Sermones

Kurzformat

Sermones / um 1400
1 Band (193 Blätter) : 19,5 x 14 cm - Papier
  • Basel, Universitätsbibliothek, UBH A X 77

LEADER 00000ntmaa22000007c 4500
001 991170513746405501
005 20260910162131.0
007 cr#|||||||||||
007 cr#|||||||||||
008 091123s1400 xx 00| | lat d
019 |a Rekatalogisierungsgrad voll  |5 HAN 
019 |a Exemplarspezifische Aufnahme, gesperrt für Veränderungen und das Anhängen von Signaturen.  |5 HAN/11.11.2020/bmt 
024 7 |a 10.7891/e-manuscripta-175124  |2 doi 
035 |a (HAN)000109063DSV05 
035 |a (EXLNZ-41SLSP_NETWORK)991170513746405501 
035 |a (41SLSP_UBS)9972432549105504  |9 (41SLSP_UBS)9972432549105504 
040 |a CH-001880-7  |b ger  |e HAN-Katalogisierungsregeln 
046 |a s  |c 1400 
245 0 0 |a Sermones 
264 0 |c um 1400 
300 |a 1 Band (193 Blätter)  |c 19,5 x 14 cm 
336 |b txt  |2 rdacontent 
337 |b n  |2 rdamedia 
337 |b c  |2 rdamedia 
338 |b nc  |2 rdacarrier 
338 |b cr  |2 rdacarrier 
340 |a Papier 
490 1 |a Abteilung A X  |v 77 
506 |a Es gelten die Benutzungsbestimmungen für den Sonderlesesaal. 
510 3 |a Steinmann, Martin. - Ungedruckte Beschreibung. 
520 |a Die Handschrift besteht aus mehreren ursprünglich selbstständigen, aber wohl zusammengehörigen Teilen. Neben Predigten überliefert sie einige kleine Texte wie bspw. einen Auszug aus dem 'Compendium theologiae veritatis' des Hugo Ripelin von Strassburg, zwei fragmentarische Texte über den Kartäuserorden und ein Exemplum. 
541 |f Öffentliche Bibliothek der Universität Basel 
546 |a Lateinisch 
561 |a Aus der Basler Kartause: ar Titel und Besitzeintrag von Iacobus Louber sowie Signaturen "D lxxx primus" (gestrichen), "D lxxx" (so auch auf dem Rücken); weitere Besitzeinträge der Kartause von verschiedenen Händen 5r unten (auf Rasur), 106v, 116r unten (auf Rasur), 168r, 169r unten, 180r unten. Frühere Besitzeinträge 59r oben, 82v, 106v, alle ungefähr gleichlautend und gestrichen, nur teilweise lesbar: 106v "Iste liber est fratrum ordinis Karth. iuxta treveris sed post obitum fratris Heynrici de Withslaria [?] qui migane devocionis cause [...] deo familiaritatis qui [...] magne devocionis causa domui nove celle destinavit [...] sermones in hoc volumine contentos scirptos ad domum nove celle [...] predictis fratribus in volumine [...] revocabuntur." 
563 |a Einband 2. Hälfte 15. Jh, braunes Leder mit Streicheisenlinien und Einzelstempeln, EBDB s023389 (Maria), s023382 (Lilie), s023378 (Rosette) in der Einbandwerkstatt der Kartause (w002913) belegt; Schnitt gelb, vorne braune, rote und weisse Ledersignakel; 1 Schliesse; Spiegel Pergament, schon in einem älteren Einband verwendet (vorne im Falz radierte Signatur "C lxix"; hinten "[H]enricus de Spira est possessor huius libri etc."); auf dem Rücken Pergament-Titel- und Signaturschild der Kartause. 
583 0 |b Verzeichnung=Description=Inventaire  |c Dez. 2009  |i Titel, Jahr und Signatur nach: Steinmann, ungedruckte Beschreibung 
583 0 |b Verzeichnung=Description=Inventaire  |c März 2015  |f HAN-Katalogisierungsregeln  |i Minimalaufnahme nach: Steinmann, ungedruckte Beschreibung 
583 1 |b Verzeichnung=Description=Inventaire  |c Sept. 2024  |f HAN-Katalogisierungsregeln  |i Normalniveau nach: Steinmann, ungedruckte Beschreibung, mit Ergänzungen  |k Gonzalvez 
583 1 |b Digitalisierung=Digitization=Numérisation  |c August 2021  |i TIFF 
583 1 |a Erschliessungsniveau Normalniveau 
596 0 |b Besteht aus mehreren ursprünglich selbständigen, aber wohl zusammengehörigen Teilen; sichere Grenzen nach Bl. 58, 106, 114, 126, 134, 166, 167, 179. 1(a) + II⁴ + 3 IX⁵⁸ + VIII⁷⁴ + IV⁸² + XII¹⁰⁶ + IV¹¹⁴ + VI¹²⁶ + IV¹³⁴ + VI¹⁴⁶ + II¹⁵⁰ + VI¹⁶² +(II+1)¹⁶⁷ + 2 VI¹⁹¹ + 1(b); a + b sind Vorsatz, nach Bl. 167 (Einzelblatt) fehlt mindestens eine Lage; Lagenbezeichnungen: 146v unten rechts "a", 147r unten links "b"; 179v oben Mitte "2us sexternus" und 134v unten rechts, 166v unten Mitte.  |c Moderne Bleistiftfoliierung: a.1-191.b; Bl. 5-166 oben Mitte römisch alt foliiert: i-cli; Bl. 61-105 oben rechts römisch alt foliiert a.[i].ii-[xxxxv]. 
596 1 |a I.d.R. Rubriziert, rote Titel 
596 1 |e Geschrieben von einem Bibliothekar, 1. Hälfte 15. Jh.  |3 Bl. 2-4 
596 1 |d Schriftraum: 15,5-16 cm x 9,5-10,5, zweispaltig, mit Tinte begrenzt, 39-44 Zeilen  |e Kursive Bastarda von verschiedenen Händen, 1. Hälfte 15. Jh.  |3 Bl. 5-58 
596 1 |d Schriftraum: 13,5-16 x 10-12 cm, 26-32 Zeilen  |e Stark variierende Textualis, kleinere Partien in Kursive und Notula wohl der selben Hand, um 1400  |3 Bl. 59-106 
596 1 |d Schriftraum: 15 x 11-12 cm, 28-31 Zeilen  |e Textualis, ab 112v Bastarda, um 1400  |3 Bl. 107-114 
596 1 |d Schriftraum: 15,5-16 cm x 9,5-10,5, zweispaltig, mit Tinte begrenzt, 39-44 Zeilen  |e Kursive Bastarda von verschiedenen Händen, 1. Hälfte 15. Jh.  |3 Bl. 115-126 
596 1 |d Schriftraum: 15 x 10,5 cm, mit Tinte begrenzt, 31-38 Zeilen  |e Textualis, ab 130r Mitte kursive Bastarda wohl der selben Hand, um 1400  |3 Bl. 127-134 
596 1 |d Schriftraum: 14-14,5 x 8,5-9 cm, 26-28 Zeilen  |e Bastarda (135r.151r-154) und kursive Bastarda, um 1400  |4 Bl. 135-164 
596 1 |d Schriftraum: 15,5-16 cm x 9,5-10,5, zweispaltig, mit Tinte begrenzt, 39-44 Zeilen  |e Kursive Bastarda von verschiedenen Händen, 1. Hälfte 15. Jh.  |3 165-166 
596 1 |e Kursive, um 1400  |3 Bl. 167 
596 1 |d Schriftraum: 15-16,5 x 10-10,5 cm, 31-35 Zeilen  |e Kursive Bastarda, Ende 14. Jh.  |3 Bl. 168-179 
596 1 |d Schriftraum: 14,5 x 10,5 cm, 25-29 Zeilen  |e Textualis, Ende 14. Jh.  |3 Bl. 180-191 
596 3 1 |n Vorderes Vorsatzblatt  |g ar  |t Titel, Besitzeintrag, Signatur, sonst leer 
596 3 1 |n Vorderes Vorsatzblatt  |g av  |t leer 
596 3 1 |g 1r-v  |t Conspectus 
596 3 1 |g 2r-4v  |t Tabulae sermonum secundum festos 
596 3 0 |g 5ra-va  |t Compendium theologiae veritatis 1,9 exc. [Quibus modis datus est spiritus sanctus in signo visibili]  |r Hugo Ripelin de Argentina  |i >Ex compendio Hugonis<. Nota circa liberalitatem conferentis ex compendio theologie. Quibus modis datus est spiritus sanctus in signo visibili. Sciendum quod in igne ut calefaceret frigidos. In linguis ut doceret ignaros ... - ... ad cognicionem dei et sui illuminat.  |v Druck: Albertus Magnus. - Opera omnia, Bd. 34 / ed. Borgnet. - Paris, 1895, 11b-13a. 
596 3 0 |g 5vb-47rb  |t Sermones varii  |i [5vb-21vb] >Prohemium<. Ostende nobis quid dicamus ... [Iob 37,19]. Verbum propositum dixit Elyu ad Iob derisorie et derisorie potest peccator dicere ad dominum deprecantem ...; [6ra] >De spiritu sancto sermo<. Effundam de spiritu meo ... [Ioel 2,28f.]. Hanc auctoritatem exponit beatus Petrus esse prophetatam de effusione sancti spiritus in die penthecostes act. 4. In qua ostenditur spiritus sanctus dari tripliciter ...; [7ra] >Penthecostes<. Apparuerunt apostolis dispertite lingue ...[Act. 2,3]. Notandum quod in triplici specie datus est spiritus sanctus scilicet in specie ignis ...; [7vb] >De ascensione domini<. Ascendit super cherubim ... [II Reg. 22,11]. Ascensio domini coctidie celebratur. Festum utique festorum et sollempnitas sollempnitatum. Est enim omnium operum ...; [9rb] >Item de ascensione domini<. Ascendit super cherubym ... [II Reg. 22,11]. De ascensu Christi nobis exstitit sermo qui fuit homo nascendo ...; [10rb] >In nativitate sancti Iohannis<. [10va] Ille erat lucerna ardens ... [Ioh. 5,35]. Quamuis Io. Baptista laudatus fuerit ore prophetico sicut patet ys.xl ...: [11rb] >Ioh. Bap. nativitas<. Ipse precedet ante illum in spiritu ... [Luc. 1,17]. Istud verbum scriptum in Luca est verbum archangeli domini de Iohanne precursore domini. In quibus verbis tria tanguntur. Primum est donum ...; [12rb] >In decollacione Io. Baptiste <. Corruit in plateis veritas ... [Is. 59,14]. Verbum istud videtur lugentis et dolentis. Ysaias enim propheta ... - ... et felicem spem de felici consummacione habere poteris quam nobis prestare dignetur filius dei amen. [Enthält ausser den genannten Sermones de ascensione, zwei in pent., zwei de Maria Magdalena.]. [22ra-31vb] >In assumpcione beate Marie<. Elevata est nubes ... [Num. 10,11f.]. In hiis verbis exprimit spiritus sanctus assumpcionem gloriose virginis Marie sub methaphora nubis et bene in elevacione nubis ...; [24vb] >In assumpcione gloriose virginis Marie<. Surrexit rex in occursum matris ... [III Reg. 2,19]. Quam multiplici figura Salomon ille respexit nostrum Salomonem ... - ... quoniam ipsam in corpore in celum assumptam super choros angelorum exaltavit. Rogemus ergo etc. [Enthält ausser den genannten Sermones in nativ. BMV, in assumpt. vel nativ. BMV, in nativ. BMV]. [32ra-43rb] >De angelis sermo<. Stelle manentes in ordine suo ... [Iud. 5,20]. In verbis istis iiiior notantur pertinentia ad angelos scilicet pulchritudo puritatis ...; [32vb] >De angelis sermo<. Ubi eras cum me laudarent ... [Iob 38,7]. In verbis istis commendantur beatissimi spiritus angelici actibus, videlicet ab actu laudandi ... - ... Nam responso accepto ne redirent ad herodem per aliam viam reversi sunt etc. [Enthält ausser den genannten Sermones de angelis, de omnibus sanctis, de Hugone Lincolnensi, in nativ. dni, in epiph.]. [43va-45vb] >In nativitate Christi<. Parvulus natus est nobis [Is. 9,6]. In hiis verbis propheta innuit nobis duo, primo Christi secundum carnem nativitatem ... - ... Exultavit spiritus meus in deo salutari meo etc. ad quod gaudium ... Amen. [Der selbe Sermo in UB Basel, B IX 7, 222vb-224ra.] [46ra-rb] >Senex puerum portavit sicut et nos<. Nota quod puerum Ihesum Maria portavit in vita Matth. 1. Inventa enim utero habens de spiritu sancto. Angelus portavit in ore Luc. 1° ... - ... Sed patrem vestrum qui in celis est cui soli honor etc. [46va-47rb] >Item in nativitate Christi<. Hec est dies boni nuncii [IV Reg. 7,9]. Scitis bene quod nato eciam alicuius pastoris filio tota familia eius plus solito iocundatur ... - ... Unde apostolus "gaudete in domino semper". etc. 
596 3 0 |g 47rb  |t Versus quidam memoriales  |i Orat. latroni. matrem dat et invocat hely / ... [de septem verbis Christi in cruce]. Accipiter subicit. Nidum ponit. Comedit cor / ... [de accipitre]. Se renovat mire. Manet in petris. Volat alte / ... [de aquila]. 
596 3 0 |g 47va-58va  |t Sermones varii  |i >In epiphania domini<. Surge illuminare Ierusalem ... [Is. 60,1]. In verbis propositis Ys. propheta tria facit. Primo hortatur omnem animam fidelem ad peccati declinacionem ...; [48vb] >In festo apostolorum Petri et Pauli<. Isti sunt duo olive ... [Zach. 4,11]. Ista verba dicta fuerunt a Zacharia propheta de duobus principibus iudeorum ... - ... non salsa sit hostia Christi. [Enthält ausser den genannten Sermone in circumcis., in penth., Petri et Pauli, zwei sanctae crucis, in trin., de corpore dni, zwei de sacramento altaris.] 
596 3 0 |g 59r-60r  |t Consuetudines quaedam Cartusienses (fragm.)  |i // Excepto tantum monachis eiusdem domus cum quibus nullus debet loqui nisi prior ceteri vero tantum loco et tempore concessis. Item divinum officium tractim et cum bona pausa persolvunt ... - ... ut matutinis completis appareta aurora in quantum possumus satagentes. [Über Fasten, Besuche, Liturgie etc. Nicht aus dem Text der Consuetudines.] 
596 3 0 |g 60r  |t Narratio de fundatione ordinis Cartusiensium (fragm.)  |i Sicut patres nostri narraverunt nobis fuerit quidam magnus clericus regens actu parysiis in theologia ... - ... ut defuncti corpus poni deberet in sepulchro. // 
596 3 0 |g 60v-61r  |t Materiae quaedam praedicabiles  |i >Nota<. Bernardus. Nullum ego consilium melius arbitror quam si exemplo tuo fratrem docere studeas ...  |s 61r Predigtstück, durchgestrichen. 
596 3 0 |g 61r-104v  |t Sermones et materiae praedicabiles variae  |i >In nativitate Christi<. Parvulus natus est nobis ... [Is. 9,6]. Confiteor tibi pater domine celi et terre quia abscondisti hoc ...; [62v] >In circumcisione domini<. Postquam impleti sunt dies octo ... [Luc. 2,21]. Oleum effusum nomen tuum ideo adolescentule dilexerunt te ut per hoc nomen...  |s Mit leeren Stellen, welche mindestens zum Teil keine Textlücken bezeichnen. Ausser den genannten Sermones in epiph., zwei in purif. BMV, de annunt. dni, in pascha, in ascens., in penth., in nativ. Ioh. Bapt., Petri et Pauli, [83r] in dedic. eccl., in assumpt. BMV, in nativ. BMV, de sca cruce, omnium sorum; 97v-98r materiae, notata; 98v Michaelis archang.; 102r-104v materiae, notata. 
596 3 0 |g 105r-106r  |t Sermo de angelis  |i >Sermo de angelis<. Species celi gloria stellarum ... [Eccli. 43,10]. Tria notantur hic, primo divine essencie clara et aperta cognicio ibi "Species celi" ... - ... ubi ipsi angeli gloriosissima et clarissima specula divinitatis sunt per presenciam, quod nobis prestare dignetur ... Amen. 
596 3 0 |g 106v  |t Gebet  |i >Nota< Oracio. Verbum caro factum est quod reserat beatus Iohannes ewangelista. Hoc digito monstraverat sanctus Iohannes Baptista ... 
596 3 0 |g 107r-112v  |t Sermo de omnibus sanctis  |i >Sermo de omnibus sanctis<. Vidi turbam magnam ... [ Apoc. 7,9]. Secundum quod ait Gregorius in libro ii super ewanglice [?] omel. xvi non lingua dicere non intellectu capere sufficit ... - ... ascendit in montem supple beatitudinis infinite. ad quam beatitudinem ... Amen. 
596 3 0 |g 112v-114v  |t Sermo de septem verbis Christi in cruce dictis  |i >De significacionibus septem verborum<. Dicit autor ultimo in littera quod stando in ligno crucis Ihesus predicabat et orabat pro ipsis crucifixoribus ... - ... et de ultima eucharistie contemplacione. Ad quam contemplacionem perducat nos Ihesus Christus amen. 
596 3 0 |g 115r  |t Sermo de Laurentio  |i >Sermo de sancto Laurencio<. In medio ignis ... [Eccli. 51,6]. Quoniam beatus Laurencius decio dixit. Carbones tui ... - ... ipsi quasi in li[n]gwis igneis inflammantur. Quod nobis concedat ... Amen. 
596 3 0 |g 115va-b  |t Materiae duae praedicabiles  |i [115va-b] >De morte spirituali<. Videndum qualiter cum Christo debemus sepeliri. Dicit enim apostolus "Consepulti sumus cum illo" ... - ... Cor meum et caro mea exultaverunt in deum vivum. Quod nobis prestare dignetur. [115vb] >De quatuor locis inferni<. Nota ad quem infernum Christus descendit. Nobem igitur inferni sumitur dupliciter scilicet pro pena vel pro loco pene ... - ... sed natura et caro unita verbo. 
596 3 0 |g 116ra-120r  |t Sermones tres de BMV  |i >De nativitate gloriose virginis Marie<. Egredietur virga ... [Is. 11,1]. Verba premissa loquebatur olim spiritus sanctus per Ysaiam prophetam predicens gloriosam virginem fore nascituram ...; [117va] >De purificacione beate Marie sermo<. Postquam impleti sunt ... [Luc. 2,22]. In verbo isto describitur materia sollempnitiatis hodierne quantum ad purificacionem virginis et quantum ad oblacionem sive redempsionem prolis ...; [119v] >In nativitate beate Marie<. Egredietur virga ... [Is. 11,1]. Verba ista sunt prophete prenunciantis ortum et nativitatem virginis gloriose de regali progenie ... - ... ut nobis in omni necessitate nostar succurrat et ad extremum ad regnum filii sui perducat. Amen. 
596 3 0 |g 120v-121v  |t Sermones duo  |i >In dedicacione sermo<. Vidi civitatem sanctam Ierusalem etc. [Apoc. 21,2]. "Qui sunt hii qui ut nubes ..." [Is. 60,8]. Verba secundo proposita pertinent ad ewangelistas et sanctos doctores et principaliter ad sanctum Iohannem ...; [121rb] >De prelato eligendo<. Posuerunt me custodem ... [Cant. 1,5]. "Qui fecerit et docuerit ..." [Matth. 5,19]. Verba ista ewangelii secundo propositi licet cuilibet doctori conveniant maxime tamen prelato qui dominice gregis ... - ... O anima mea super modum dilige deum quia solus amor perducit ad regnum celorum. 
596 3 0 |g 122ra-123ra  |t Materiae praedicabiles  |s Enthält unter anderem ">Nota de quadruplici inferno< ..."; "Qui nimis emungit facit emanare cruorem / sic violenta facit correcio deteriorem"; [122rb] ">Nota quinque de causis retinuit Christus cicatrices vulnerum in glorificato corpore<. Signat confirmat memor allegat querulatur"; ">Nota quinque de causis subtrahitur alicui iocunda presencia salvatoris unde versus<. Sis humilis vitans ardens fortis trepidusque"; Walther, Init.carm.17947.17758; "Qui modo non flebit flendi dum tempus habebit / Eterno luctu flet postea sed sine fructu"; Walther, Init. carm. 119536; [122va] ">De resurreccione et iiiior dotibus corporis glorificati<. Christus tercia die resurrexit a mortuis. Resumendo corpus non quale prius habuit..."; [122vb] ">De mysterio crucis<. Nota de santa cruce profunditatem sublimitatem latitudinem longitudinem quid significent ...". 
596 3 1 |g 123rb-v  |t leer 
596 3 0 |g 124ra-125rb  |t Sermo in festo paschae  |i >In festo paschae sermo<. Maria Magdalena et Maria Ia[cobi] ... [Marc. 16,1]. In 3 partes dividitur. Primo Christum quesierunt secundo orto sole ad monumentum venerunt 3° Christum in monumento non invenerunt sed angelum ... - ... quam peccati parvulas occasiones a se amovere.  |s Darunter einige Notae. 
596 3 0 |g 125v-126r  |t Sermo de Iohanne Baptista  |i >Sermo in nativitate sancti Ioh. Baptiste<. Inter natos mulierum non surrexit ... [Matth. 11,11]. In quibus verbis tria notantur de beato Iohanne Baptista. Primo condicionis infirmitas ... - ... ut meritis et intercessionibus ipsius mereamur gaudia obtinere eterna prestante domino ... Amen. 
596 3 1 |g 126v  |t leer 
596 3 0 |g 127r-130r  |t Sermo de cathedra Petri auctus  |r Bertholdus de Ratisbona (Rusticanus)  |i >Optimus sermo et fructuosus per omnia [...] et est dictus de kathedra sancti Petri<. Nec quisquam sibi sumat honorem ... [Hebr. 5,4]. Verba hec legimus in epistula hodierne festivitatis in qua tractatur diffusius de honore sacerdotalis dignitatis pro cuius dignitate ... - ... immo multum possunt nocere ecclesie dei etc.  |v Schneyer, Rep. lat. Serm. 1,481 Nr. 113; der orginale Schluss 129v, 8 u. 
596 3 0 |g 130r-132r  |t Lector palatii, collatio de Benedicto  |i >Sequitur collacio lectoris palacii de sancto Benedicto<. Benedictus qui venit ... [Ps. 117,26. Matth. 21,9]. In ps. c° xvii° et in ewangelium scilicet dum Christus intraret civitatem Iherusalem in die palmarum. Quod quidem verbum benefacit eciam ad propositum nostrum. Nam in quibusdam religonibus servatur quod cum frater exit ... - ... Item exaltabitur cornu nostrum in domino etc. Ad quam quidem exaltacionem nos perducat qui ... Amen. 
596 3 0 |g 132r-134v  |t Exemplum quoddam (fragm.)  |i >Exemplum<. Nota. Miles quidam nobilitatis diviciarum iuventutis magnarumque virium titulis adornatus et ob his sensu carnis sue inflatus ... - ... in agendis rebus strenuum militaris discipline gnarum in bellicis //. 
596 3 0 |g 135r-164v  |t Sermones capitulares  |r Henricus Eger de Kalkar  |i >Sermones Kalkar capitulares. In nativitate domini nostri Ihesu Christi sermo<. Verbum caro factum est ... [Ioh. 1,14]. Illum magnum prophetam Ihesum potentem in opere et sermone ...; [138r] >In epiphania domini<. Apertis thesauris suis ... [Matth. 2,11]. Iuxta sacros doctores gracia est fulgor divinus ...; [140r] >In purificaciones<. Postquam impleti sunt dies purgacionis ... [Luc 2,22]. Pro gracia dicamus mente pia ave Maria. "Postquam impleti" ubi supra. In hiis verbis sumptis de beati Luce ewangelio ad duo monemur...; [141r] >In annunciacione<. Ave Maria ... [Luc. 1,28]. Sicut ait beatus Bernardus omnia nobis a deo per manus Marie collata sunt ...; [142v] >Sermo de resurreccione domini<. Surrexit dominus vere [Luc. 24,34]. Ad Christum in principio recurramus ...; [145v] >Sermo in ascensione domini<. Ascendit super omnes celos ... [Eph. 4,10]. Licet in vita nostra quedam de necessitate veniant ...; [147v] >Sermo in die penthecostis<. Repleti sunt omnes ... [Act. 2,4]. Carissimi cum sermonem habeamus [148r] facere de spiritu sancto ...; [151r] >In nativitate sci Io. Baptiste sermo<. Ecce ego mitto angelum ... [Mal. 3,1]. Illum a quo bona procedunt sine quo nichil boni dicere sive facere possumus ...; [152v] >In festo beate Marie Magdalene sermo<. Una est columba mea ... [Cf. Cant. 5,2]. Quoniam declaracio sermonum dei illuminat et intellectum dat ...; [154r] >In assumpcione Marie>. Signum magnum apparvit ... [Apoc. 12,1]. Virginem Mariam facie pulcherrimam, corpore integerrimam ...; [156v] >Sermo in nativitate beate Marie virginis<. Tu fabricatus es auroram ... [Ps. 73,16]. Lucem lucis et fontem luminis sine qua luce non est veritas ...; [159r] >Sermo in festo beati Michaelis archangelus<. Omnes sunt administratorii spiritus ... [Hebr. 1,14]. Deus cuius miseraciones super omnia opera eius ...; [160v] >Sermo in festo omnium sanctorum<. Salutant vos omnes sancti [Phil. 4,22]. Patrem luminum a quo est omne datum optimum et omne donum perfectum ...; [162v] >Sermo in festo beati Hugonis episcopi<. Quasi stella matutina ... [Eccli. 50,6]. Pro gracia dicamus mente pia ave Maria. "Quasi stella" ubi supra. In quibus verbis pater noster sanctus Hugo commendatur a tribus [163r] primo quantum ad graciam decorantem immerito ... - ... quatenus ductu splendoris eius perveniamus ad patriam claritatis eterne per Ihesum Christum salvatorem nostrum viventem et regnantem per omnia secula seculorum amen etc.  |v Vermeer, H.B.C.W. - Het tractaat "Ortus et decursus ordinis Cartusiensi" van Hendrik Egher van Kalkar. - Wagendingen, 1929 (Diss), S. 25, mit Anm. 4 S. 26. 
596 3 0 |g 165r-166v  |t Sermo in visitatione  |r Henricus Eger de Kalkar (?)  |i >Sermo habitus in visitacione<. Visitacio tua custodivit spiritum meum [Iob 10,12]. Pro impetranda gracia salutemus matrem gracie devote dicentes mente pia ave Maria. "Visitacio tua etc.". In quibus verbis preter spiritualem sensum eciam secundum hystoricum et literalem intellectum horum verborum quam utilis sit visitacio ... - ... et perierunt a via recta. Quod a nobis avertere dignetur Ihesus Christus qui ... Amen. >Explicit<. 
596 3 0 |g 167r-v  |t Sermo in nativitate BMV (fragm.)  |i >Sermo in nativitate beate Marie<. Paravi lucernam ... [Ps. 131,17]. Nostis karissimi quod fons vivus deus eciam ad extra scaturiens ad ymaginem sui creavit hominem ... - ... aut si non in eodem instanti saltem immediate post hoc prout cicius //.  |s 167r oben ein kurzes, gestrichenes Stück von der selben Hand. 
596 3 1 |g 168r  |t Besitzvermerk, Lagensignatur und Nota, sonst leer 
596 3 0 |g 168v-179r  |t Sermones quidam  |i >[D]e Maria Magd.<. Remittuntur ei peccata multa ... [Luc. 7,47]. In quibus verbis fit mencio de tribus scilicet de medico qui sanavit ...; [171v] >[De] beato Laurencio<. Probasti cor meum ... [Ps. 16,3]. Ex quibus verbis apparet quod beatus Laurencius fuit a deo probatus visitatus examinatus et sine peccato inventus ...; [174r] >In octavis trinitatis<. Homo quidam erat dives et induebatur ... [Luc. 16,19]. Karissimi, in istis duobus scilicet divite et paupere obviaverunt sibi ...; [176v] >[Dominica] viiia post trinitatem<. Qui facit voluntatem patris mei ... [Matth. 7,21]. Secundum naturales tunc [!] natura elephantis est quod ostenso sibi sanguine forcius ad prelium animatur ... - ... qui facit voluntatem patris mei ipse intrabit in regnum celorum ad quod nos perducat pater et fi. et s.s. 
596 3 1 |g 179v  |t leer 
596 3 0 |g 180r-187r  |t Sermones quattuor de dedicatione ecclesiae (fragm.)  |i >De angelis vel de dedicacione templi<. Gaudium erit coram angelis ... [Luc. 15,7]. Magna et preciosa est penitencia peccatoris ...; [183r] >In nativitate domini vel in dedicacione thema Zach. festinans<. Gloria in altissimis deo ... [Luc. 2,14]. Legitur Gen. xl. quod pharaon rex Egypti in die natalis sui duos inimicos habuit ...  |s Es folgen noch zwei Sermones de dedicatione, der letzte bricht ab. 
596 3 1 |g 187v-188r  |t leer 
596 3 0 |g 188v-191v  |t Sermones tres de dedicatione ecclesiae (fragm.)  |i >De dedicacione templi<. [B]enedic domine domum istam et omnes habitantes in ea. karissimi, quamvis nobis constet quanta et qualis sit hodierne diei festivitas tamen aliqua aponenda sunt ut melius sciatis ...; [189v] >In dedicacione<. Domus mea domus oracionis vocabitur [Matth. 21,13]. Questio est ubi sit orandum et respondetur iiii(or) modis. 1° dicitur quod ubi ...; [190v] >In dedicacione<. Venit enim filius hominis tria delere tria conferre tria docere. Venit delere peccati maculam ... - ... et ideo in me stare non potes et assimilare. // 
596 3 1 |n Hinteres Vorsatzblatt  |g br-v  |t leer 
655 7 |a Handschrift  |2 gnd-content 
655 7 |a Predigt  |2 gnd-content 
690 |a Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel, Bibliotheca antiqua. Signatur: D lxxx (alt)  |e D lxxx (alt)  |2 han-A5 
690 |a Ehemalige Signatur: Standort: Unbekannt. Signatur: C lxix (alt)  |e C lxix (alt)  |2 han-A5 
690 |a Walther, Carmina Nr. 17758 
690 |a Walther, Carmina Nr. 17947 
690 |a Walther, Carmina Nr. 119536 
690 |a Schneyer, Repertorium 1150-1350 Bd. 1 S. 481 Nr. 113 
700 1 |a Hugo  |c Argentinensis  |d 1210-1270  |0 (DE-588)11855462X  |4 aut 
700 1 |a Berthold  |c von Regensburg  |d 1210-1272  |0 (DE-588)11851007X  |4 aut 
700 1 |a Henricus  |c de Calcar  |d 1328-1408  |0 (DE-588)118709828  |4 aut 
700 1 |a Louber, Jakob  |d 1440-1513  |0 (DE-588)1024501442  |4 ann 
700 0 |a Heynrici de Withslaria  |4 fmo 
700 0 |a Heinrich  |c von Speyer  |d -1418  |4 fmo  |0 (DE-588)1376676478 
710 2 |a Kloster St. Margarethental  |0 (DE-588)4682346-3  |e Früherer Eigentümer  |4 fmo  |4 bnd 
830 0 |a Abteilung A X  |v 77  |w (HAN)000108215DSV05 
852 4 |b A100  |c 102HSS  |j UBH A X 77  |9 (41SLSP_UBS)9972432549105504 
856 4 2 |u https://ub.unibas.ch/digi/a100/kataloge/mscr/mscr_a/BAU_5_000109063_cat.pdf  |z Beschreibung (PDF) (14 MB) 
856 4 1 |u http://dx.doi.org/10.7891/e-manuscripta-175124  |z Online via e-manuscripta 
900 |f HANcollect_this handschrift 
900 |a HANunikat 
900 |f HANemanuscriptabsub 
910 |c Die Katalogdaten stehen unter der Lizenz CC-BY zur Weiternutzung zur Verfügung. 
949 |c 102HSS  |p 12  |j UBH A X 77  |b A100  |9 (41SLSP_UBS)9972432549105504 
986 |a (41SLSP_UBS)9972432549105504  |9 (41SLSP_UBS)9972432549105504 

Basisinformationen

Signatur:
  • Basel, Universitätsbibliothek, UBH A X 77
Ressourcentyp:
Buchhandschrift
Digitalisat:
Titel:
Sermones
Entstehungsangaben:
um 1400
Entstehungszeit (normiert):
1400
Physische Beschreibung:
  • 1 Band (193 Blätter); 19,5 x 14 cm
Physische Beschaffenheit:
  • Papier
Serie:
Abteilung A X; 77

Sucheinstiege

Körperschaft:

BuchbinderIn / Buchbinderei

Formschlagwort:

Hierarchie / Kontext (aufklappbar)

Wird geladen...

Inhalt und innere Ordnung

Inhalt:
  • Die Handschrift besteht aus mehreren ursprünglich selbstständigen, aber wohl zusammengehörigen Teilen. Neben Predigten überliefert sie einige kleine Texte wie bspw. einen Auszug aus dem 'Compendium theologiae veritatis' des Hugo Ripelin von Strassburg, zwei fragmentarische Texte über den Kartäuserorden und ein Exemplum.
  • [Vorderes Vorsatzblatt; ar] Titel, Besitzeintrag, Signatur, sonst leer.
  • [Vorderes Vorsatzblatt; av] leer.
  • [1r-v] Conspectus.
  • [2r-4v] Tabulae sermonum secundum festos.
  • [5ra-va] Compendium theologiae veritatis 1,9 exc. [Quibus modis datus est spiritus sanctus in signo visibili], Hugo Ripelin de Argentina. >Ex compendio Hugonis<. Nota circa liberalitatem conferentis ex compendio theologie. Quibus modis datus est spiritus sanctus in signo visibili. Sciendum quod in igne ut calefaceret frigidos. In linguis ut doceret ignaros ... - ... ad cognicionem dei et sui illuminat. Druck: Albertus Magnus. - Opera omnia, Bd. 34 / ed. Borgnet. - Paris, 1895, 11b-13a.
  • [5vb-47rb] Sermones varii. [5vb-21vb] >Prohemium<. Ostende nobis quid dicamus ... [Iob 37,19]. Verbum propositum dixit Elyu ad Iob derisorie et derisorie potest peccator dicere ad dominum deprecantem ...; [6ra] >De spiritu sancto sermo<. Effundam de spiritu meo ... [Ioel 2,28f.]. Hanc auctoritatem exponit beatus Petrus esse prophetatam de effusione sancti spiritus in die penthecostes act. 4. In qua ostenditur spiritus sanctus dari tripliciter ...; [7ra] >Penthecostes<. Apparuerunt apostolis dispertite lingue ...[Act. 2,3]. Notandum quod in triplici specie datus est spiritus sanctus scilicet in specie ignis ...; [7vb] >De ascensione domini<. Ascendit super cherubim ... [II Reg. 22,11]. Ascensio domini coctidie celebratur. Festum utique festorum et sollempnitas sollempnitatum. Est enim omnium operum ...; [9rb] >Item de ascensione domini<. Ascendit super cherubym ... [II Reg. 22,11]. De ascensu Christi nobis exstitit sermo qui fuit homo nascendo ...; [10rb] >In nativitate sancti Iohannis<. [10va] Ille erat lucerna ardens ... [Ioh. 5,35]. Quamuis Io. Baptista laudatus fuerit ore prophetico sicut patet ys.xl ...: [11rb] >Ioh. Bap. nativitas<. Ipse precedet ante illum in spiritu ... [Luc. 1,17]. Istud verbum scriptum in Luca est verbum archangeli domini de Iohanne precursore domini. In quibus verbis tria tanguntur. Primum est donum ...; [12rb] >In decollacione Io. Baptiste <. Corruit in plateis veritas ... [Is. 59,14]. Verbum istud videtur lugentis et dolentis. Ysaias enim propheta ... - ... et felicem spem de felici consummacione habere poteris quam nobis prestare dignetur filius dei amen. [Enthält ausser den genannten Sermones de ascensione, zwei in pent., zwei de Maria Magdalena.]. [22ra-31vb] >In assumpcione beate Marie<. Elevata est nubes ... [Num. 10,11f.]. In hiis verbis exprimit spiritus sanctus assumpcionem gloriose virginis Marie sub methaphora nubis et bene in elevacione nubis ...; [24vb] >In assumpcione gloriose virginis Marie<. Surrexit rex in occursum matris ... [III Reg. 2,19]. Quam multiplici figura Salomon ille respexit nostrum Salomonem ... - ... quoniam ipsam in corpore in celum assumptam super choros angelorum exaltavit. Rogemus ergo etc. [Enthält ausser den genannten Sermones in nativ. BMV, in assumpt. vel nativ. BMV, in nativ. BMV]. [32ra-43rb] >De angelis sermo<. Stelle manentes in ordine suo ... [Iud. 5,20]. In verbis istis iiiior notantur pertinentia ad angelos scilicet pulchritudo puritatis ...; [32vb] >De angelis sermo<. Ubi eras cum me laudarent ... [Iob 38,7]. In verbis istis commendantur beatissimi spiritus angelici actibus, videlicet ab actu laudandi ... - ... Nam responso accepto ne redirent ad herodem per aliam viam reversi sunt etc. [Enthält ausser den genannten Sermones de angelis, de omnibus sanctis, de Hugone Lincolnensi, in nativ. dni, in epiph.]. [43va-45vb] >In nativitate Christi<. Parvulus natus est nobis [Is. 9,6]. In hiis verbis propheta innuit nobis duo, primo Christi secundum carnem nativitatem ... - ... Exultavit spiritus meus in deo salutari meo etc. ad quod gaudium ... Amen. [Der selbe Sermo in UB Basel, B IX 7, 222vb-224ra.] [46ra-rb] >Senex puerum portavit sicut et nos<. Nota quod puerum Ihesum Maria portavit in vita Matth. 1. Inventa enim utero habens de spiritu sancto. Angelus portavit in ore Luc. 1° ... - ... Sed patrem vestrum qui in celis est cui soli honor etc. [46va-47rb] >Item in nativitate Christi<. Hec est dies boni nuncii [IV Reg. 7,9]. Scitis bene quod nato eciam alicuius pastoris filio tota familia eius plus solito iocundatur ... - ... Unde apostolus "gaudete in domino semper". etc.
  • [47rb] Versus quidam memoriales. Orat. latroni. matrem dat et invocat hely / ... [de septem verbis Christi in cruce]. Accipiter subicit. Nidum ponit. Comedit cor / ... [de accipitre]. Se renovat mire. Manet in petris. Volat alte / ... [de aquila].
  • [47va-58va] Sermones varii. >In epiphania domini<. Surge illuminare Ierusalem ... [Is. 60,1]. In verbis propositis Ys. propheta tria facit. Primo hortatur omnem animam fidelem ad peccati declinacionem ...; [48vb] >In festo apostolorum Petri et Pauli<. Isti sunt duo olive ... [Zach. 4,11]. Ista verba dicta fuerunt a Zacharia propheta de duobus principibus iudeorum ... - ... non salsa sit hostia Christi. [Enthält ausser den genannten Sermone in circumcis., in penth., Petri et Pauli, zwei sanctae crucis, in trin., de corpore dni, zwei de sacramento altaris.]
  • [59r-60r] Consuetudines quaedam Cartusienses (fragm.). // Excepto tantum monachis eiusdem domus cum quibus nullus debet loqui nisi prior ceteri vero tantum loco et tempore concessis. Item divinum officium tractim et cum bona pausa persolvunt ... - ... ut matutinis completis appareta aurora in quantum possumus satagentes. [Über Fasten, Besuche, Liturgie etc. Nicht aus dem Text der Consuetudines.]
  • [60r] Narratio de fundatione ordinis Cartusiensium (fragm.). Sicut patres nostri narraverunt nobis fuerit quidam magnus clericus regens actu parysiis in theologia ... - ... ut defuncti corpus poni deberet in sepulchro. //
  • [60v-61r] Materiae quaedam praedicabiles. >Nota<. Bernardus. Nullum ego consilium melius arbitror quam si exemplo tuo fratrem docere studeas ... 61r Predigtstück, durchgestrichen.
  • [61r-104v] Sermones et materiae praedicabiles variae. >In nativitate Christi<. Parvulus natus est nobis ... [Is. 9,6]. Confiteor tibi pater domine celi et terre quia abscondisti hoc ...; [62v] >In circumcisione domini<. Postquam impleti sunt dies octo ... [Luc. 2,21]. Oleum effusum nomen tuum ideo adolescentule dilexerunt te ut per hoc nomen... Mit leeren Stellen, welche mindestens zum Teil keine Textlücken bezeichnen. Ausser den genannten Sermones in epiph., zwei in purif. BMV, de annunt. dni, in pascha, in ascens., in penth., in nativ. Ioh. Bapt., Petri et Pauli, [83r] in dedic. eccl., in assumpt. BMV, in nativ. BMV, de sca cruce, omnium sorum; 97v-98r materiae, notata; 98v Michaelis archang.; 102r-104v materiae, notata.
  • [105r-106r] Sermo de angelis. >Sermo de angelis<. Species celi gloria stellarum ... [Eccli. 43,10]. Tria notantur hic, primo divine essencie clara et aperta cognicio ibi "Species celi" ... - ... ubi ipsi angeli gloriosissima et clarissima specula divinitatis sunt per presenciam, quod nobis prestare dignetur ... Amen.
  • [106v] Gebet. >Nota< Oracio. Verbum caro factum est quod reserat beatus Iohannes ewangelista. Hoc digito monstraverat sanctus Iohannes Baptista ...
  • [107r-112v] Sermo de omnibus sanctis. >Sermo de omnibus sanctis<. Vidi turbam magnam ... [ Apoc. 7,9]. Secundum quod ait Gregorius in libro ii super ewanglice [?] omel. xvi non lingua dicere non intellectu capere sufficit ... - ... ascendit in montem supple beatitudinis infinite. ad quam beatitudinem ... Amen.
  • [112v-114v] Sermo de septem verbis Christi in cruce dictis. >De significacionibus septem verborum<. Dicit autor ultimo in littera quod stando in ligno crucis Ihesus predicabat et orabat pro ipsis crucifixoribus ... - ... et de ultima eucharistie contemplacione. Ad quam contemplacionem perducat nos Ihesus Christus amen.
  • [115r] Sermo de Laurentio. >Sermo de sancto Laurencio<. In medio ignis ... [Eccli. 51,6]. Quoniam beatus Laurencius decio dixit. Carbones tui ... - ... ipsi quasi in li[n]gwis igneis inflammantur. Quod nobis concedat ... Amen.
  • [115va-b] Materiae duae praedicabiles. [115va-b] >De morte spirituali<. Videndum qualiter cum Christo debemus sepeliri. Dicit enim apostolus "Consepulti sumus cum illo" ... - ... Cor meum et caro mea exultaverunt in deum vivum. Quod nobis prestare dignetur. [115vb] >De quatuor locis inferni<. Nota ad quem infernum Christus descendit. Nobem igitur inferni sumitur dupliciter scilicet pro pena vel pro loco pene ... - ... sed natura et caro unita verbo.
  • [116ra-120r] Sermones tres de BMV. >De nativitate gloriose virginis Marie<. Egredietur virga ... [Is. 11,1]. Verba premissa loquebatur olim spiritus sanctus per Ysaiam prophetam predicens gloriosam virginem fore nascituram ...; [117va] >De purificacione beate Marie sermo<. Postquam impleti sunt ... [Luc. 2,22]. In verbo isto describitur materia sollempnitiatis hodierne quantum ad purificacionem virginis et quantum ad oblacionem sive redempsionem prolis ...; [119v] >In nativitate beate Marie<. Egredietur virga ... [Is. 11,1]. Verba ista sunt prophete prenunciantis ortum et nativitatem virginis gloriose de regali progenie ... - ... ut nobis in omni necessitate nostar succurrat et ad extremum ad regnum filii sui perducat. Amen.
  • [120v-121v] Sermones duo. >In dedicacione sermo<. Vidi civitatem sanctam Ierusalem etc. [Apoc. 21,2]. "Qui sunt hii qui ut nubes ..." [Is. 60,8]. Verba secundo proposita pertinent ad ewangelistas et sanctos doctores et principaliter ad sanctum Iohannem ...; [121rb] >De prelato eligendo<. Posuerunt me custodem ... [Cant. 1,5]. "Qui fecerit et docuerit ..." [Matth. 5,19]. Verba ista ewangelii secundo propositi licet cuilibet doctori conveniant maxime tamen prelato qui dominice gregis ... - ... O anima mea super modum dilige deum quia solus amor perducit ad regnum celorum.
  • [122ra-123ra] Materiae praedicabiles. Enthält unter anderem ">Nota de quadruplici inferno< ..."; "Qui nimis emungit facit emanare cruorem / sic violenta facit correcio deteriorem"; [122rb] ">Nota quinque de causis retinuit Christus cicatrices vulnerum in glorificato corpore<. Signat confirmat memor allegat querulatur"; ">Nota quinque de causis subtrahitur alicui iocunda presencia salvatoris unde versus<. Sis humilis vitans ardens fortis trepidusque"; Walther, Init.carm.17947.17758; "Qui modo non flebit flendi dum tempus habebit / Eterno luctu flet postea sed sine fructu"; Walther, Init. carm. 119536; [122va] ">De resurreccione et iiiior dotibus corporis glorificati<. Christus tercia die resurrexit a mortuis. Resumendo corpus non quale prius habuit..."; [122vb] ">De mysterio crucis<. Nota de santa cruce profunditatem sublimitatem latitudinem longitudinem quid significent ...".
  • [123rb-v] leer.
  • [124ra-125rb] Sermo in festo paschae. >In festo paschae sermo<. Maria Magdalena et Maria Ia[cobi] ... [Marc. 16,1]. In 3 partes dividitur. Primo Christum quesierunt secundo orto sole ad monumentum venerunt 3° Christum in monumento non invenerunt sed angelum ... - ... quam peccati parvulas occasiones a se amovere. Darunter einige Notae.
  • [125v-126r] Sermo de Iohanne Baptista. >Sermo in nativitate sancti Ioh. Baptiste<. Inter natos mulierum non surrexit ... [Matth. 11,11]. In quibus verbis tria notantur de beato Iohanne Baptista. Primo condicionis infirmitas ... - ... ut meritis et intercessionibus ipsius mereamur gaudia obtinere eterna prestante domino ... Amen.
  • [126v] leer.
  • [127r-130r] Sermo de cathedra Petri auctus, Bertholdus de Ratisbona (Rusticanus). >Optimus sermo et fructuosus per omnia [...] et est dictus de kathedra sancti Petri<. Nec quisquam sibi sumat honorem ... [Hebr. 5,4]. Verba hec legimus in epistula hodierne festivitatis in qua tractatur diffusius de honore sacerdotalis dignitatis pro cuius dignitate ... - ... immo multum possunt nocere ecclesie dei etc. Schneyer, Rep. lat. Serm. 1,481 Nr. 113; der orginale Schluss 129v, 8 u.
  • [130r-132r] Lector palatii, collatio de Benedicto. >Sequitur collacio lectoris palacii de sancto Benedicto<. Benedictus qui venit ... [Ps. 117,26. Matth. 21,9]. In ps. c° xvii° et in ewangelium scilicet dum Christus intraret civitatem Iherusalem in die palmarum. Quod quidem verbum benefacit eciam ad propositum nostrum. Nam in quibusdam religonibus servatur quod cum frater exit ... - ... Item exaltabitur cornu nostrum in domino etc. Ad quam quidem exaltacionem nos perducat qui ... Amen.
  • [132r-134v] Exemplum quoddam (fragm.). >Exemplum<. Nota. Miles quidam nobilitatis diviciarum iuventutis magnarumque virium titulis adornatus et ob his sensu carnis sue inflatus ... - ... in agendis rebus strenuum militaris discipline gnarum in bellicis //.
  • [135r-164v] Sermones capitulares, Henricus Eger de Kalkar. >Sermones Kalkar capitulares. In nativitate domini nostri Ihesu Christi sermo<. Verbum caro factum est ... [Ioh. 1,14]. Illum magnum prophetam Ihesum potentem in opere et sermone ...; [138r] >In epiphania domini<. Apertis thesauris suis ... [Matth. 2,11]. Iuxta sacros doctores gracia est fulgor divinus ...; [140r] >In purificaciones<. Postquam impleti sunt dies purgacionis ... [Luc 2,22]. Pro gracia dicamus mente pia ave Maria. "Postquam impleti" ubi supra. In hiis verbis sumptis de beati Luce ewangelio ad duo monemur...; [141r] >In annunciacione<. Ave Maria ... [Luc. 1,28]. Sicut ait beatus Bernardus omnia nobis a deo per manus Marie collata sunt ...; [142v] >Sermo de resurreccione domini<. Surrexit dominus vere [Luc. 24,34]. Ad Christum in principio recurramus ...; [145v] >Sermo in ascensione domini<. Ascendit super omnes celos ... [Eph. 4,10]. Licet in vita nostra quedam de necessitate veniant ...; [147v] >Sermo in die penthecostis<. Repleti sunt omnes ... [Act. 2,4]. Carissimi cum sermonem habeamus [148r] facere de spiritu sancto ...; [151r] >In nativitate sci Io. Baptiste sermo<. Ecce ego mitto angelum ... [Mal. 3,1]. Illum a quo bona procedunt sine quo nichil boni dicere sive facere possumus ...; [152v] >In festo beate Marie Magdalene sermo<. Una est columba mea ... [Cf. Cant. 5,2]. Quoniam declaracio sermonum dei illuminat et intellectum dat ...; [154r] >In assumpcione Marie>. Signum magnum apparvit ... [Apoc. 12,1]. Virginem Mariam facie pulcherrimam, corpore integerrimam ...; [156v] >Sermo in nativitate beate Marie virginis<. Tu fabricatus es auroram ... [Ps. 73,16]. Lucem lucis et fontem luminis sine qua luce non est veritas ...; [159r] >Sermo in festo beati Michaelis archangelus<. Omnes sunt administratorii spiritus ... [Hebr. 1,14]. Deus cuius miseraciones super omnia opera eius ...; [160v] >Sermo in festo omnium sanctorum<. Salutant vos omnes sancti [Phil. 4,22]. Patrem luminum a quo est omne datum optimum et omne donum perfectum ...; [162v] >Sermo in festo beati Hugonis episcopi<. Quasi stella matutina ... [Eccli. 50,6]. Pro gracia dicamus mente pia ave Maria. "Quasi stella" ubi supra. In quibus verbis pater noster sanctus Hugo commendatur a tribus [163r] primo quantum ad graciam decorantem immerito ... - ... quatenus ductu splendoris eius perveniamus ad patriam claritatis eterne per Ihesum Christum salvatorem nostrum viventem et regnantem per omnia secula seculorum amen etc. Vermeer, H.B.C.W. - Het tractaat "Ortus et decursus ordinis Cartusiensi" van Hendrik Egher van Kalkar. - Wagendingen, 1929 (Diss), S. 25, mit Anm. 4 S. 26.
  • [165r-166v] Sermo in visitatione, Henricus Eger de Kalkar (?). >Sermo habitus in visitacione<. Visitacio tua custodivit spiritum meum [Iob 10,12]. Pro impetranda gracia salutemus matrem gracie devote dicentes mente pia ave Maria. "Visitacio tua etc.". In quibus verbis preter spiritualem sensum eciam secundum hystoricum et literalem intellectum horum verborum quam utilis sit visitacio ... - ... et perierunt a via recta. Quod a nobis avertere dignetur Ihesus Christus qui ... Amen. >Explicit<.
  • [167r-v] Sermo in nativitate BMV (fragm.). >Sermo in nativitate beate Marie<. Paravi lucernam ... [Ps. 131,17]. Nostis karissimi quod fons vivus deus eciam ad extra scaturiens ad ymaginem sui creavit hominem ... - ... aut si non in eodem instanti saltem immediate post hoc prout cicius //. 167r oben ein kurzes, gestrichenes Stück von der selben Hand.
  • [168r] Besitzvermerk, Lagensignatur und Nota, sonst leer.
  • [168v-179r] Sermones quidam. >[D]e Maria Magd.<. Remittuntur ei peccata multa ... [Luc. 7,47]. In quibus verbis fit mencio de tribus scilicet de medico qui sanavit ...; [171v] >[De] beato Laurencio<. Probasti cor meum ... [Ps. 16,3]. Ex quibus verbis apparet quod beatus Laurencius fuit a deo probatus visitatus examinatus et sine peccato inventus ...; [174r] >In octavis trinitatis<. Homo quidam erat dives et induebatur ... [Luc. 16,19]. Karissimi, in istis duobus scilicet divite et paupere obviaverunt sibi ...; [176v] >[Dominica] viiia post trinitatem<. Qui facit voluntatem patris mei ... [Matth. 7,21]. Secundum naturales tunc [!] natura elephantis est quod ostenso sibi sanguine forcius ad prelium animatur ... - ... qui facit voluntatem patris mei ipse intrabit in regnum celorum ad quod nos perducat pater et fi. et s.s.
  • [179v] leer.
  • [180r-187r] Sermones quattuor de dedicatione ecclesiae (fragm.). >De angelis vel de dedicacione templi<. Gaudium erit coram angelis ... [Luc. 15,7]. Magna et preciosa est penitencia peccatoris ...; [183r] >In nativitate domini vel in dedicacione thema Zach. festinans<. Gloria in altissimis deo ... [Luc. 2,14]. Legitur Gen. xl. quod pharaon rex Egypti in die natalis sui duos inimicos habuit ... Es folgen noch zwei Sermones de dedicatione, der letzte bricht ab.
  • [187v-188r] leer.
  • [188v-191v] Sermones tres de dedicatione ecclesiae (fragm.). >De dedicacione templi<. [B]enedic domine domum istam et omnes habitantes in ea. karissimi, quamvis nobis constet quanta et qualis sit hodierne diei festivitas tamen aliqua aponenda sunt ut melius sciatis ...; [189v] >In dedicacione<. Domus mea domus oracionis vocabitur [Matth. 21,13]. Questio est ubi sit orandum et respondetur iiii(or) modis. 1° dicitur quod ubi ...; [190v] >In dedicacione<. Venit enim filius hominis tria delere tria conferre tria docere. Venit delere peccati maculam ... - ... et ideo in me stare non potes et assimilare. //
  • [Hinteres Vorsatzblatt; br-v] leer.

Anmerkungen

Sprache, Schrift:
Lateinisch

Geschichte

Entstehungs-, Besitz- und Sammlungsgeschichte:
Aus der Basler Kartause: ar Titel und Besitzeintrag von Iacobus Louber sowie Signaturen "D lxxx primus" (gestrichen), "D lxxx" (so auch auf dem Rücken); weitere Besitzeinträge der Kartause von verschiedenen Händen 5r unten (auf Rasur), 106v, 116r unten (auf Rasur), 168r, 169r unten, 180r unten. Frühere Besitzeinträge 59r oben, 82v, 106v, alle ungefähr gleichlautend und gestrichen, nur teilweise lesbar: 106v "Iste liber est fratrum ordinis Karth. iuxta treveris sed post obitum fratris Heynrici de Withslaria [?] qui migane devocionis cause [...] deo familiaritatis qui [...] magne devocionis causa domui nove celle destinavit [...] sermones in hoc volumine contentos scirptos ad domum nove celle [...] predictis fratribus in volumine [...] revocabuntur."
Akzession:
  • Eigentümer: Öffentliche Bibliothek der Universität Basel
Ehemalige Signatur:
Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel, Bibliotheca antiqua. Signatur: D lxxx (alt); D lxxx (alt)
Ehemalige Signatur: Standort: Unbekannt. Signatur: C lxix (alt); C lxix (alt)

Einband

Einband:
Einband 2. Hälfte 15. Jh, braunes Leder mit Streicheisenlinien und Einzelstempeln, EBDB s023389 (Maria), s023382 (Lilie), s023378 (Rosette) in der Einbandwerkstatt der Kartause (w002913) belegt; Schnitt gelb, vorne braune, rote und weisse Ledersignakel; 1 Schliesse; Spiegel Pergament, schon in einem älteren Einband verwendet (vorne im Falz radierte Signatur "C lxix"; hinten "[H]enricus de Spira est possessor huius libri etc."); auf dem Rücken Pergament-Titel- und Signaturschild der Kartause.

Buchblock

Lagen:
Besteht aus mehreren ursprünglich selbständigen, aber wohl zusammengehörigen Teilen; sichere Grenzen nach Bl. 58, 106, 114, 126, 134, 166, 167, 179. 1(a) + II⁴ + 3 IX⁵⁸ + VIII⁷⁴ + IV⁸² + XII¹⁰⁶ + IV¹¹⁴ + VI¹²⁶ + IV¹³⁴ + VI¹⁴⁶ + II¹⁵⁰ + VI¹⁶² +(II+1)¹⁶⁷ + 2 VI¹⁹¹ + 1(b); a + b sind Vorsatz, nach Bl. 167 (Einzelblatt) fehlt mindestens eine Lage; Lagenbezeichnungen: 146v unten rechts "a", 147r unten links "b"; 179v oben Mitte "2us sexternus" und 134v unten rechts, 166v unten Mitte.
Zählungen:
Moderne Bleistiftfoliierung: a.1-191.b; Bl. 5-166 oben Mitte römisch alt foliiert: i-cli; Bl. 61-105 oben rechts römisch alt foliiert a.[i].ii-[xxxxv].

Ausstattung

Rubrizierungen:
I.d.R. Rubriziert, rote Titel
Einrichtung:
Bl. 5-58: Schriftraum: 15,5-16 cm x 9,5-10,5, zweispaltig, mit Tinte begrenzt, 39-44 Zeilen
Bl. 59-106: Schriftraum: 13,5-16 x 10-12 cm, 26-32 Zeilen
Bl. 107-114: Schriftraum: 15 x 11-12 cm, 28-31 Zeilen
Bl. 115-126: Schriftraum: 15,5-16 cm x 9,5-10,5, zweispaltig, mit Tinte begrenzt, 39-44 Zeilen
Bl. 127-134: Schriftraum: 15 x 10,5 cm, mit Tinte begrenzt, 31-38 Zeilen
Schriftraum: 14-14,5 x 8,5-9 cm, 26-28 Zeilen
165-166: Schriftraum: 15,5-16 cm x 9,5-10,5, zweispaltig, mit Tinte begrenzt, 39-44 Zeilen
Bl. 168-179: Schriftraum: 15-16,5 x 10-10,5 cm, 31-35 Zeilen
Bl. 180-191: Schriftraum: 14,5 x 10,5 cm, 25-29 Zeilen
Schrift:
Bl. 2-4: Geschrieben von einem Bibliothekar, 1. Hälfte 15. Jh.
Bl. 5-58: Kursive Bastarda von verschiedenen Händen, 1. Hälfte 15. Jh.
Bl. 59-106: Stark variierende Textualis, kleinere Partien in Kursive und Notula wohl der selben Hand, um 1400
Bl. 107-114: Textualis, ab 112v Bastarda, um 1400
Bl. 115-126: Kursive Bastarda von verschiedenen Händen, 1. Hälfte 15. Jh.
Bl. 127-134: Textualis, ab 130r Mitte kursive Bastarda wohl der selben Hand, um 1400
Bastarda (135r.151r-154) und kursive Bastarda, um 1400
165-166: Kursive Bastarda von verschiedenen Händen, 1. Hälfte 15. Jh.
Bl. 167: Kursive, um 1400
Bl. 168-179: Kursive Bastarda, Ende 14. Jh.
Bl. 180-191: Textualis, Ende 14. Jh.

Hinweise

Bibliographischer Nachweis:
  • Steinmann, Martin. - Ungedruckte Beschreibung.
Externer Link:

Zugriffs- und Benutzungsbestimmungen

Zugangsbestimmungen:
  • Es gelten die Benutzungsbestimmungen für den Sonderlesesaal.
Urheberrecht Metadaten:
Die Katalogdaten stehen unter der Lizenz CC-BY zur Weiternutzung zur Verfügung.

Bearbeitungsstand

Interne Bearbeitung:
  • Verzeichnung=Description=Inventaire; Sept. 2024; HAN-Katalogisierungsregeln; Normalniveau nach: Steinmann, ungedruckte Beschreibung, mit Ergänzungen; Gonzalvez
  • Digitalisierung=Digitization=Numérisation; August 2021; TIFF
  • Erschliessungsniveau Normalniveau

Identifikatoren

Systemnummer:
991170513746405501
Andere Systemnummer:
  • (HAN)000109063DSV05
  • (EXLNZ-41SLSP_NETWORK)991170513746405501
  • (41SLSP_UBS)9972432549105504
Digital Object Identifier:
Quelle: