - ... liberi confiteamur esse arbitrii. [242va-247ra] >Ieronimus pammachio et occeano<. De bonis adversariorum si honestum ... - ... alterum vero caritatis est. [247ra] >Ieronimus in epistola de tribus virtutibus<. Aiunt naturalium rerum scrutatores ... - ... luminis claritatem. [247ra-va] >Ad desiderium<. Dogma nostrum est ... - ... pro deo pietas. [247va] >Item ad riparium et desiderium<. Paucorum culpa non preiudicat ... - ... impatientiam non habet. [247va-252rb] >Ad magnum oratorem<. Plus correctus placere debet ... - ... domino preeunte calcare. [252rb-253va] >Ad demedriadem [sic] virginem<. Prima virginis cura. Primumque studium sit scire ... - ... quo gloria eternitatis acquiritur. |s Enthält folgende Texte und Auszüge: 211r-224r aus Augustinus "Serm. de verbis domini sec. evang.": zu Matthäus (211r-213v), zu Lukas (213v-215v), zu Johannes (215v-218v), Confessiones (218v-224r) (PL 38.39; für Confessiones: PL 32); 224r-228r: Gregorius "Dialogo 1-4" (CPL 289 Nr. 1713); 228r-235r: Hugo de S. Victoire "Soliloquium de arrha animae"; 235r-v: aus dem Officioum des Ambrosius; 236ra-253va: Exzerpte aus verschiedenen Texten von Hieronymus. |
| 596 | 3 | 0 | |g 253va-255va |t De remediis fortuitorum malorum |r (Pseudo-) Seneca |i Incipit libellus Senece ad tallionem. De remediis fortuitorum malorum<. Licet cunctorum poetarum carmina germium vestrum semper illustrent ... - ... Vides autem qua in domo sit ista felicitas. |
| 596 | 3 | 0 | |g 255va-257r |t Excerpta ex epistolis Augistini |r Augustinus |i >Aug. in epistula prima ad Ieronimum<. Magis amat obiurgator sanans quam ... - ... plus fletu quam affatu. >Huc usque Augustinus<. |
| 596 | 3 | 0 | |g 257r-265v |t Expositio in proverbia Salomonis compendiosa, quae magnam partem e comm. Hrabani Mauri hausta esse videtur |i >Super quedam verba Salomonis<. Proverb. I° [, 25]. 'Despexistis omne consilium meum' etc. [PL 111, 687 A 6] Qui vias meas ingredi nolverunt ut viverent recipient mercedem viarum suarum. Ut in eternum pereant. 'Qui autem me audierit ...' [1, 33] [ PL 111, 687 C 8]. Qui deo perfecte servit. Non terretur ... - ... 'Beatus homo qui ... in ma[lum]'. Ira iuditii tanti districtior portabitur quanto nunc minus timetur [PL 111, 770 D 9-11]. |
| 596 | 3 | 0 | |g 265v-267r |t Varia |i 'Parate viam domini' [Is. 40,3]. Maximus. 'Quid est domino viam parare ... ingressum'. ... - .... [266v] ut sit [via] equa. clara. secura. solida. plana. sicca. munda. recta. Quere in preparate. CXVIII. a. b. c. d. 'Omnes amministratorii spiritus' etc. Hebr. 1°[,14]. Angelicum ministerium necessarium est in stat ... - ... [267r] In paradysum deportando. Lu. [16,22] 'Factum est ut moreretur ... sinum Abrahe'. 'Vir affert pro fructu eius mille argenteos' [Cant. 8,11]. Moralister. Vir i. ille in quo et fervor caritatis et vigor strennuitatis ... visum in eis spiritualem extinguunt. |v PL 57, 386 A 8 - B 14. |s 265v, 14 unten - 266r "Materia sermonis de adventu"; 266v 1-3 oben, 267r "Notae variae"; 267r 14-4 unten "De M argenteis". |
| 655 | 7 | |a Handschrift |2 gnd-content | |
| 690 | |a Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel, Bibliotheca antiqua. Signatur: E lxxiiii (alt) |e E lxxiiii (alt) |2 han-A5 | ||
| 690 | |a Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel (?). Signatur: (?) xlix (alt) |e (?) xlix (alt) |2 han-A5 | ||
| 700 | 0 | |a Augustinus, Aurelius |c Heiliger |d 354-430 |0 (DE-588)118505114 |4 aut | |
| 700 | 0 | |a Gregor |b I. |c Papst |d 542-604 |0 (DE-588)118541838 |4 aut | |
| 700 | 0 | |a Hugo |c von Sankt Victor |d 1096-1141 |0 (DE-588)118554611 |4 aut | |
| 700 | 0 | |a Ambrosius |c Autpertus |d -784 |0 (DE-588)118502441 |4 aut | |
| 700 | 0 | |a Hieronymus, Sophronius Eusebius |d 345-420 |0 (DE-588)118550853 |4 aut | |
| 700 | 1 | |a Kamenschede, Gottschalk |d ca. 14. Jahrhundert |0 (DE-588)1137729376 |4 fmo |4 ann | |
| 700 | 1 | |a Louber, Jakob |d 1440-1513 |0 (DE-588)1024501442 |4 ann | |
| 700 | 1 | |a Bitz, Wilhelm |d 1880-1963 |0 (DE-588)1103502840 |4 bnd | |
| 710 | 2 | |a Kloster St. Margarethental |0 (DE-588)4682346-3 |e Früherer Eigentümer |4 fmo | |
| 830 | 0 | |a Abteilung B X |v 22 |w (HAN)000108230DSV05 | |
| 852 | 4 | |b A100 |c 102HSS |j UBH B X 22 |9 (41SLSP_UBS)9972440057905504 | |
| 856 | 4 | 2 | |u http://www.manuscripta-mediaevalia.de/hs/katalogseiten/HSK0503b_b0618_jpg.htm |z Meyer/Burckhardt online |
| 856 | 4 | 1 | |u http://dx.doi.org/10.7891/e-manuscripta-193121 |z Online via e-manuscripta |
| 900 | |f HANcollect_this handschrift | ||
| 900 | |a HANunikat | ||
| 900 | |f HANemanuscriptabsub | ||
| 910 | |c Die Katalogdaten stehen unter der Lizenz CC-BY zur Weiternutzung zur Verfügung. | ||
| 949 | |c 102HSS |p 12 |j UBH B X 22 |b A100 |9 (41SLSP_UBS)9972440057905504 | ||
| 986 | |a (41SLSP_UBS)9972440057905504 |9 (41SLSP_UBS)9972440057905504 | ||
Basisinformationen
Signatur:
-
Basel, Universitätsbibliothek, UBH B X 22
Ressourcentyp:
Buchhandschrift
Titel:
Sammelhandschrift
Entstehungsangaben:
14. Jh.
Entstehungszeit (normiert):
1300 - 1399
Physische Beschreibung:
-
1 Band (267 Blätter); 15 x 11 cm
Physische Beschaffenheit:
-
Pergament
Serie:
Abteilung B X; 22
Hierarchie / Kontext (aufklappbar)
Ihre Suche erzielte keine Treffer.
Ihr Suche ergab zu viele Treffer, um die gesamte Hierarchie anzeigen zu können. Es werden nur the ersten 100 Treffer angezeigt.
Wird geladen …
Wird geladen...
Inhalt und innere Ordnung
Inhalt:
-
Gerhardus Leodinensis, Bernardus Claraevallensis, Petrus Remensis, Iohannes Lemovicensis, Guilelmus de Malliaco, Excerpta etc.
-
[1r] In psalm. 1, 1-3, enarrat. (Excerpta), Augustinus. 'In via peccatorum non stetit'. Venit Christus in via peccatorum ... - ... Clamor etiam iste dicitur. Propter vim intentionis. Multi // Enthält oben ebenfalls den Titel und die alte Signatur von Jakob Louber. PL 36, 67-74.
-
[1v] Notae, excerpta, adscripta. Bonam vitam ego puto et mala pati .... - ... In coitu. victu. vestitu luxus habetur. Etwa bis zur Blattmitte ein Fliesstext mit Reden, dann Verse. Nach etwa vier Zeilen Text der Besitzvermerk der Kartause eingeschoben (siehe Provenienz). Die Verse beinhalten u.a. Walther, Init. carm. 18347, 16572 und 18957.
-
[2ra-12vb] Tabulae rerum quae in sequentibus (sc. sub II. III) continentur. >Incipiunt concordantie huius libelli. Secundum ordinem alphabeti. Quantum ad [...] ubi est numerus in superiori margine incausto conscriptus<. Aaron montanus. CXIX. d. Abraham pater mulatrum gentium. CXIX. b. ... construit recte. XCV. c. >Expliciunt concordantie<. >Sermones provintialis de festis<. >De apostolis<. 'Qui sunt isti'. LXXVII ... 'Despondi vos uni viro'. CXXIII. >Incipiunt concordantie secunde partis huius libelli ... Christi invitantis humilitas. Benignitas. Liberalitas ... - ... >De virginibus<. 'Dilectus meus mihi'. >LXV<. Auf 12vb von anderer Hand am Rand nachgetragen "Benedicti abbatis. 'Vidi oculis meis ...' XXXII."
-
[13r-91v] De doctrina cordis, Gerhardus Leodiensis. >Incipit liber qui cordis instructio dicitur<. 'Preparate corda vestra domino'. Verbum est Samuelis in libro regum [I reg. 7,3]. Loquitur dominus predicatoribus per Ysa. dicens [40,2]. 'Loquimini ad cor Iherusalem. Hoc dicitur contra ignaros predicatores. Qui vim sacrorum verborum ignorantes. Et per hoc etiam frangere et exponere nescientes ipsa verba usque ad corda audientium non transmittunt ... >De septem instructionibus cordis de quibus loquitur scriptura<. 'Preparate corda ...' Nota quod. VII. instructiones circa cordis dispositionem fiunt in scriptura. Docet enim Samuel ... Ecce. VII. dicuntur hic de corde. Preparare. Custodire. Aperire. Stabilire. Dare. Levare. Scindere. Et hec. VII. fiunt per. VII. dona spiritus sancti ... [13v] ... Videamus ergo de primo. Videlicet 'Preparate... 'Est enim cor preparandum tamquam domus ad magnum hospitem suscipiendum. Sicut cibus delicatus. Et sicut sponsa preparatur ad placendum sponso suo ... - ... [91r] Illa autem que expectantibus preparavit. Sunt cognitio aperta veritatis. Dilectio perfecta divine bonitatis. Securitas eterne possessionis. Que in eo et per eum habebuntur. >Explicit liber de doctrina. Vel instructine cordis<. Der pars I von 13v-58r ist in 3 Hauptstücke aufgeteilt ("Praeparatio cordis ad modum hospitii" 13v-27r, "pretiosi cibi" 27r-35r, und "sponse" 35r-58r). Jedes dieser 3 Kapitel ist nochmals dreifach unterteilt. Der pars II 58r-66v hat 7 Hauptteile ("1 de custodia c. ad modum vasis pretiosi" 58r, "2 ad m. castri nobilis" 58v, 60v "3 de stultitiis succumbentium in bello spirituali", 62v "4 de c. lingue", 63v "5 de quinque que indiscreta locutione inquirenda sunt", 65r "6 de duobus investigandis circa correptionem fraternam" und "7 de IIIor considerandis circa corrept. alterius"). Pars 3 zählt 3 Hauptteile (66v "De apertione c. tamquam libri", 69r "Ostii", 70v "Ad proximum"). Pars IV ist zweigeteilt (70r "De stabilitate intellectus" und 75v "animi"). Pars V 79r-81v ist in 2 Kapitel zerlegt (79r "1 cui et quare dandum", 80r "2 quomodo"). Pars VI 81r-86v hat 2 Abschnitte (81v "1 quomodo levandum" und 85r "2 quare"). Pars VII 86v-91r ist nicht gegliedert. Siehe auch UB Basel B XI 6, 1r-82v sowie UB Basel, A VIII 9, 2r-123v, in welchem dieser Text ebenfalls vorhanden ist, jedoch bei B XI 6 nicht so ausführlich. Gegenüber den anderen vergleichbaren Handschriften ist hier das besondere Merkmal, dass viele französische Sprichwörter, Wendungen und Ausdrücke auftauchen. Siehe Meyer-Burckhardt, S. 620-626 für weitere Details zum Inhalt, u.a. eine Tabelle mit den französischen Elementen zwischen S. 623-625.
-
[92r] leer. Bis auf Seitenfoliierung in schwarzer Tinte (Lxxvi) oben in der Mitte.
-
[92v] Interrogationes Bernardi Claraevallensis de serviendo deo, Bernardus Claraevallensis. Hec est interrogacio beati Bernhardi ad quinque monachos suos. Quomodo servitur fidelius deo. Primus respondit. Odivi mundum. Secundus. Passus semper fui pacienter tollerans ... Quintus. Numquam oblitus sum Christi passionem. Angelus dicit ad prescriptos. Qui odit mundum. Deum querit ... Qui passionem Christi non obliviscitur. Deus eius servus est. Die selben Erzählungen auf Deutsch und etwas erweitert in UB Basel, B IX 15, 142rb-vb.
-
[93ra-140ra] Sermones de communi sanctorum, Petrus Remensis. >In natali apostolorum<. 'Qui sunt isti qui ...' [Is. 60,8]. Profectus apostolorum volatui nubium ... - ... Tollens ergo menbra Christi facit menbra meretricis // Auch in UB Basel, B VIII3, vorhanden, dort auf 11ra in der Tabula als "Sermones provintialis de festis" bezeichnet. Der Schluss des Textes ist in B VIII 3 auf 41va nachzulesen. Im Vergleich ist offensichtlich, dass in der vorliegenden Handschrift der Schluss fehlt, dies ist auch an den leeren Spalten auf 140rb-vb festzustellen.
-
[140v] leer.
-
[141r-171v] Elucidarium religionis, Iohannes Lemovicensis. >Incipit religionis elucidarium<. Religio est intelligentium documentum. Diligentium experimentum. Negligentium excitamentum. Vitiorum tormentum ... >Capitulum primum<. Religio est intelligentium documentum. Tali documento religiosos docet unctio ... - ... cui est perfecta gloria et potestas. Cum patre et spiritu sancto. In secula seculorum. Amen. >Explicit religionis elucidarium<. Quicumque volverit declarationes suprascriptas in collationes convertere. Proposita auctoritate prima pro principali theumate ac oratione interposita. Exordiatur a capite. etc. U.a. bei Glorieux, Palémon. - Repertoire des Maitres, Bd. 2. - Paris, 1933, S. 253 Nr. 361. Druck: Johannis Lemovicensis Opere Omnia, hrsg. von Konstantin Horváth, Bd. 3. - Veszprém, 1932, S. 3-90. Stimmt mehrheitlich überein, im Druck fehlen die in der Handschrift gesetzten Kapitelzahlen. Siehe Meyer-Burckhardt, S. 626 für weitere Informationen.
-
[171v-172v] De benedicto. 'Vidi oculis meis ...' Ysa. 6[, 5]. Ut verba proposita in duo dividamus cum duobus ad presens indigeamus. Illud pro themate relinquamus. 'Volavit ad me ...' sed illud ad prothema suscipiamus 'vidi oculis meis'. Que quidem verba convenienter ipsum predicatorem respiciunt. Oportet enim predicatorem videre oculo corporali scripture aspectum ... 'Volavit ad me ...' Ysa. 6[, 6]. Sicut dicit beatus Aug. XXIX contra faustum cap. XXXIII omnis nostra actio commendatur cui satis assentit illud philosophi 2° de anima c° V° dicentis a fine denominari ... - ... reddit creaturam commendabilem. Beatus ergo benedictus cuius hodie festa colimus de ergastulo carnis egressus feliciter in dictum finem suum // Rest von 172v leer.
-
[173r-197v] Sermones XI de sanctis et festis selecti, Guilelmus de Malliaco. [In nat. domini 173r; In epiph. 174v; 176v:] >In purificatione beate Marie<. 'Postquam impleti ...' [Luc. 2, 22]. In hiis verbis domino notantur. Primum est beate virginis purgatio. secundum pueri oblatio. Quod notatur ibi 'tulerunt...' Primum ducit nos in stuporem et ammirationem. Secundum incitat nos ad dei dilectionem. Primum dico ... Tribulatis enim tantum specialiter se offert dominis in solatium. Unde Ps. [93, 19]. 'Secundum multitudinem ... animam meam'. [In purif. BMV 178v; item, 181 v; Andrea 183v; Stephani 185v; Iohannis evang. 187v; Innocentium 190v; In convers. Pauli 193r; Iohannis evang. 195r]. Sammlung unvollständig.
-
[198r-v] leer. Bis auf Seitenfoliierung in roter Tinte ("LX") leer.
-
[199r-209v] Sermones IX numero de sanctis, festis, communi sanctorum. >In epiphania domini<. 'Ecce magi ...' Mat. II°[, 1]. Quatuor nobis attendenda sunt in hiis magis. Digna ammiratione et imitatione. Primum est fides robusta. Etiam in sua novitate ... - ... et certe illa mansio valde gloriosa est. Et ideo dicitur. IIa cor. III°[, 11]. 'Quod manet in gloria est'. Der Inhalt von 199r, 200r und 200v sind dem Guilelmus Peraldus zuzuschreiben. Zwischen 203r und 209v eingestreut französische (bzw. latinisierte) Sprichwörter.
-
[210r-v] leer. Bis auf Seitenfoliierung in roter Tinte ("LXXII") leer.
-
[211r-253va] Excerpta e patribus, auctoritatibus. [211r-213v:] >Excerpta de sermonibus beati Aug. de verbis domini in ewangelio sec. Mat. De sermone primo<. 'Agite penitenciam' etc. Prudenter accipiat unusquisque monita preceptoris ... - ... Non solet dici virginitas utique in coniugatis. Tamen etiam ibi est fidei virginitas. Que exhibet pudicitiam coniugalem; [213v-215v] >De sermonibus beati Aug. de verbis domini in ewangelio. se. Lucam. De sermone primo. Vivite bene. Ne moriamini ... - ... insuper et roganti insultare. [215v-218v] >De sermonibus beati Aug. de verbis domini in ewangelio sec. Iohannem. De sermone I°.Cum de deo loquimur. Quid mirum ... - ... ipse pater erit hereditas nostra. [218v-224r] >Excerpta de libris confessionum beati Aug. episcopi. De libro primo<. Magnus es domine et laudabilis valde. Et laudare ... - ... quia tua quies. Tu ipse es. [224r-228r] >Incipiunt excerpte [sic] de dyalogo beati Gregorii pape. De libro primo<. Meror quem cotidie patior ... - ... deo hostia ipsi fuerimus. [228r-235r] >Excerpta de soliloquio Hugonis de arra anime. Homo<. Loquar secreto anime mee. Et amica confabulatione exigam ... - ... hoc totis viribus concupisco. [235r-v] >Ambrosius de offitiis libro primo<. Quid pre ceteris debemus discere ... - ... Loquere si audes // [235v grössenteils leer]. [236ra-237ra] >Iheronimus contra iovinianum libro primo<. Quando maiora minoribus comparantur ... - ... Rari sunt amici boni et fideles semperque virtus rara est. [237ra] >Ieronimus in epistola apologetica ad pammachium<. 'Vanitas vanitatum' dicit eccles. [1,2] 'et ...' si omnes creature bone ... unde Ier. [Thren. 3, 27f.] 'Bonum est viro cum portaverit iugum' etc. [237ra-b] >Ieronimus contra helvvidium de virginitate beate Marie<. Discat aliquando reticere qui numquam didicit loqui ... - ... scio quod spiritu virgo non permanet. [237rb-241va] >Ieronimus ad Helydorum monachum<. Nudos amat heremus. Affatim dives est ... - ... in idipsum. [241va-vb] >Ieronimus ad eundem damasum de in tractatibus origenis super cantica. Origenes cum in ceteris libris omnes vicerit in cantico cnaticorum ipse se vicit. >Ieronimus in tractatus primo super cantica post origenem translato. Peccatum odoris est putridi ... to[ta] a[nima]. To[ta] m[ente]. To[ta] vir[tute]. [241vb] >Ieronimus ad damasum de seraphin<. Regnante peccato Egyptiis. Exstruimus civitates ... - ... multo maior est provocasse. [242rb-va] >Ieronimus ad Aug. in explanatione fidei sue<. Credimus Ihesum Christum verum dei filium. Ita per omnia equalem deo patri ... - ... liberi confiteamur esse arbitrii. [242va-247ra] >Ieronimus pammachio et occeano<. De bonis adversariorum si honestum ... - ... alterum vero caritatis est. [247ra] >Ieronimus in epistola de tribus virtutibus<. Aiunt naturalium rerum scrutatores ... - ... luminis claritatem. [247ra-va] >Ad desiderium<. Dogma nostrum est ... - ... pro deo pietas. [247va] >Item ad riparium et desiderium<. Paucorum culpa non preiudicat ... - ... impatientiam non habet. [247va-252rb] >Ad magnum oratorem<. Plus correctus placere debet ... - ... domino preeunte calcare. [252rb-253va] >Ad demedriadem [sic] virginem<. Prima virginis cura. Primumque studium sit scire ... - ... quo gloria eternitatis acquiritur. Enthält folgende Texte und Auszüge: 211r-224r aus Augustinus "Serm. de verbis domini sec. evang.": zu Matthäus (211r-213v), zu Lukas (213v-215v), zu Johannes (215v-218v), Confessiones (218v-224r) (PL 38.39; für Confessiones: PL 32); 224r-228r: Gregorius "Dialogo 1-4" (CPL 289 Nr. 1713); 228r-235r: Hugo de S. Victoire "Soliloquium de arrha animae"; 235r-v: aus dem Officioum des Ambrosius; 236ra-253va: Exzerpte aus verschiedenen Texten von Hieronymus.
-
[253va-255va] De remediis fortuitorum malorum, (Pseudo-) Seneca. Incipit libellus Senece ad tallionem. De remediis fortuitorum malorum<. Licet cunctorum poetarum carmina germium vestrum semper illustrent ... - ... Vides autem qua in domo sit ista felicitas.
-
[255va-257r] Excerpta ex epistolis Augistini, Augustinus. >Aug. in epistula prima ad Ieronimum<. Magis amat obiurgator sanans quam ... - ... plus fletu quam affatu. >Huc usque Augustinus<.
-
[257r-265v] Expositio in proverbia Salomonis compendiosa, quae magnam partem e comm. Hrabani Mauri hausta esse videtur. >Super quedam verba Salomonis<. Proverb. I° [, 25]. 'Despexistis omne consilium meum' etc. [PL 111, 687 A 6] Qui vias meas ingredi nolverunt ut viverent recipient mercedem viarum suarum. Ut in eternum pereant. 'Qui autem me audierit ...' [1, 33] [ PL 111, 687 C 8]. Qui deo perfecte servit. Non terretur ... - ... 'Beatus homo qui ... in ma[lum]'. Ira iuditii tanti districtior portabitur quanto nunc minus timetur [PL 111, 770 D 9-11].
-
[265v-267r] Varia. 'Parate viam domini' [Is. 40,3]. Maximus. 'Quid est domino viam parare ... ingressum'. ... - .... [266v] ut sit [via] equa. clara. secura. solida. plana. sicca. munda. recta. Quere in preparate. CXVIII. a. b. c. d. 'Omnes amministratorii spiritus' etc. Hebr. 1°[,14]. Angelicum ministerium necessarium est in stat ... - ... [267r] In paradysum deportando. Lu. [16,22] 'Factum est ut moreretur ... sinum Abrahe'. 'Vir affert pro fructu eius mille argenteos' [Cant. 8,11]. Moralister. Vir i. ille in quo et fervor caritatis et vigor strennuitatis ... visum in eis spiritualem extinguunt. 265v, 14 unten - 266r "Materia sermonis de adventu"; 266v 1-3 oben, 267r "Notae variae"; 267r 14-4 unten "De M argenteis". PL 57, 386 A 8 - B 14.
Anmerkungen
Sprache, Schrift:
Latein
Geschichte
Entstehungs-, Besitz- und Sammlungsgeschichte:
Aus der Kartause Basel. Auf 1r Titel und alte Signatur von der Hand Jakob Loubers "Ti de preparatione cordis" und "E lxxiiii" über einer alten radierten Signatur " ... xlix". Darüber klein am Rand radiert "Iste liber est Carthusiensium in Basilea". Besitzeinträge auf 1v "Iste liber est domus vallis beate Margarete virginis et martiris in Basilea ordinis Carthusiensium", Besitzeintrag wahrscheinlich von der selben Hand geschrieben wie der Conspectus auf der selben Seite, weiter unten. Auf 2r am unteren Rand "Pertinet domui vallis beate Margarethe ordinis Carthusienssium in Basilea minori", ein weiterer kurzer Eintrag "Liber Carthussiensium Basilee" im hinteren Deckel ganz unten. Der Vorbesitzer nennt sich auf 267v oben mit einem genau referierenden eigenhändigen Eintrag "Memorandum quod ego Gotscalcus Kamenschede emi istum libellum in Kans[?] x. die mensis maii in anno domini m° ccc° lxxv pro iii ss wi d gr. Item feci istum ligare iiii die augusti in anno domini mccclxxvii constat ad ligandum xx d St[ebler?]". Über den Vorbesitzer siehe Escher, Konrad. - Die Miniaturen in den Basler Bibliotheken, Museen und Archiven. - Basel, 1917, S. 3, Anm. 2; auch UB Basel, B V 8 von ihm gestiftet. Er scheint auch der Schreiber von den verschiedenen Notizen im vorderen Deckel, auf 1v oben und im hinteren Deckel (obere Hälfte) zu sein. Ein Namenseintrag aus dem 15. Jh. im hinteren Deckel "Caspar Ebenhauser" kann mit der Besitzergeschichte des Bandes nicht in Zusammenhang gebracht werden. Im alten Standortverzeichnis pro antiqua unter der Signatur Loubers "E lxxiiii" (UB Basel, AR I 2, 37v) eingetragen; im alphabetischen Katalog Urban Mosers mit der selben Signatur unter den entsprechenden Titeln aufgeführt (UB Basel, AR I 4a, 20r, 40v, 51r, 60r, 83r, 142v, 177v, 178r, 186v, 260r, 265r).
Akzession:
-
Eigentümer: Öffentliche Bibliothek der Universität Basel
Ehemalige Signatur:
Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel, Bibliotheca antiqua. Signatur: E lxxiiii (alt); E lxxiiii (alt)
Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel (?). Signatur: (?) xlix (alt); (?) xlix (alt)
Einband
Einband:
Mit ungepresstem rotem Leder eingeschlagene, leicht über den Buchblock hinausragende Buchdeckel aus Holz, schwach sichtbare Stempelung mit je 5 Fleur de lis; Rücken neu unterlegt. Eine einzige nach vorne greifende Schliesse abgerissen; Metallbeschläge dazu vorne und hinten erhalten. Schmales Titelschild auf dem vorderen Deckel abgerissen. Spiegel beider Deckel mit reichlichen Notizen überstreut; im hinteren Deckel Besitzeinträge; rote, braune und gelbe Ledersignakel am mittleren Schnitt; Reste eines Titels in Tinte auf dem Rücken; 1951 von Wilhelm Bitz repariert.
Buchblock
Zählungen:
Moderne Bleistiftfoliierung: 1-267 (zeitgenössische Tintenfoliierungen vorhanden, tlw. fehlerhaft: Bl. 13-140: I-CXXIII; Bl. 141-267: I-CXXVIII).
Ausstattung
Rubrizierungen:
1r-12v: Strichelungen der Indexwörter, Zwischentitel und Blätterzahlen (gegen den Schluss) rot.
13r-92v: Absatzzeichen, Strichelungen, Umrahmungen und Unterstreichungen der Marginalien, Zwischentitel rot; Follierung oben Seitenmitte in schwarzer Tinte mit einfacher Dekoration
93r-140v: Absatzzeichen, Strichelungen, Umrahmungen und Unterstreichungen der Marginalien, Zwischentitel rot; Follierung oben Seitenmitte in schwarzer Tinte mit einfacher Dekoration
141v-171v (oben).: Rote Absatzzeichen, rote Zwischentitel
171v (unten)-210v: Rote Absatzzeichen, rote Zwischentitel
211r-267v: Rote Strichelung der Satzanfänge, rote Absatzzeichen, rote Zwischentitel
Initialen:
1r-12v: Abwechselnd rote und blaue Initialen
13r-92v: Abwechselnd rote und blaue Initialen
141v-171v (oben).: Rote Initialen
171v (unten)-210v: Zu Beginn abwechselnd rote und blaue Initialen mit Ornamentik, später nur noch rote Initialen ohne Dekoration.
211r-267v: Rote Initialen
Einrichtung:
1r-12v: Schriftspiegel: 11,7 x 8,5 cm (Ausnahmen: 1r 8 x 7,5 cm; 1v varierend); zweispaltig (Ausnahme: 1r-v ungespalten): Quadrierung sehr fein mit Stift; 35 Zeilen (12r-v 37 Zeilen), auf gelochten und mit Stift gezogenen Zeilen.
13r-92v: Schriftraum: 10,5 x 7,5 cm (Ausnahmen Bl. 15 11,5 x8,5 cm; 25r 9x9 cm; 52v 8x10cm; 43r-44v 12-12,5 x 8,5-9 cm); 32, später regelmässig 30 Zeilen (Bl. 15 34, Bl. 25 29, 43r-44v 35 Zeilen)
93r-140v: Schriftraum: ca. 10,5 x 7,5 cm; Quadrierung mit Stift, 30 Zeilen auf mit dem Stift gezogene Linien.
141v-171v (oben).: Schriftraum: ca. 12 x 7,5 cm; Quadrierung mit Stift, 30 Zeilen auf mit Stift gezogenen Linien
171v (unten)-210v: Schriftraum: 12 x 8 cm; ungespalten; Quadrierung mit Stift, 37 Zeilen auf kaum sichtbare Liniierung mit dem Stift.
211r-267v: Schriftraum: 12 x 8 cm, ungespalten (236r-255v zweispaltig); Quadrierung nur teilweise erkennbar; 37-41 Zeilen, meist ohne Liniierung.
Schrift:
1r-12v: Buchschrift 14. Jh., mit quadratishen Formen, 1r andere Hand ähnlicher Typus, 1v verschiedene Hände einer Buchkursive 15. Jh.
13r-92v: Buchschrift 14. Jh. (Frankreich?); zahlreiche Marginalien und Zusätze am unteren Rand von ähnlicher Hand; 92v Buchkursive 15. Jh.
93r-140v: Buchschrift 14. Jh., geschrieben von verschiedenen Händen, Ränder unbeschrieben.
141v-171v (oben).: Buchschrift 14. Jh., geschrieben von verschiedenen Händen.
171v (unten)-210v: Buchschrift 14. Jh., ähnliche Hand wie oben, 171v-172v in gleichzeitiger Buchkursive.
211r-267v: Buchschrift 14. Jh., geschrieben von verschiedenen Händen.
Hinweise
Bibliographischer Nachweis:
-
Morin, Jean. - A travers les manuscrits de Bâle. In Basler Zeitschrift für Geschichte und Altertumskunde ; 26 (1927), S. 175-249, hier S. 203
-
Die mittelalterlichen Handschriften der Universitätsbibliothek Basel : beschreibendes Verzeichnis. Abt. B, Theologische Pergamenthandschriften / bearb. von Gustav Meyer und Max Burckhardt. - Basel : Universitätsbibliothek, 1960-1975. - Bd. 2, S. 618-643
-
Janner, Sara u. Jurot, Romain. - Die handschriftliche Überlieferung der Werke des heiligen Augustinus, Bd. 9: Schweiz, 2 Teile. - Wien, 2001, Bd. 2 S. 46
Literatur:
-
Hendrix, Guido. - De apercione cordis, De impedimentis and De custodia linguae, three Pseudo-Bernardine texts restored to their true autor, Hugh of St. Cher. In: Recherches de théologie ancienne et médiévale ; 48 (1981), S. 172-197, hier S. 182f.
-
Bataillon, Louis-Jacques J./Bériou, Nicole. - G. de Mailly de l'ordre des frères prêcheurs. In: Archivum fratrum Praedicatorum ; 61 (1991), S. 5-88, hier S. 63 (173r-209r)
-
Studer, Monika. - Exempla im Kontext : Studien zu deutschen Prosaexempla des Spätmittelalters und zu einer Handschrift der Straßburger Reuerinnen. - Berlin : De Gruyter, 2013, S. 244
Zugriffs- und Benutzungsbestimmungen
Zugangsbestimmungen:
-
Es gelten die generellen Benutzungsregeln für den Sonderlesesaal
Urheberrecht Metadaten:
Die Katalogdaten stehen unter der Lizenz CC-BY zur Weiternutzung zur Verfügung.
Bearbeitungsstand
Interne Bearbeitung:
-
Verzeichnung=Description=Inventaire; Nov. 2025; HAN-Katalogisierungsregeln; Normalaufnahme nach: Meyer/Burckhardt; Gonzalvez
-
Digitalisierung=Digitization=Numérisation; Dez. 2020; TIFF
-
Erschliessungsniveau Normalniveau
Identifikatoren
Systemnummer:
991170524798505501
Andere Systemnummer:
-
(HAN)000079489DSV05
-
(EXLNZ-41SLSP_NETWORK)991170524798505501
-
(41SLSP_UBS)9972440057905504