Expositio in Cantica canticorum

Kurzformat

Expositio in Cantica canticorum / 12. Jh.
1 Band (58 Blätter) : 10,5-11 x 9 cm - Pergament
  • Basel, Universitätsbibliothek, UBH B XI 16

LEADER 00000ntmaa22000007c 4500
001 991170524793705501
005 20260108122649.0
007 cr#|||||||||||
008 080818q11001199xx 00| | lat d
019 |a Exemplarspezifische Aufnahme, gesperrt für Veränderungen und das Anhängen von Signaturen.  |5 HAN/11.11.2020/bmt 
024 7 |a 10.7891/e-manuscripta-183710  |2 doi 
035 |a (HAN)000079578DSV05 
035 |a (EXLNZ-41SLSP_NETWORK)991170524793705501 
035 |a (41SLSP_UBS)9972440056305504  |9 (41SLSP_UBS)9972440056305504 
040 |a CH-001880-7  |b ger  |e HAN-Katalogisierungsregeln 
046 |a q  |c 1100  |e 1199 
245 0 0 |a Expositio in Cantica canticorum 
264 0 |c 12. Jh. 
300 |a 1 Band (58 Blätter)  |c 10,5-11 x 9 cm 
336 |b txt  |2 rdacontent 
337 |b n  |2 rdamedia 
337 |b c  |2 rdamedia 
338 |b nc  |2 rdacarrier 
338 |b cr  |2 rdacarrier 
340 |a Pergament 
490 1 |a Abteilung B XI  |v 16 
506 |a Es gelten die generellen Benutzungsregeln für den Sonderlesesaal 
510 4 |a Die mittelalterlichen Handschriften der Universitätsbibliothek Basel : beschreibendes Verzeichnis. Abt. B, Theologische Pergamenthandschriften / bearb. von Gustav Meyer und Max Burckhardt. - Basel : Universitätsbibliothek, 1960-1975. - Bd. 2, S. 1009-1011 
541 |f Öffentliche Bibliothek der Universität Basel 
546 |a Latein 
561 |a Aus der Kartause Basel. Eintrag im vorderen Spiegelblatt von einer kursiven Hand, 2. Hälfte des 15. Jh. "Libellus super cantica et est Cartussiensium Bassilee datus a domino Johannes Ynwan quondam decano Rinfeldensi", Zusatz von anderer Hand "ad instanciam fratris Jo[hannis] Stuz", darunter von der Hand Jacob Loubers "Cartusiensium in Basilea". Der Vorbesitzer Johannes Ywan erscheint als Zeuge in einer Urkunde vom 17. September 1421, damals noch als "vicarius perpetuus ecclesie parrochialis in Brambach Const. dioc." (Brombach im badischen Wiesental); vgl. Die Urkunden des Stifts St. Martin in Rheinfelden / hrsg. von Friedrich Emil Welti. - Aarau, 1935, S. 138, Nr. 365. Auf 1r am oberen Rand von Jakob Louber "Ti expositio super cantica" und Signatur "E", dann auf Rasur neu eingesetzt "vii 2m". Das darunter befindliche radierte nicht mehr erkennbar, dagegen unter der Stelle an der jetzt der Titel "Expositio super" steht eine ältere Signatur "C .... iii", vielleicht "lxiii" wie auf dem vorderen Deckel. Auf dem hinteren Spiegelblatt oben nochmals "Carthussiensium Bassilee". Im alten Standortverzeichnis pro antiqua (UB Basel, AR I2, 33v) unter "E vii"; im alphabetischen Katalog Urban Mosers (UB Basel, AR I 4a, 59v, Biblia) beim Buchtitel als dritte, später nachgetragene Signatur "E vii 2m". 
563 |a Mit ungepresstem, starkem Leder überzogene Buchdeckel, welche knapp den Buchblock decken. Eine einzige nach vorne greifende Schliesse aus dunkelbraunem Leder abgerissen; defekter Nagelbeschlag Mitte hinterer Deckel. Schmales Pergament-Schild auf dem vorderen Deckel mit Rot initiierter, stark verblasster Legende "Expositio quedam super cantica". Oberhalb des Schilds direkt auf dem Leder alte Signatur "Lxiii". Spiegelblätter aus Pergament mit Besitzeinträgen etc. des 15. Jh. 
581 |a Sturlese, Loris. - Homo divinus : philosophische Projekte in Deutschland zwischen Meister Eckhart und Heinrich Seuse. - Stuttgart : Kohlhammer, 2007, S. 69 
583 0 |b Verzeichnung=Description=Inventaire  |c 2008  |i Titel, Jahr, Sprache, Signatur, Vorbesitzer nach: Meyer/Burckhardt 
583 0 |b Verzeichnung=Description=Inventaire  |c Feb. 2020  |f HAN-Katalogisierungsregeln  |i Minimalaufnahme nach: Meyer/Burckhardt 
583 1 |b Verzeichnung=Description=Inventaire  |c Juni 2025  |f HAN-Katalogisierungsregeln  |i Normalaufnahme nach: Meyer/Burckhardt, mit Ergänzungen  |k Gonzalvez 
583 1 |a Erschliessungsniveau Normalniveau 
596 0 |c Moderne Bleistiftfoliierung: 1-58 
596 1 |a Eine rote Markierung auf 4r und einige olivgrüne Unterstreichungen von Psalmstellen (Bsp. 5r, 6r und 6v).  |d Schriftraum: ca. 8,5 x 7 cm, Quadrierung und Liniierung gekerbt. 20 Zeilen auf mit Punctorium abgesteckten Linien.  |e Zierliche Buchschrift 12. Jh., geschrieben von einer einzigen Hand, die Anfangs etwas grösser schreibt und in der Tinte verschiedene Nuancen verwendet; über die Eigenheiten der Orthographie siehe Meyer-Buckhardt, S. 1009f. 
596 3 0 |g 1r-57v  |t Expositio in cantica canticorum  |i Incipiunt cantica canticorum. Hoc est incipiunt collectiones orationum. Vel literarum. Que in nobis generant scientiam inpsirate [sic] considerationis Salomonis. Quam habuit de illa nimia affectione sanctorum. Ita ut essent cantica .i. iocunditas dei. Et non solum cantica. Sed ut ipsi facerent alia cantica deo. Vel propter excellentiam ut excedant omnia cantica ... [1v] Intentio auctoris est in hoc tractatu nobis representare statum tocius ecclesie .i. quomodo primitiva ecclesia .i. apostoli sint conversi per Christum ad deum. Vel quomodo uterque paries .i. iudei et gentiles conversi per apostolos ... [2v] ut tantummodo dicerentur iudei. Et non conveniret istud vocabulum. Ecclesia. Ut dici possent baptismate renati. Et dicit ita synagoga. Et per synagogam fidelis anima. 'Osculetur me ...' [1,1]. Continuatio talis est. O domine quia scio me carnalem et fragilem. Et quia lex neminem ad perfectionem adduxit. Et quia umbra futurorum nos impedit. Veniat gratia tua .i. veniat filius tuus. Et quod promisisti patribus nostris per prophetas. Et patriarchas. Novissime in filio tuo promissam dilectionem ostendas. 'Osculare me' .i. signum dilectionis ostende ... [18v] Vox Christi. 'Ego flos campi ...' [2,1]. Ac si diceret. Quid dicis te. Floridam et 'tigna domorum' [19r] nostrarum 'cedrina'. 'Laquearia cypressina' [Cf. 1,16] ... Ego enim et non alius possum te floridam facere ... [57v] Tu dico existens super 'montes aromatum' .i. super illos sanctos qui omnium virtutum odorem possident. Ad quorum societatem pervenire valeamus ipsi adiuvante. Qui cum patre et spiritu sancto vivit et regnat per omnia seculorum. Amen. Explicit.  |s Anfänge der capp. 3-5 mit "Vox": 3,1 Bl. 26r, Zeile 5 von oben "Vox ecclesie de gentibus ita dicentibus. 'In lectulo ...'; 4,1 Bl. 30v, Zeile 6 von unten "Vox Christi utramque ecclesiam de gentibus et iudeis per singula membra laudantis et alios conlaudando istas ad fidem invitantis sic dicens. 'Quam ...'"; 5,1 Bl. 37r, Zeile 3 von oben "Vox utriusque ecclesie ita dicentis. 'Dilectus ...'. Beginn der capp. 6-8: 6,1 Bl. 45v, Zeile 5 von oben; 7,1 Bl. 50r, Zeile 3 von oben; 8,1 Bl. 54r, Zeile 2 von oben. Der allegorisierende Kommentator ergeht sich gern in spielerischen Wortdeutungen: so "collum" (1,9) auf Bl. 14v, Zeile 10 von unten "c. potest dici quasi ligans con .i. simul ligans membra ..."; für weitere Beispiele siehe Meyer-Burckhardt, S. 1009. Der Text weisste einige orthographische Besonderheiten auf, siehe Meyer-Burckhardt, S. 1009f. Beispielsweise weist die Behandlung von "h" in das romanische Sprachgebiet (Frankreich?). 
596 3 0 |g 57v-58v  |t Notae, excerpta varia  |i Cecutio cecutis .i. cecos imitari. Cortex est exterior pars [58r] arboris. Et dicitur quasi corium tegens [Cf. Gramm. suppl. 237,19]. Comos .i. villa. Odas cantus. Comedia villanum carmen compositum de communibus et vilibus rebus ... Agolum pastorale baculum quo pecudes aguntur. Racio de anima Augustinus. Erant quidem hereses Tertulliani affirmantes animam spacio corporis includi. Et habere sui corporis imaginem. Quid absurdius est quam natura incorporea ad imaginem dei creata putetur habere similitudinem corporis ... Ita anima cogitanda est et intelligenda. Sicut [folgt Rasur, lesbar:] sapient[ia] [...] et cetere virtutes. 'Tibi soli peccavi' ait David cum per adulterium ad uxorem urie accessisset. 'Tibi soli' vel ideo ut tu gloriareris inde. Vel ideo quia tu solus potus ignoscere. Et malum feci quando ipsum. Uriam scil. mortis adaptavi periculo. Coram te. Quia nemo ... preponitur peccator David iusto Abraham ... ut ostendatur neque meritis iusti habrahe neque alicuius sed sola gratia natum esse salvatorem nostrum.  |s 57v - 58r Zeile 10 von oben: Definitionen und Interpretationen von einigen Wörtern; 57r Zeile 10 oben - 58v Zeile 1 oben: zur Seele ohne Körper, mit Auszügen aus Tertullian und Augustinus; Rest von 58v: Psalm 50,6 "Tibi soli ...", scheint aber aus keinem der PL 218, 767 angeführten Ps.-Kommentaren zu stammen. Siehe Meyer-Burckhardt, S. 1010 für weitere Informationen. 
655 7 |a Handschrift  |2 gnd-content 
690 |a Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel, Bibliotheca antiqua. Signatur: E vii:2m (alt)  |e E vii:2m (alt)  |2 han-A5 
690 |a Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel. Signatur: C lxiii (alt)  |e C lxiii (alt)  |2 han-A5 
700 1 |a Stuz, Johannis  |4 fmo 
700 1 |a Ywan, Johannes  |4 fmo  |0 (DE-588)138619090X 
700 1 |a Louber, Jakob  |d 1440-1513  |0 (DE-588)1024501442  |4 ann 
710 2 |a Kloster St. Margarethental  |0 (DE-588)4682346-3  |e Früherer Eigentümer  |4 fmo 
830 0 |a Abteilung B XI  |v 16  |w (HAN)000108231DSV05 
852 4 |b A100  |c 102HSS  |j UBH B XI 16  |9 (41SLSP_UBS)9972440056305504 
856 4 2 |u http://www.manuscripta-mediaevalia.de/hs/katalogseiten/HSK0503b_b1009_jpg.htm  |z Meyer/Burckhardt online 
856 4 1 |u http://dx.doi.org/10.7891/e-manuscripta-183710  |z Online via e-manuscripta 
900 |f HANcollect_this handschrift 
900 |a HANunikat 
900 |f HANemanuscriptabsub 
910 |c Die Katalogdaten stehen unter der Lizenz CC-BY zur Weiternutzung zur Verfügung. 
949 |c 102HSS  |p 12  |j UBH B XI 16  |b A100  |9 (41SLSP_UBS)9972440056305504 
986 |a (41SLSP_UBS)9972440056305504  |9 (41SLSP_UBS)9972440056305504 

Basisinformationen

Signatur:
  • Basel, Universitätsbibliothek, UBH B XI 16
Ressourcentyp:
Buchhandschrift
Digitalisat:
Titel:
Expositio in Cantica canticorum
Entstehungsangaben:
12. Jh.
Entstehungszeit (normiert):
1100 - 1199
Physische Beschreibung:
  • 1 Band (58 Blätter); 10,5-11 x 9 cm
Physische Beschaffenheit:
  • Pergament
Serie:
Abteilung B XI; 16

Sucheinstiege

Person:
Körperschaft:
Formschlagwort:

Hierarchie / Kontext (aufklappbar)

Wird geladen...

Inhalt und innere Ordnung

Inhalt:
  • [1r-57v] Expositio in cantica canticorum. Incipiunt cantica canticorum. Hoc est incipiunt collectiones orationum. Vel literarum. Que in nobis generant scientiam inpsirate [sic] considerationis Salomonis. Quam habuit de illa nimia affectione sanctorum. Ita ut essent cantica .i. iocunditas dei. Et non solum cantica. Sed ut ipsi facerent alia cantica deo. Vel propter excellentiam ut excedant omnia cantica ... [1v] Intentio auctoris est in hoc tractatu nobis representare statum tocius ecclesie .i. quomodo primitiva ecclesia .i. apostoli sint conversi per Christum ad deum. Vel quomodo uterque paries .i. iudei et gentiles conversi per apostolos ... [2v] ut tantummodo dicerentur iudei. Et non conveniret istud vocabulum. Ecclesia. Ut dici possent baptismate renati. Et dicit ita synagoga. Et per synagogam fidelis anima. 'Osculetur me ...' [1,1]. Continuatio talis est. O domine quia scio me carnalem et fragilem. Et quia lex neminem ad perfectionem adduxit. Et quia umbra futurorum nos impedit. Veniat gratia tua .i. veniat filius tuus. Et quod promisisti patribus nostris per prophetas. Et patriarchas. Novissime in filio tuo promissam dilectionem ostendas. 'Osculare me' .i. signum dilectionis ostende ... [18v] Vox Christi. 'Ego flos campi ...' [2,1]. Ac si diceret. Quid dicis te. Floridam et 'tigna domorum' [19r] nostrarum 'cedrina'. 'Laquearia cypressina' [Cf. 1,16] ... Ego enim et non alius possum te floridam facere ... [57v] Tu dico existens super 'montes aromatum' .i. super illos sanctos qui omnium virtutum odorem possident. Ad quorum societatem pervenire valeamus ipsi adiuvante. Qui cum patre et spiritu sancto vivit et regnat per omnia seculorum. Amen. Explicit. Anfänge der capp. 3-5 mit "Vox": 3,1 Bl. 26r, Zeile 5 von oben "Vox ecclesie de gentibus ita dicentibus. 'In lectulo ...'; 4,1 Bl. 30v, Zeile 6 von unten "Vox Christi utramque ecclesiam de gentibus et iudeis per singula membra laudantis et alios conlaudando istas ad fidem invitantis sic dicens. 'Quam ...'"; 5,1 Bl. 37r, Zeile 3 von oben "Vox utriusque ecclesie ita dicentis. 'Dilectus ...'. Beginn der capp. 6-8: 6,1 Bl. 45v, Zeile 5 von oben; 7,1 Bl. 50r, Zeile 3 von oben; 8,1 Bl. 54r, Zeile 2 von oben. Der allegorisierende Kommentator ergeht sich gern in spielerischen Wortdeutungen: so "collum" (1,9) auf Bl. 14v, Zeile 10 von unten "c. potest dici quasi ligans con .i. simul ligans membra ..."; für weitere Beispiele siehe Meyer-Burckhardt, S. 1009. Der Text weisste einige orthographische Besonderheiten auf, siehe Meyer-Burckhardt, S. 1009f. Beispielsweise weist die Behandlung von "h" in das romanische Sprachgebiet (Frankreich?).
  • [57v-58v] Notae, excerpta varia. Cecutio cecutis .i. cecos imitari. Cortex est exterior pars [58r] arboris. Et dicitur quasi corium tegens [Cf. Gramm. suppl. 237,19]. Comos .i. villa. Odas cantus. Comedia villanum carmen compositum de communibus et vilibus rebus ... Agolum pastorale baculum quo pecudes aguntur. Racio de anima Augustinus. Erant quidem hereses Tertulliani affirmantes animam spacio corporis includi. Et habere sui corporis imaginem. Quid absurdius est quam natura incorporea ad imaginem dei creata putetur habere similitudinem corporis ... Ita anima cogitanda est et intelligenda. Sicut [folgt Rasur, lesbar:] sapient[ia] [...] et cetere virtutes. 'Tibi soli peccavi' ait David cum per adulterium ad uxorem urie accessisset. 'Tibi soli' vel ideo ut tu gloriareris inde. Vel ideo quia tu solus potus ignoscere. Et malum feci quando ipsum. Uriam scil. mortis adaptavi periculo. Coram te. Quia nemo ... preponitur peccator David iusto Abraham ... ut ostendatur neque meritis iusti habrahe neque alicuius sed sola gratia natum esse salvatorem nostrum. 57v - 58r Zeile 10 von oben: Definitionen und Interpretationen von einigen Wörtern; 57r Zeile 10 oben - 58v Zeile 1 oben: zur Seele ohne Körper, mit Auszügen aus Tertullian und Augustinus; Rest von 58v: Psalm 50,6 "Tibi soli ...", scheint aber aus keinem der PL 218, 767 angeführten Ps.-Kommentaren zu stammen. Siehe Meyer-Burckhardt, S. 1010 für weitere Informationen.

Anmerkungen

Sprache, Schrift:
Latein

Geschichte

Entstehungs-, Besitz- und Sammlungsgeschichte:
Aus der Kartause Basel. Eintrag im vorderen Spiegelblatt von einer kursiven Hand, 2. Hälfte des 15. Jh. "Libellus super cantica et est Cartussiensium Bassilee datus a domino Johannes Ynwan quondam decano Rinfeldensi", Zusatz von anderer Hand "ad instanciam fratris Jo[hannis] Stuz", darunter von der Hand Jacob Loubers "Cartusiensium in Basilea". Der Vorbesitzer Johannes Ywan erscheint als Zeuge in einer Urkunde vom 17. September 1421, damals noch als "vicarius perpetuus ecclesie parrochialis in Brambach Const. dioc." (Brombach im badischen Wiesental); vgl. Die Urkunden des Stifts St. Martin in Rheinfelden / hrsg. von Friedrich Emil Welti. - Aarau, 1935, S. 138, Nr. 365. Auf 1r am oberen Rand von Jakob Louber "Ti expositio super cantica" und Signatur "E", dann auf Rasur neu eingesetzt "vii 2m". Das darunter befindliche radierte nicht mehr erkennbar, dagegen unter der Stelle an der jetzt der Titel "Expositio super" steht eine ältere Signatur "C .... iii", vielleicht "lxiii" wie auf dem vorderen Deckel. Auf dem hinteren Spiegelblatt oben nochmals "Carthussiensium Bassilee". Im alten Standortverzeichnis pro antiqua (UB Basel, AR I2, 33v) unter "E vii"; im alphabetischen Katalog Urban Mosers (UB Basel, AR I 4a, 59v, Biblia) beim Buchtitel als dritte, später nachgetragene Signatur "E vii 2m".
Akzession:
  • Eigentümer: Öffentliche Bibliothek der Universität Basel
Ehemalige Signatur:
Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel, Bibliotheca antiqua. Signatur: E vii:2m (alt); E vii:2m (alt)
Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel. Signatur: C lxiii (alt); C lxiii (alt)

Einband

Einband:
Mit ungepresstem, starkem Leder überzogene Buchdeckel, welche knapp den Buchblock decken. Eine einzige nach vorne greifende Schliesse aus dunkelbraunem Leder abgerissen; defekter Nagelbeschlag Mitte hinterer Deckel. Schmales Pergament-Schild auf dem vorderen Deckel mit Rot initiierter, stark verblasster Legende "Expositio quedam super cantica". Oberhalb des Schilds direkt auf dem Leder alte Signatur "Lxiii". Spiegelblätter aus Pergament mit Besitzeinträgen etc. des 15. Jh.

Buchblock

Zählungen:
Moderne Bleistiftfoliierung: 1-58

Ausstattung

Rubrizierungen:
Eine rote Markierung auf 4r und einige olivgrüne Unterstreichungen von Psalmstellen (Bsp. 5r, 6r und 6v).
Einrichtung:
Schriftraum: ca. 8,5 x 7 cm, Quadrierung und Liniierung gekerbt. 20 Zeilen auf mit Punctorium abgesteckten Linien.
Schrift:
Zierliche Buchschrift 12. Jh., geschrieben von einer einzigen Hand, die Anfangs etwas grösser schreibt und in der Tinte verschiedene Nuancen verwendet; über die Eigenheiten der Orthographie siehe Meyer-Buckhardt, S. 1009f.

Hinweise

Bibliographischer Nachweis:
  • Die mittelalterlichen Handschriften der Universitätsbibliothek Basel : beschreibendes Verzeichnis. Abt. B, Theologische Pergamenthandschriften / bearb. von Gustav Meyer und Max Burckhardt. - Basel : Universitätsbibliothek, 1960-1975. - Bd. 2, S. 1009-1011
Literatur:
  • Sturlese, Loris. - Homo divinus : philosophische Projekte in Deutschland zwischen Meister Eckhart und Heinrich Seuse. - Stuttgart : Kohlhammer, 2007, S. 69
Externer Link:

Zugriffs- und Benutzungsbestimmungen

Zugangsbestimmungen:
  • Es gelten die generellen Benutzungsregeln für den Sonderlesesaal
Urheberrecht Metadaten:
Die Katalogdaten stehen unter der Lizenz CC-BY zur Weiternutzung zur Verfügung.

Bearbeitungsstand

Interne Bearbeitung:
  • Verzeichnung=Description=Inventaire; Juni 2025; HAN-Katalogisierungsregeln; Normalaufnahme nach: Meyer/Burckhardt, mit Ergänzungen; Gonzalvez
  • Erschliessungsniveau Normalniveau

Identifikatoren

Systemnummer:
991170524793705501
Andere Systemnummer:
  • (HAN)000079578DSV05
  • (EXLNZ-41SLSP_NETWORK)991170524793705501
  • (41SLSP_UBS)9972440056305504
Digital Object Identifier:
Quelle: