Sammelhandschrift (Medizin)

Kurzformat

Sammelhandschrift (Medizin) / 1. Hälfte 15. Jahrhundert
1 Band (313 Blätter) : 29 x 21 cm - Papier
  • Basel, Universitätsbibliothek, UBH D II 13

LEADER 00000ntmaa22000007c 4500
001 991170454142105501
005 20260910162006.0
007 cr#|||||||||||
008 101209q14001449xx 00| | lat d
019 |a Rekatalogisierungsgrad voll  |5 HAN 
019 |a Exemplarspezifische Aufnahme, gesperrt für Veränderungen und das Anhängen von Signaturen.  |5 HAN/11.11.2020/bmt 
024 7 |a 10.7891/e-manuscripta-184067  |2 doi 
035 |a (HAN)000163485DSV05 
035 |a (EXLNZ-41SLSP_NETWORK)991170454142105501 
035 |a (41SLSP_UBS)9972411171905504  |9 (41SLSP_UBS)9972411171905504 
040 |a CH-001880-7  |b ger  |e HAN-Katalogisierungsregeln 
046 |a q  |c 1400  |e 1449 
245 0 0 |a Sammelhandschrift (Medizin) 
264 0 |c 1. Hälfte 15. Jahrhundert 
300 |a 1 Band (313 Blätter)  |c 29 x 21 cm 
336 |b txt  |2 rdacontent 
337 |b n  |2 rdamedia 
337 |b c  |2 rdamedia 
338 |b nc  |2 rdacarrier 
338 |b cr  |2 rdacarrier 
340 |a Papier 
490 1 |a Abteilung D II  |v 13 
506 |a Es gelten die Benutzungsbestimmungen für den Sonderlesesaal 
510 3 |a Binz, Gustav: - Ungedruckte Beschreibung, 20.03.1908 
510 3 |a Goldschmidt, Günther. - Ungedruckte Beschreibung, 29.12.1939 
510 4 |a Thorndike, Lynn. - Manuscripts of the writings of Peter of Abano. In: Bulletin of the history of medicine ; 15 (1944), S. 201-219, hier S. 206  |3 108va-112vb 
510 4 |a Hänger, Heinrich. - Mittelhochdeutsche Glossare und Vokabulare in schweizerischen Bibliotheken bis 1500 (Quellen und Forschungen zur Sprach- und Kulturgeschichte der germanischen Völker, 168 = NF 44). - Berlin; New York, 1972, S. 28f.  |3 2ra-9ra 
510 4 |a Scarpatetti, Beat Matthias von. - Die Handschriften der Bibliotheken von Aarau, Appenzell und Basel / bearb. von Beat Matthias von Scarpatetti. - Dietikon-Zürich : Urs Graf Verlag, 1977 (Katalog der datierten Handschriften in der Schweiz in lateinischer Schrift vom Anfang des Mittelalters bis 1550 ; Bd. 1), Nr. 451  |3 32ra-56rb 
510 4 |a Daems, Willem F. - Alte Pharmazie und Medizin in Handschriften und Basler Drucken (Ausstellungskatalog). - Basel, 1979, Nr. 14 
510 4 |a Lohr, Carolus. - Aristotelica helvetica (Scrinium Friburgense, Sonderband 6). - Freiburg, 1994, S. 28 
510 4 |a Merinhos, José Francisco. – Bibliotheca manuscripta Petri Hispani. Os manuscritos das obras atribuídas a Pedro Hispano. – Lissabon, 2011, S. 24 Nr. 31  |3 32ra-56rb 
510 4 |a Schnell, Bernhard. - Das 'Artemisia-Vokabular'. Ein unbekanntes Pflanzenvokabular und seine primäre Funktion. In: Sprachwissenschaft 36 (2011), S. 179-195, hier S. 188 (Nr. 15)  |3 2ra-9ra 
541 |f Öffentliche Bibliothek der Universität Basel 
546 |a Lateinisch 
561 |a Aus der Kartause Basel, alte Signatur "A ciii", auf 2r oben radiert "E xlviii", Einträge von Jakob Louber und Heinrich Arnoldi. Auf 238rb ein alter Besitzvermerk: "Iste liber est Cartusiensium Basilee datus eis propter deum a doctore, Magister Henrico Amici cum aliis libri" darunter durchgestrichen und radiert: "Iste liber est Johannis Friburgii clerici Basiliensis diocensis". Die Handschrift entstand vermutlich in der ersten Hälfte des 15. Jh. wobei in der Handschrift zwei Jahreszahlen erhalten sind, die eine Grobdatierung zwischen 1402 und 1434 erlauben (1402: 56rb "Explicit thesauraus pauperum scriptus Basilee per manus Johannis de Hallis anno domini 1402 feria secunda post quasi modo geniti"; 1434: 66vb "...et cito convalescet probatum fuit anno 1434 in Basilea cum domina de Kiumsegg"). Unter der Signatur "A ciii" im alten Standortverzeichnis pro antiqua (UB Basel, AR I 2, 10v) und dem Verzeichnis von Urban Moser (UB Basel, AR I4a, 206v) aufgeführt. 
563 |a Mit braunem glattem Leder überzogene Holzdeckel, zwei Schliessen. Spiegelblätter aus Pergamentfragment einer Urkunde von 1399. Modernes Vorsatzblatt Bl. I. 
581 |a Thorndike, Lynn. - Three tracts on food in Basel manuscripts. In: Bulletin of the history of medicine ; 8 (1940), S. 355-369, hier S. 357-360, 361-364 
581 |a Demaitre, Luke. - The description and diagnosis of leprosy by fourteenth-century physicians. In: Bulletin of the history of medicine ; 59 (1985), S. 327-344, S. 332 Anm. 27  |3 29ra-va 
581 |a Daems, Willem F. - Nomina simplicium medicinarum ex synonymariis Medii Aevi collecta = Semantische Untersuchungen zum Fachwortschatz hoch- und spätmittelalterlicher Drogenkunde / von Willem F. Daems. - Leiden [etc.] : E. J. Brill, 1993 (Studies in ancient medicine ; vol. 6), 29-35 (Lemmata). 95-269 (Edition)  |3 32ra-56rb 
583 0 |b Verzeichnung=Description=Inventaire  |c Dez. 2010  |i Kurzkatalogisierung für Digitalisierung 
583 1 |b Verzeichnung=Description=Inventaire  |c Juni 2025  |f HAN-Katalogisierungsregeln  |i Normalaufnahme nach: Goldschmid und Binz, mit Ergänzungen  |k Gonzalvez 
583 1 |b Digitalisierung=Digitization=Numérisation  |i PDF 
583 1 |b Digitalisierung=Digitization=Numérisation  |c März 2023  |i TIFF 
583 1 |a Erschliessungsniveau Normalniveau 
596 0 |b 3² + VI¹⁴ + (VIII-1)²⁹ + 2 VII⁵⁷ + (VIII-3)⁷⁰ + 2 VII⁹⁸ + VIII¹¹⁴ + II¹¹⁸ + VII¹³² + V¹⁴² + 9 VI²⁶² + (V+3)²⁷⁵ + (IV-1)²⁸² + 2 VI³⁰⁶ + III³¹²; erste Lage besteht aus einem modernen Vorsatzblatt und zwei alten Vorsatzblätter; nach Bl. 29 ein fehlendes Blatt; zwischen Bl. 68/69 3 herausgeschnittene Blätter; Bl. 256, 257 und 259 eingefügte Fragmente; nach Bl. 282 1 fehlendes Blatt.  |c Moderne Bleistiftfoliierung: I.1-312; teilweise ist eine alte Tintenfoliierungen noch vorhanden: Bl. 2-29: 29-60. Bl. 30-57:1-28. Bl.58-68: 57-67. Bl. 69-70: 70-71. Bl. 71-114: 73-116; Bl. 115-238: I-CXVI 
596 1 |d Schriftraum und Seiteneinrichtung je nach Schreiberhand sehr unterschiedlich.  |e Geschrieben von verschiedenen Hände, meistens aus der Zeit von ca. 1400, einige Zeilen auch jünger, spätestens bis 1450.  |f Teilweise wurden Titel im 17. Jh. hinzugefügt. 
596 1 |a Majuskeln rot gestrichelt, rote Kapitelüberschriften.  |b Initialen i.d.R. abwechselnd Rot und Grün, die Buchstabenkörper der etwas grösseren Intialen oft mit einfachen Mustern ausgestattet.  |d 22-23 x 16-17 cm; zweispaltig  |e Geschrieben von Johannes de Hallis, 1402 (Datierung auf Bl. 56rb; gem. Scarpatetti sicherlich ab 32ra von seiner Hand)  |f Nachträge von späteren Händen; eine Notiz auf nach 1434 datierbar (66vb: "...et cito convalescet probatum fuit anno 1434 in Basilea cum domina de Kiumsegg")  |3 2r-66v 
596 1 |a Majuskeln Rot gestrichelt, rote Kapitelüberschriften. Am linken Rand zu Anfang jedes Abschnittes der lateinische Name der Pflanzen in roter Farbe, darunter oder darüber in schwarzer Tinte der deutsche Name der Pflanze.  |b Initialen i.d.R. abwechselnd Rot und Grün, die Buchstabenkörper der etwas grösseren Intialen oft mit einfachen Mustern ausgestattet.  |d Schriftraum: 21 x 9 cm; einspaltig.  |e Geschrieben von Johannes de Hallis in Basel, ca. 1400  |f Diverse Marginalnotizen, vermutlich auch von anderen Händen später hinzugeschrieben.  |3 71r-105v 
596 1 |a Majuskeln Rot gestrichelt, rote Kapitelüberschriften  |b Initialen i.d.R. abwechselnd Rot und Grün, die Buchstabenkörper der etwas grösseren Intialen oft mit einfachen Mustern ausgestattet.  |d Schriftraum: 23 x 16 cm; zweispaltig  |e Geschrieben von Johannes de Hallis in Basel um 1400  |3 106r-114v 
596 1 |a Zahlen und Kapitelüberschriften Rot  |d Schriftraum: 22 x 15 cm; einspaltig  |e Von einer Hand des 15. Jh.  |3 115r-235r 
596 1 |a Zahlen und Absatzzeichen Rot  |d Schriftraum: 23 x 15 cm; zweispaltig  |e Geschrieben von der gleichen Hand wie 115r-235r (?)  |3 235v-238r 
596 1 |a Rote Kapitelüberschriften und Initialen, am Rand rote Nummerierung der Kapitel  |d Schriftraum: 19 x 12 cm; einspaltig  |3 239r-250v 
596 1 |a Majuskeln rot gestrichelt  |d Schriftraum: 22 x 15,5 cm, zweispaltig  |3 251r-262v 
596 1 |d Unregelmässige Seiteneinrichtung  |e Geschrieben von verschiedenen Händen des 15. Jh.  |3 263r-282r 
596 1 |a Keine farbigen Hervorhebungen, nur in schwarzer Tinte.  |d Schriftraum: 21 x 12,5 cm, einspaltig  |e Geschrieben von einer Hand des 15. Jh.  |3 283r-309r 
596 3 0 |g 1r  |t Conspectus  |i Vocabularium de herbis et aliis medicinalibus. | Vocabularium de morborum speciebus diversis. | Vocabularium de gradibus medicinarum. | Thesaurus pauperum in Medicinis. | Macer de virtitubus herbarum metrice. | De venenis magister Petru de Ebano. | Thesaurus pauperum secundum ordinem alphabeti notabile opus. De aquis medicinalibus utilis tractatulus. | De speculationis in medicina magistrle compendium. | Contra senectutem medicinia in epistola cuiusdam doctoris. | Canones in medicinis servandi diligenter. | Regule plures medicinales benen utiles. | Compendium notabile de regulis sanitatis conservande. | Item diversa himonum [!] notabilia. Ex lilio. Ex experimentarum etc. 
596 3 1 |g 1v  |t leer 
596 3 0 |g 2ra-9vb  |t Nomina quaedam herbarum teutonice et latine (secundum Macrum)  |i >Vocabularium medicum<. Arthemesia buggo vel ["vel bifuos" von jüngerer Hand über der Zeile] hermalter [?]. Abrotanum schoswurtz sabwurtz oder gertwurtz. | Absinthem wermuot ... - ... Zinziber ingber | Zukara zucker | Zisania ratte.  |s Titel "Vocabularium medicum" von einer Hand des 17. Jh. hinzugefügt. Die deutschen Wörter zeigen allemannische Lautformen. Die Spalten sind nicht komplett befüllt, es wurde Platz für Nachträge gelassen. Auf 9rb-va sind diverse Notizen vorhanden: 9ra "Deus qui cuncta creasti et mirabilius reformasti qui dedisti medicinam ad restau randum humanam corporis sanitatem da benediccionem tuam de celis super medicinam istam ut in cuius corpus introierit sanitatem mentis et corporis suscipere mereatur per dominum nostrum Iehesum Christum filium tuum ..."; 9rb "Nota genera alkikengi sunt genera rubea sed cerusa et crescunt inclusa in quadam pellicula ... Item quaedam herba vocatur oculus Christi et vocatur penes nos Theutonice wild scharley cuius semen teratur in pulverem sublilem et hec pulvis ponatur in angulo oculi infirmi ..."; auf 9va bei "rubea tinctura est herba que vocatur kleberkrut ... " Zusatz "et valet contra colicam passionem.". 9v abgesehen von ca. 5 Zeilen sonst leer.  |v Siehe Hänger, Mittelhochdeutsche Glossare, S. 28f. 
596 3 0 |g 10ra-16rb  |t Vocabularius medicus excerptus de Bernardo de Gordonio  |r Bernardus de Gordonio  |i Allopicia est casus capillorum cum ulcerbius sive squamis et furfuribus ... Varices sunt vene grosse multum dilatate ... - ... propter multitudinem sanguinis grossi melancollici descendentur a splene. 
596 3 0 |g 16va-22rb  |t Lilium medicinae sive practica (Auszüge)  |r Bernardus de Gordonio  |i Incipiunt excerpta lilii. >Ex libro primo<. Item nota signa pestilencie future sunt cum apparet stella comata candela rotunda ... >De sudore<. Item si gutta sudorsi cadit in os ... >De venenis<. Nota avellana et similia unctuosa valent contra venenum ... >Ulceribus<. Repercussina sunt aqua frigida acetum. Maturatina sunt hec ... Dissolutina sunt camomilla ... Consolidancia sunt mastrix ... Indurativa cum caro venit ... >De fluxu ventris<. Item cum aliquis esset nimis laxus ... [17ra] >Ex libro secundo<. >De pilis<. Item cum videmus pilos ... >De tynea<. In causa tynee antiquate ... [17rb] >De dolore capitis<. Item in dolore capitis ... >De sompno<. Item omnis sompnus qui provenit ex nimia inanicione ... [17va] >Ex libro tertio<. >De oculis<. Item in dolore oculorum ... >De sunditate<. Item surditas ... [17vb] >De reumate<. Nota bene quod materia reumatica negligi non debet ... >De fluxu sanguinis narium<. Item fluxus sanguinis narium ... [18ra] >Dolor dencium<. Item si dolor dencium ... [18vb] >Ex libro quarto<. >De squinancia<. Item in ruptura squinancie ... >Tussis<. Item contra tussim ... >De sincopi<. Item contra sincopim ... >De mamillis<. Item caseatio in mamilla fit ... >Ex libro quinto<. Nota resumptiva et nutriencia sunt ova ... >De appetitu<. In curacione appetitus ... >De tortura intestinorum<. Item si tortura intestinorum provenerit ... >De fluxu ventris<. Item tria sunt restringencia ... >Thenasmon<. Item remedium in thenasmone ... De yliaca et colica. Item cura yliace passionis. >De vermibus<. Item vermes interficiuntur per hunc modum ...>De emoroydinibus<. Item secundum diversitatem humoris ... [20ra] >Ex libro sexto<. >De epate<. Item mala complexio epatis ... [20rb] >De ydropesi<. Item serum caprinum potatum ... >De splene<. Item nota quodea que valent epati ... [20va] >De renibus<. Item differencia est inter dolorem renum et yliorum ... >De lapide<. Item lapis vesice differta lapide renum ... [21ra] >Ex libro septimo<. >De sterilitate<. Item omnia frigida sterilizant ... [21rb] >De membro virili<. Item contra fluxum sanguinis in membro virili ... [21va] >De ruptura<. Item omnes rupture ... >De menstruis<. Item si menstrau retinentur ... >De matrice<. Item suffocacio matricis ... [21rb] >De aborsu<. Item nota quod si aborsus est ... [22ra] >De arthetica<. Item in gutta arthetica ... >De lapide<. Item medicamen quod frangit lapidem renum ... et frangit lapidem renum et non e converso. [22rb] Expliciunt excerpta quedam ex practica Gordonii qui liber intitulatur lilium medicine >Finis lilii<. 
596 3 0 |g 22rb-23rb  |t Excerpta varia  |i Note de confusione quantum ex casu. Item ad casum vel confusioem quantumque in quocumque loco corporis fuerit recipe salvie florum sambuci florum camomillarum ... lauetur locus bene et emplastretur locus cum decoccione predicta Avicenna hec ... Item ad idem recipe olei iuniperorum ... Item ad idem recipe ungenti marciaton ... - ... et superpone lanam.  |s Enthält auch Exzerpte aus Bernhardus de Gorconio, Lilium medicinae, Part. 1, cap. 7, u.a. folgende Überschriften enthalten: "De fistula antiquata et profunda", "Antrax", "Lupus", "Cancer", "Noli me tangere", "Ffistula", "Contra stricturam pectoris" (diese Überschrift von anderer Hand), "Contra dolorem stomachi et cetera" (diese Überschrift von anderer Hand), "Contra sordiciem faciei" (diese Überschrift von andere Hand), "Contra dolorem capitis" (diese Überschrift von anderer Hand), "Fistula", "Cancer". 
596 3 0 |g 23va-25va  |t Chirurgia magna sive Inventarium et collectaneum in parte chirurgica medicinae (Auszüge)  |r Guy de Chauliac  |i Incipiunt excerpta Gwidonis. >Repercussiva<. Item repercussiva proprie dicta sunt ut oxicratum ex aqua et aceto plantago ... Item indicia leprosorum habentur valde clare ... In sexto libro Gwidonis. Ex libro septimo Gwidonis. >Evacuatio colere<. Item medicine simplices evacuantes coleram sunt scamonea ... cum aliquo alio unctuoso procuretur. Item medicine prohibentes apostemacionem sunt infrigridantes et quodammodo repercucientes velud sunt albumina ouorum oleum rosaceum atque mirtinum et competunt in prima preparatione [sic] et primo tempore. 
596 3 0 |g 25va-28rb  |t Chirurgia magna, lib. 7, doctrina 1, cap. 8 (De gradibus medicinarum simplicium)  |r Guy de Chauliac  |i >De gradibus medicinarum sinplicium<.Quia galienus medicorum eximius in primo simplicium farmacorum dicit quod non est possibile ... Aqua est primum frigidorum et humidorum per totam philosophiam ... usufur quod est rubeum calidum et siccum in 2° cum stipticitate. Explicit tractatus de gradibus medicinarum cyrurgicalium.  |v Thorndike, Lynn. - Three texts on degrees of medicines, in: Bulletin of the History of Medicine, Bd. 38, Nr. 6, S. 533-537. 
596 3 0 |g 28rb  |t Confortativum  |r Magister Bertholdus  |i Recipe Ingber unn zimment ieklichs 1 lot galgan unn muscat iecklichs 4 settit negellin settit cubebli venchel unn enis iecklichs 1 settit sues holtz ein lot fiat pulvis et utatur qualitercumque potest. 
596 3 0 |g 28va-29ra  |t Chirurgia magna s. inventarium et collectancum in parte chirurgica medicinae (Auszüge).  |r Guy de Chauliac  |i >Pro capite<. Item pro volneribus capitis mundificatiuum cerebri et panniculorum eius recipe ... et cum aceto et decoccione affodillorum et succo caulium reubeorum supra ignem incorporetur et fiat emplastrum. Hic est finis de excerptis Gwidonis. 
596 3 0 |a 29ra-va  |t Chirugia magna, Tract. VI, Doctrina prima, cap. II, de lepra (Auszug)  |r Guy de Chauliac  |i >Indicia leprosorum<. Circa indicia leprosorum 16 sunt notanda primum est duricies et tuborositas carnis specialiter iuncturarum et extremorum 2m est color morpheatus et tenebrosus ... et quod non indicet per unum signum vel duo sed per concursum multorum specialiter univocorum. Explicit indicium leprosorum Gwidonis. 
596 3 0 |g 29va-30ra  |t Chirurgia magna, tract.VI, doctrina prima, cap. II, De lepra (Auszug)  |r Guy de Chauliac  |i Si habent multa signa equivoca et multa univoca ... et cum litteris medicorum ad retores mittendi. [29vb] Item modus colligendi flores et radices rose viole ... Item modus desiccandi omnes radices... Item herbe medicinales debent colligi ... In fine bonitatis et maturitatis non cum sunt consumpte ex vetustate vel aliqua infirmitate. [30ra] >Contra calculum<. Nota contra arcuam valet succus saxifrage bibitus et succus millefolii bibitus ... valet si recens sive salica sive elixa sive assa sive desiccata et posea pulverizata sive tota sive in parte semper valet. 
596 3 0 |g 30rb-31va  |t Signa pronostica infirmitatum s. de signis (Auszug), de pulsibus  |r Richardus Anglicus  |i Tractatus de pulsibus. Sumuntur signa de pulsibus. In principio applicatis digitis ad pulsum consideranda est que magnitudo que parvitas et que mediocritas ... quod dictum est de morte prius quia operaciones mature sunt ordinate morbi autem multum inordinate. Et hec de pulsibus sufficiant. Hec extracta sunt de libro Richardi de signis. 
596 3 0 |g 31vb  |t Lilium medicinae, particula I, cap. 14, de morsu serpentum et aliorum venenosorum (Auszug)  |r Bernardus de Gordonio  |i Item quod fuerit morsus ab aliquo animali venenoso sicud a serpente, aranea, scorpione vel ab aliquo simili ... ponatur ventosa supra locum morsure et cum scarificacione si necessaria fuerit. Hec ex lilio. Nota si invitatus fueris ad alienam mensam quam habes suspectam antequam illuc vadas sumas nuces aut auellanas aut ficus aut rutham aut thyriacam aut baccas lauri salviam aut cormentillam. 
596 3 0 |g 32ra-56rb  |t Thesaurus pauperum sive summa experimentorum  |r Petrus Hispanus  |i >Thesaurus pauperumi<. In nomine sancte et individue trinitatis que omnia creavit que deus prescivit et que singula dotavit virtutibus propriis a qua omnis sapiencia ... [32rb] >De casu capillorum<. Si capilli cadunt faclixinium de cinere pulveris fini columbini et lava caput ... Ita tamen quod detur frigidis cum vino calidis cum acceto [sic] et hec ad presens sufficiant. >Explicit thesauraus pauperum scriptus Basilee per manus Johannis de Hallis anno domini 1402 feria secunda post quasi modo geniti<.  |v Titel "Thesaurus pauperumi" von einer Hand des 17. Jh. hinzugefügt. 
596 3 0 |g 56rb- 57va  |t Recepta medica ex Bernardi de Gordonio, Lilio medicinae et aliis scriptoribus excerpta  |r Bernardus de Gordonio  |i Nota dicunt socii boni quod homo .... Nota dosis f[...] terre pocio decoccionis ... Nota frenesis est impedimentum mentis ... Nota arena que aparet in urina si est rufa tantum venit a renibus si alba a vesica ... Item oleum frumenti sic sit frumentum debet poni ... ex lilio ... Item cauterdum fiat cum pulvere tartari ... ex lilio. Item pulvis catabre rubee ... [56vb] Nota quod in apostematibus cura recipe farinam ... Nota de curacione herisipile antracis carbun culi et satiriaginis recipe vitellum ovi ... - ... et litargiro et radice aristologie et similibus ... Item unguentum contra cancuas herperesustio meum et lupum et uliera saniosa difficiles eradicacionis corpore mundificato ita quod deus noluit usque hodie melius revelare. Recipe antimonii eris ... est utile in membro sensibili et viro delicato ... Item unguentum mirabile ad rubores et infecciones cutis de eo aut sanguine aut utrisque in ficientibus cutem ubicumque fuerit recipe sulphuris vini auripigmenti ... [57va] Item quando fistula antiquata est et in profundo fiat talis aqua. Recipe salis armoniaci vitreoli ... Item radix ellebori posita in fistula curat fistulam ... Nota quod ista consolidant et carnem in volneribus generant aloe thus ... Item si vena aut arteria fuerit incisa et fluxus nimius distrahatur recipe aloes ... Item cum aliquis est in proximo si aliquis ponat os super aurem pacientis et dicat ter istos versus procul dubio statim surget Gaspar fert mirram thus Melchior Balthasar ... [57vb] Aurum hec tria qua portat secum nomina regum. Solvitur a morbo domini pietate caduco. Qui autem hiis ter dictis recte in foramine auris probatum est frequenter quod statim surgit et dicitur ... quod si scribantur et portentur ad collum quod perfecte curatur ... Item recipe foliorum agrimonie foliorum oline ... Item succus ligwe [sic] passerine et appelatur poligonia apud dyascoridem ... Item ad confortandum visum cum oculus aparet sanus et caligatus fiat in aqua que coctidie ponatur in oculo et quotienscumque volveris. Recipe celidonie ... Item contra fluxum sanguinis narium valet stercus porcinum recens si adoretur et stercus asinium. [57va] Item contra squinanciam valent ista ... Si autem apostema esset in exterioribus calx vina cum sapone ... Item si mamilla fuerit fistulata lauetur coctidie cum vino puro calido ... Cum in dissenteria homo non potest dormire fiat suppositorium quod inducit sompnum... Item medicia contra colicam passionem ... Nota de pulchri. Item medicamen ad decorandum. Recipe limones ... Item unguentum bethonice ... et erit unguentum mirabile in fracturis cranei et in omni loco regenerando mundificando et cicatrizando ... Item quicumque squinanciam effugiunt ad pulmonem eis convertitur et in septem diebus moriuntur. Si vero hos efugerint empici fiunt. 
596 3 0 |g 57vb  |t Auszug aus "De diaeta"  |i Nota aquarum omnium natura frigida est et humida ... - ... Item Iehesus Nazarenus rex iudeorum scriptum et commestum a pecore sanat ipsum a quocumque subita infirmitate. 
596 3 0 |g 58ra-58vb  |t Recepta quaedam excerpta  |i >Contra febres<. Item ad omnem febrem excigluendam [?] recipe oleum rosarum acetum albuginem aurorum misce fortiter agitando ... >Contra antracem et morsum venenosum<. Item applica collum et culum galline deplumatum ... >Contra fistulas<. Item si fistula multa foramina habet ... >Contra lepram confirmatam<. Item ad lepram non confirmatam curandam recipe serpentem montanum de monte sicco ... >Contra glandulas<. Item radix plantaginis potata non sin it glandulas crescere ... >Extraccio<. Item radix gladioli trita et supposita extrahit lignum vel ferrum et ossa fracta ... >Laxatiuum<. Item mirum sed expertis simum recipe os hominis mortui vel de brahio vel de tibia vacuum ... >Contra lapidem<. Item contra lapidem vel calculum quod mirum est in frangendo et eiciendo lapidem fac rotulas de radice raphani ... [58va] Item aqua distillata de herba glanta violeta ... Nota quod omnes medici montis pessolani non potuerunt consolidare arteriam ... Item castoreum lauendula primula veris ... Item contra arteticam passionem secretum valde ... Item saccellacio de pane et sale ... Nota quod hoc est remedium ... Item contra glandulas et drusiones que fiunt ... Item pulvis corrodit carnem mortuam et interficit cancrum. 
596 3 0 |g 59ra-59vb  |t De quattuor qualitatibus in corpore humano  |i >De 4 qualitatibus<. Cum in humanis corporibus sunt quatuor qualitates simplices quarum due in urina faciunt colores ... >Sangwis<. Sangwis in matura est humor calidus ... >Melancolia<. Et quod secundum phylosophum opposita iuxta seposita magis ... >Colera<. Restat nunc videre que sit complexio colerica ...>Flegma<. Flegma est humor frigidus et humidus ... - ... hic sompnolentus piger in sputamine vultus. Ebes huic sensus pingwis facie color albus. 
596 3 0 |g 60ra-60rb  |t De urinis  |i >De urinis<. Si urina habet circulum spissum ... et rubei coloris velud inmentorum tunc mulier patitiru menstruum. Vero: virculus [?] ampulla granum nubecula spuma pus giwedo thimus sagis arena pilus furfura crinoydes squame parte athoamose sperma cinis sedimen specie alta petens. Nota pealoydes sunt ot cortices tritici sine medulla omnino ... Crinoydes sunt ut cortices potentum parte medulle cum longitudine et latittudine. 
596 3 0 |g 60va-62ra  |t Recepta medica et alia quaedam  |i Item contra menstruum superfluum recipe stercora porcina ... Item pro aureis literis faciendis recipe alleum et contunde et exprime ... Item benediccio volveris perutilis dic tribus vicibus. Die heiligen fúnf wunden gesegnen die sechsten wunden et postea dic tria ave Maria. Item medicine calide que habent aspectum ... Medicine frigide ad cor sunt camphora ... Medicine que habent aspectum ad cerebrum ... Medicine confortantes stomachum ... Medicine ad spelenem sunt ... [60vb] Medicine ad epar sunt ... [61ra] Contra dolorem emoroy darum ... [61rb] Item ut mures de domo repellas ... Item optimum remedium fúr agesten orgen ... [61va] Item wem die adren verhowen sint der stampf regenwurm mit schmer un bind da uber die wunden ... Item die allergewerest arzenie fúr das bluot ... Item pulveres contra pestilenciam probate pluries ... Item contra pediculos pulver lorber und tuo das pulver in essich ... [62ra] Dis bulver soltu als lang essen bid as du gentzlich genisest verum est. 
596 3 0 |g 62ra-b  |t Compendium medicinae tam morborum universalium quam particularium (Auszüge)  |r Gilbertus Anglicus  |i Hec ex summa Gilberti. Item capilli fiant spissi recipe agrimoniam corticem ... obscuritatem et asperitate ruborem et dolorem tollit et spiritus visibiles reparat. Expliciunt excerpta Gilberti. 
596 3 0 |g 62va-65vb  |t Recepta medica et praecepta  |i >Nota<. Item nota quod communis practica dat colaturas de mane pillulas ... Item nota quod flebotomia multos paratos incidere infirmitates preservat ... Item nota quod mulieres volentes provocare menstrua ...[62rb] Item contra calculum mach ein schweissbad uff holder ...Item nim bonen stengel un brenne die ze eschen ... [63ra] Item contra melancholiam et tristiciam ... [63rb] Item ad sanandum fistulam succus agrimonie coctidie ... [63va] Item contra morbum caducum recipe iecur lupi combure ... [64vb] Item ad scorpionum percussus herbe plantaginis ... Eodem modo fac contra morsum canis rabidi ... [65ra] Item wer den roten siechtagen oder die ruor hat. Der sol bonnen malen ... - .. et lava faciem et dealbabitur. 
596 3 0 |a 65vb-66vb  |t Medizinische Rezepte um 1439  |i Contra fistulam. Damben [?] des ersten mach II oder III meissel ie ein lenger denn den anderen. Mach ein meissel unn stoss den in dar loch als mengmal bis daz du uff den grunt kunst ... [66ra] Contra paralisim. Nim lavender unn klein salbey... [66rb] Contra rupturam circa genitalia. Recipe de hiis tribus herbis ... De dentibus ... De scabie ... Cotra venenum ... Contra morsum rabidi canis ... Contra paralisim lingue ... Contra arsuram ignis vel aque ... Contra morsum serpentsi ... Consolidacio volverum ... Contra infrigidacionem spine dorsi ... Contra ruptruam ... - ... Recipe aquam flammule que volgariter vocatur brandel vel wildhannenfuos vel krimmekrut vel blaterkrut et cum ista aqua lava et lini membrum et cito convalescet probatum fuit anno 1434 in Basilea cum domina de Kiumsegg [?]. 
596 3 1 |g 67r-70v  |t leer 
596 3 0 |g 71r- 103r  |t Macer floridus, de viribus s. de virtutibus herbarum  |r Odo Magdunensis  |i >Macer<. Herbarum quasdam dicturus carmine vires herbarum matrem dedit arthemisia nomen ...>Arthemisia< ... [weicht gemäss Binz von der sonst üblichen Anordnung der Pflanzen ab und scheint mit Erweiterungen versehen zu sein. Die Reihenfolge gemäss Goldschmidt ist: Arthemisia, Abrotanum, Absintium, Urtica, Allium, Plantago maior, Plantago mino, Ruta, Apium, Savina, Porrum, Nepita, Pulegium, Feniculum, Lactura, Anetum, Altea, Portulaca, Roa, Lilium, Satureia, Salvia, Enula, Ysopus, Paratella, Nigella, Cicuta, Menta, Cepa, Sinapis, Pastinaca, Serpillum, Cerifolium, Rapaner, Viola, Centaurea, Gamandrea, Aristologia rotunda, Aristologia longa, Marubium, Betonica, Camomilla, Alcidula, Astricium, Atriplex, Nasturcium, Lingua boris, Caulis romana, Origanum, Volgago, Iris, Ciperus, Pionia, Senecion, Celidonia, Colubrina, Elleborum album, Elleborum nigrum, Verbena, Morella.] [94r] Morella. ... Sucos suppositus fluxum stringit muliebrem ... Et dente sedat [!] venerem stimulare refertur ... [94v] Intestinorum causis matricis et ani hoc tandem [!] mire prodest si subditur illis. >Explicit de herbis<. Carmine iam dictis aliquod volgaribus herbis. Nunc species illas quas cunctis iam prope notas usus vendendi facit temptabo referre atque prius biperis quod nocius ipsa coquina quam medicina facit vires puto discuciendas. >Incipit de spieciebus piper<. Virtutis sicce piper asseritur calideque. Tercius esse gradus conceditur huic in utroque ... [es folgen: Piretrum, Zinziber, Ciminum, Galanga, Zedoar, Cariofilum, Cinamonium, Costus, Spica nardi, Spica caltica, Thus, Aloes.] [97r] ... partibus est geminis pars admiscenda terendo una dyagridii sic apta solucio fiet ... Contrictis foliis eius coniunge polentam ... forcius et melius predictum sit medicamen ...[es folgen: Iusquiamus, Corandrum, Digestioum, Viola, Eruca, Doracum, Isatit, Malva] ... [99v] >Agrimonia<. Omnibus est herba nobis agrimonia nota ... [100r] >Sambucus< ... >Ebulus< ... [100r] >Brionia< ... >Faba< ... >Oleum lauri<. Purum laurinum virideque coloris olinum. Atque recens lingwe degustanti subamarum ... [101r] >Acetum< ... >Salix< ... >Caseus<... >Fel<... [102r] >Fimus< ... [102v] >Lapis emathitis< ... [103r] >Nux avellana< ... >Sulphur< ... Plurima doctorum sunt hec experta priorum. Letior hinc sumas que meliora putas. Si fueris dives que sunt preciosa requires. Si minimis careas tunc cape quod valeas. Nec nos contempnas viles cum videris herbas. Quod leve componas gracius esse solet. >Explicit macer deo gracias<. 
596 3 0 |g 103r  |t Lilium medicinae, I, cap.13 (Auszug)  |r Bernardus de Gordonio  |i Venenorum que interficiunt faciendo ridere sicud crocus ... et quedam a tota substancia sicud napellus. 
596 3 0 |g 103r  |t Schola salernitana s. flos medicinae scholae salerni (Auszug)  |r Johann von Mailand (?)  |i >Scabiosa<. Urbanus per se nescivit vim scabiose ... - ... sanat pulmonem regit laterum regionem.  |v Walter, Init. carm. 19692  |s Dieser Text wird oft dem Johann von Mailand zugeschrieben. 
596 3 0 |g 103v-105v  |t Schola Salernitana s. flos medicinae scholae Salerni pars VI, cap. XXIII, semisticae urinae  |i >De urinis<. Quelibet urine si sangwis inhundat habunde ... Quisque naturas urine noscere curas [Walther, Init. carm. 16194] ... [104r] Hoc medicamen surdis est auribus aptum [Walther, Init. carm. 8292] ... [104v] >Operaciones primarum qualitatum operacio calidi<. Fernet subtiliat absergit sicque resolvit [Walther, Init. carm 8560] ... [105v] Anglorum regi scripsit scla tota salerni [Walther, Init. carm. 1039] ... Item si homo habet pustulas in facie sumat farinam tritici cum melle et aceto et simul misce et faciem unge. 
596 3 0 |g 106ra-108vb  |t Practica medicinalis (Auszüge)  |i >Ad caput<. Medicine ducentes virtutem solutinorum et digestivorum ad caput sunt iste ... >Ad pectus< ... >Ad epar< ... >Ad stomachum< ... >Ad splenem< ... [106rb] >Ad renes et vesicam< ... >Ad matricem< ... >Ad iuncturas< ... >Ad epar infrigandum< ... >Contra usturam ignis< ... >Contra febres< ... >Contra scissuram labiorum< ... >Contra fistulam< ... [106va] >Contra fistulam aliud< ... >Contra emoroydas< ... >Ad provocandum menstrua< ... >Contra fluxum sanguinis< ... >Ad visum< ... >Ad capillos< ... >Contra dolorem dencium< ... [106vb] >Contra pestillenciam< ... >Contra paralisim< ... >De repercussinis< ... >Contra tinnitum aurium< ... [107ra] >Contra reuma< ... >Ad nervos< ... >De ventosis< ... [107rb] >De balneis< ... [107va] >Ad visum< ... >De gradibus< ... [108ra] Membra fomentabis si spongia sint madefacta ... >De laxacione purgacio<. [Es folgen 8 Verse, sie scheinen gemäss Binz nicht in fortlaufendem Zusammenhang zu stehen, scheinen aber Auszüge aus einem umfänglicheren Gedicht zu sein.] ... Item contra fluxum menstruorum cum nihil valet. Recipe ... - ... et est expertissimum. 
596 3 0 |g 108va-112vb  |t De venenis eorumque remediis, cap. 4  |r Petrus Aponensis  |i >Incipit tractatus magistri Petri de Ebano de venenis diversis<. Intelligat vestre sanctitatis reverencia quod septem sunt quarum natura universali cuius interert ... - ... iam exposui supra tractatum de cura cuiuslibet veneni in suis descripcionibus. Ne sit amplius necesse recapitulare et est finis. >Explicit tractatus de venenis datus a magistro Petro de Ebano<.  |s Der Text beginnt erst in der Mitte von Kapitel 4. 
596 3 0 |g 112vb-113ra  |t Recepta medica  |i Receptum magistri Girardi quod in semetipso expertus est qui XII annis usus fuit ocleariis ... [die letzten Rezepte auf 113ra stammen aus dem Lilium medicinae des Bernardus de Gordonio.] ... - ... et istud sufficit in egritudine curabili in principio. Hec ex lilio. 
596 3 0 |g 113rb  |t De consolatione medicinarum sive liber de simplicibus medicinis, Cap. XIV, de fumoterrae  |r Johannes Mesue (der Jüngere)  |i Johannes eben Mesue. Fumus terre est ex medicinis benedictis ... et pulveris eius ab iii usque ad v. 
596 3 0 |g 113va-114vb  |t Recepta medica  |i Item contra dolorem dorsi fricetur dorsum fortiter deinde inungatur de oleo de lilio ... [114va] Hactenus in minimis studii nun phisica musa me monet ut scribam quid medicum deceat ad morbos veniens curando phisice quisquis audi quid sapiens versibus hiis moneam ... ut fias sanus sit tibi larga manus. Medicina est celestis sciencia ... - ... tamquam sanctorum sanctissimo revelantur.  |s Enthält zum Teil Auszüge aus Lilium medicinae des Bernardus de Gordonio. 
596 3 0 |g 115r-238r  |t Pro conservanda sanitate ad totius corporis humani morbos selectiorum remediorum liber utilissimus  |r Vitalis de Furno (oder du Four)  |i In isto libello continentur remedia contra diversas infirmitates ad que possunt pauperes recurrere ... [115v-118v tabula]. [119r] >Incipit libellus editus per dominum vitalem de furno quondam cardinalem de diversis remediis contra diversas infirmitates<. Sunt autem ista remedia posita et ordinata secundum ordinem alphabeti ... [235r] et omnia dulcia accendunt et nutriunt. Quere in vocabulo rosa >C. 1.<. >Explicit libellus utilis pro pauperibus et pacientibus qui non possunt habere copiam medicorum. Qui scripsit scribat semper cum domino vivat. Amen. Finito liber sit laus et gloria Christo. Amen.<. [235va-238rb zweispaltige Tabula, an deren Ende nochmals: "Finito libro sit laus et gloria Christo amen. >Amen<.". Darunter, teilweise durchgestrichen: "Iste liber est Carthusiensium Basilee datus eis propter deum a doctore magistro Henrico amici cum aliis libris. Iste liber est Johannes Friburgi Clerici (?) Basiliensis (?) diocensis".]  |v Thorndike, Lynn. - Little known medical works and authors in Basel manuscripts, in: Annals of medical history, Serie 3, Bd. 2. - New York, 1940, S. 285.  |v Vgl: Fabricius, Johann Albert. - Bibliotheca latina mediae et infimae aetatis, Bd. 2. - Hamburg, 1734, S. 680.  |v Druck: Main 1531.  |s Auf 119r Besitzeintrag am unteren Rand, oberer Teil durchgestrichen, noch zu lesen: "ex testamento magistri Henrici amici doctoris in medicina apud eos sepulti". 
596 3 1 |g 238v  |t Federproben, sonst leer 
596 3 0 |g 239r-250v  |t De aquis medicinalibus et de ablutionibus corporum  |r Theodoricus Cerviensis (?)  |i Tabula contentorum ... 1. Prohemium in tractatum de aquis medicinalibus ... Testante philosopho sciencia multiplex fit per transitum plurimorum ... - ... tres guttas succi vel aque mercurialis calidas in nare [?] dextro vel in aure dextra etcetera  |v Die gleiche Abhandlung in zwei Erfurter Handschriften, siehe dazu Schum, Willhelm. - Beschreibendes Verzeichniss der amplonianischen Handschriften-Sammlung zu Erfurt. - Berlin, 1887, S. 482, Nr. 224 (Nr. 3).  |v Thorndike, Lynn. - A catalogue of incipits of mediaeval writings in latin. - Cambridge, 1937, S. 719.  |v Throndike, Little known medical works, S. 280f.: Frage des Verfassers. Cerniensis, Cervisienssi oder vielleicht Theodoricus Cerviensis? Im Erfurter Handschriftenkatalog dem Gerardus Cremonensis zugeschrieben. 
596 3 0 |g 251ra-262vb  |t Compendium tractatus generalia speculabilia in medicina  |r Avicenna (?)  |i Avicenna. Medicina est sciencia qua humani corporis disposiciones cognoscuntur ... - ... Unde humidi ventres naturalita ut pleuresim neque alias infirmitates incidunt etc. Explicit quoddam compendium tractans generalia speculabilia in medicina tractatum ab auctoribus medicine priorissime et primo ab amicenna etc.  |v Siehe Die medizinischen Handschriften der Codices Palatini Latini in der vatikanischen Bibliothek / ed. von Ludwig Schuba. - Wiesbaden, 1981, S. 51 zu Vat. Pal. Lat. 1105, 138r.  |s 257r zu einem grossen Teil leer, 257v vollständig leer. 
596 3 0 |g 263r-264v  |t De febribus (=Canonis liber IV, fen I, tr. a. Gerardo Cremonensi; Auszüge)  |r Avicenna  |i Nota febris sic describitur secundum Avicennam febris est calor extraneus ... - ... Nota quod morbus officinalis dicitur qui fit in propriis principiis constituentibus membrum officinale ... Qui fit in membris officinalibus sicut quando abscinditur aliquod membrum officinae etc.  |s Text beginnt auf der Seitenmitte, Auszug aus einem längeren Text. 
596 3 0 |g 264v  |t Medizinische Schemata  |i Item Ptolomeus in centiloquo propone ... - ... Unde versus denotat urina mortem per livida nigra.  |s Medizinische Schemata mit Textstücken. 
596 3 0 |g 265r-266v  |t Epistola de regimine senum ad papam quendam data  |r Roger Bacon  |i Scrutatus sum meo tempore omnia armaria latinorum et intellexi per interpretationem quorundam grecorum arabum et caldeorum scripta plurima sapientum ut de supradicta medicina posset aliquid inveniri ... - ... Ideo ad huius rei complementum vestre clementie et altitudini epistolam composui supradictam. Explicit.  |v Thorndyke, Little known medical works, S. 287.290.  |v Kurze Version des Briefes von Roger Bacon an Innozenz IV., ohne Kenntniss dieser Handschrift gedruckt in Roger Bacon. - Opera hacentus inedita / ed. von A.G. Little und E. Withington, Bd. 9. - Oxford, 1928, S. 84-89. 
596 3 0 |g 267r-268v  |t Quaestio de regimine sanitatis  |i Utrum in regimine sanitatis competant diversi cibi in eadem refectione et si sic an cibus subtilis debet proponi grosso vel e converso. Diversi cibi simul sumpti eadem digestione digeruntur ... [nach der Aufzählung der verschiedenen zu behandelnden Fragen beginnt die Abhandlung: "Ad maiorem evidentiam eorum que dicentur aliquos terminos in titulo ..."] ... - ... talis proporcio est optima et per communiter primo utenda. 
596 3 0 |g 269ra-272rb  |t Canon medicinae trad. a Gerando Gemonensi (Auszüge)  |r Avicenna  |i Canones servandi in assumpcione farmaci liquidi solutini sumpti ex Avicenne quarta primi capitulo quinto ... - ... In febribus approximentur solum post expansionem caloris commentaciones habent regulas ut de unctionibus dictum est et epithimatibus dictum est etc.  |s Zweise Spalte leer. 
596 3 1 |g 272v  |t Federproben 
596 3 1 |g 273r-274v  |t leer 
596 3 0 |g 275r-282r  |t Contenta quarti fen primi canonis Avicennae de regulis et doctrinis generalibus practicae cura tivae  |i Dicemus quod res medicinacionis ex una trium completur ... - ... est secundum longinem qui non una vult esse contentus.  |s Besteht aus mehr oder weniger umfänglichen Auszügen aus einer grösseren in 20 Kapitel eingeteilten Abhandlung. Das letzte Kapitel ist Überschrieben "De flebotomia". Verfasser möglicherweise Jacobus Sanativis (Sanatis?) de Padua oder Marsilius de Saneta Sophia (?), vgl. dazu Thorndike, Incipits, S. 194. 
596 3 1 |g 282v  |t leer 
596 3 0 |a 283r-290r  |t Regulae conservandae sanitatis ex variis auctoribus excerptae  |i Regule conservande sanitatis. De aere. Purus aer prodest menti et corpori ... [287v] Sequntur de ewa emorividensis ...; Sequuntur excerpta de alio libello scripto ad papam de regimine sanitatis. Sanguis est pater vite ... [289r] Explicit predictus libellus. Inpinguancia ... Sequuntur excerpta de pomo vite. Surgens a sompno modicum ambulet ... - ... Explicit pomum vite.  |v Thorndike, Little known medical works, S. 285.290.  |v Thorndike, Lynn / Kibre, Pearl. - More Incipits of medieval scientific writings in Latin, in: Speculum, a journal of mediaeval studiess, Bd. 17. - Cambridge, 1942, S. 362. 
596 3 0 |g 290v-309r  |t Excerpta de secretis secretorum  |i >Excerpta de secretis secretorum<. Homo utatur cibis et potibus quibus nutriri consuevit ... De balneo sulphure. Mollificat nervos lavacrum de sulphure dictum cessat in hoc scabies infectaque membra novantur ... Flegmata dissolvit febrem cum frigore tollit. Senec valde timeat diu stare in balneo. Finis excerptorum de secretis secretorum. 
596 3 0 |g 290v-309r  |t Exzerpte aus einem Werk de regimine sanitatis  |i Caseus est frigidus et siccus et constipans ... quanto vero plus elongatur tanto fiunt duriores. [293r] Magister reverende spero vos omnino ab egritudine in quam lapsus fuistis et iterum a natura aptus relabi posse preservari dummodo observaveritis federa sanatam ... Ideo restat debiti noticiam vestri regiminis tradere ne propter ignoranciam peccare possitis ... [Auf 293r beginnt ein Tractatus de cibis et potibus ohne Überschrift. Im Text ist häufig dem Namen der Speisen bzw. der zu ihrer Zubereitung verwendeten Tiere und Pflanzen der deutsche entsprechende Ausdruck beigefügt, z. B. auf Bl. 298r «De bubalo quod dicitur proprie eyn wesant et de hymmuo quod dicitur eyn hyntkalf et de capriolo quod dicitur eyn rebok…»]. [305v] Nunc consequenter dicam de hiis quibus utimur sextis feriis et in quadragesima et primo dicam de piscibus ... hoc breve complementum de melioribus dictis galieni Avicenne rasis et ypocratis et aliorum grecorum medicorum conscripsi quod licet non magne sit utilitatis tamen quilibet assiduus perscrutator ex eo poterit habere aliqualem cognicionem et eligere invantia et amovere nocitiva ut sciat sibi cavere a periculis et a malis sibi imminentibus et si aliquid boni in eo fuerit istud non a me est nec fuit sed ab isto sumitur hic nos qui omnium princeps et creator verus existis qui sit benedictus in secula seculorum. Amen.  |v Thorndike / Kibre, More Incipits, S. 356. 
596 3 0 |g 309v-312v  |t leer 
655 7 |a Handschrift  |2 gnd-content 
690 |a Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel, Bibliotheca antiqua. Signatur: A ciii (alt)  |e A ciii (alt)  |2 han-A5 
690 |a Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel?. Signatur: E xlviii (alt)  |e E xlviii (alt)  |2 han-A5 
690 |a Walther, Carmina Nr. 1039 
690 |a Walther, Carmina Nr. 8292 
690 |a Walther, Carmina Nr. 8560 
690 |a Walther, Carmina Nr. 16194 
700 1 |a Louber, Jakob  |d 1440-1513  |0 (DE-588)1024501442  |4 ann 
700 1 |a Henricus  |c Arnoldi  |d 1407-1487  |0 (DE-588)102492042  |4 ann 
700 1 |a Hallis, Johannes de  |4 scr 
700 0 |a Heinrich Amici  |4 fmo  |4 dnr 
700 0 |a Johannis Friburgii  |4 fmo 
700 0 |a Bernardus  |c de Gordonio  |d 1283-1320  |0 (DE-588)100937829  |e Verfasser  |4 aut 
700 0 |a Guido  |c de Cauliaco  |d 1295-1386  |0 (DE-588)118639412  |e Verfasser  |4 aut 
700 0 |a Magister Bertholdus  |4 aut 
700 0 |a Ricardus  |c Anglicus  |d ca. 14. Jh.  |0 (DE-588)1193197473  |4 aut 
700 0 |a Johannes  |b XXI.  |c Papst  |d 1210-1277  |0 (DE-588)118557904  |4 aut 
700 0 |a Gilbertus  |c Anglicus  |d 1180-1250  |0 (DE-588)100942822  |4 aut 
700 0 |a Odo  |c von Meung  |d ca. 11. Jh.  |0 (DE-588)100956025  |4 aut 
700 0 |a Johann von Mailand  |4 aut 
700 0 |a Petrus  |c von Abano  |d 1250-1316  |0 (DE-588)118889443  |4 aut 
700 0 |a Mesuë  |c Iunior  |d 924-1015  |0 (DE-588)102539847  |4 aut 
700 0 |a Johannes Vitalis  |c a Furno  |d 1260-1327  |0 (DE-588)100950639  |4 aut 
700 0 |a Tederico  |c dei Borgognoni, Cervia, Bischof  |d 1205-1298  |0 (DE-588)100962041  |4 aut 
700 0 |a Avicenna  |d 980-1037  |0 (DE-588)118505254  |4 aut 
700 0 |a Roger  |c Bacon  |d 1214-1292  |0 (DE-588)118651595  |4 aut 
700 0 |a Jacobus de Sanatis de Padua  |4 aut 
700 0 |a Marsilio  |c di Santa Sofia  |d 1338-1405  |0 (DE-588)128659467  |4 aut 
710 2 |a Kloster St. Margarethental  |0 (DE-588)4682346-3  |e Früherer Eigentümer  |4 fmo 
830 0 |a Abteilung D II  |v 13  |w (HAN)000108234DSV05 
852 4 |b A100  |c 102HSS  |j UBH D II 13  |9 (41SLSP_UBS)9972411171905504 
856 4 1 |u https://ub.unibas.ch/digi/a100/diverse_projekte/pre2009pdf/BAU_5/BAU_5_000163485.pdf  |z Digitalisat (PDF) (1.1G) 
856 4 2 |u http://handschriftencensus.de/22833  |z Handschriftencensus 
856 4 2 |u https://ub.unibas.ch/digi/a100/kataloge/mscr/mscr_d/BAU_5_000163485_cat.pdf  |z Beschreibung (PDF) (687 MB) 
856 4 1 |u http://dx.doi.org/10.7891/e-manuscripta-184067  |z Online via e-manuscripta 
900 |f HANcollect_this handschrift 
900 |a HANunikat 
900 |f HANemanuscriptabsub 
910 |c Die Katalogdaten stehen unter der Lizenz CC-BY zur Weiternutzung zur Verfügung. 
949 |c 102HSS  |p 12  |j UBH D II 13  |b A100  |9 (41SLSP_UBS)9972411171905504 
986 |a (41SLSP_UBS)9972411171905504  |9 (41SLSP_UBS)9972411171905504 

Basisinformationen

Signatur:
  • Basel, Universitätsbibliothek, UBH D II 13
Ressourcentyp:
Buchhandschrift
Digitalisat:
Titel:
Sammelhandschrift (Medizin)
Entstehungsangaben:
1. Hälfte 15. Jahrhundert
Entstehungszeit (normiert):
1400 - 1449
Physische Beschreibung:
  • 1 Band (313 Blätter); 29 x 21 cm
Physische Beschaffenheit:
  • Papier
Serie:
Abteilung D II; 13

Hierarchie / Kontext (aufklappbar)

Wird geladen...

Inhalt und innere Ordnung

Inhalt:
  • [1r] Conspectus. Vocabularium de herbis et aliis medicinalibus. | Vocabularium de morborum speciebus diversis. | Vocabularium de gradibus medicinarum. | Thesaurus pauperum in Medicinis. | Macer de virtitubus herbarum metrice. | De venenis magister Petru de Ebano. | Thesaurus pauperum secundum ordinem alphabeti notabile opus. De aquis medicinalibus utilis tractatulus. | De speculationis in medicina magistrle compendium. | Contra senectutem medicinia in epistola cuiusdam doctoris. | Canones in medicinis servandi diligenter. | Regule plures medicinales benen utiles. | Compendium notabile de regulis sanitatis conservande. | Item diversa himonum [!] notabilia. Ex lilio. Ex experimentarum etc.
  • [1v] leer.
  • [2ra-9vb] Nomina quaedam herbarum teutonice et latine (secundum Macrum). >Vocabularium medicum<. Arthemesia buggo vel ["vel bifuos" von jüngerer Hand über der Zeile] hermalter [?]. Abrotanum schoswurtz sabwurtz oder gertwurtz. | Absinthem wermuot ... - ... Zinziber ingber | Zukara zucker | Zisania ratte. Titel "Vocabularium medicum" von einer Hand des 17. Jh. hinzugefügt. Die deutschen Wörter zeigen allemannische Lautformen. Die Spalten sind nicht komplett befüllt, es wurde Platz für Nachträge gelassen. Auf 9rb-va sind diverse Notizen vorhanden: 9ra "Deus qui cuncta creasti et mirabilius reformasti qui dedisti medicinam ad restau randum humanam corporis sanitatem da benediccionem tuam de celis super medicinam istam ut in cuius corpus introierit sanitatem mentis et corporis suscipere mereatur per dominum nostrum Iehesum Christum filium tuum ..."; 9rb "Nota genera alkikengi sunt genera rubea sed cerusa et crescunt inclusa in quadam pellicula ... Item quaedam herba vocatur oculus Christi et vocatur penes nos Theutonice wild scharley cuius semen teratur in pulverem sublilem et hec pulvis ponatur in angulo oculi infirmi ..."; auf 9va bei "rubea tinctura est herba que vocatur kleberkrut ... " Zusatz "et valet contra colicam passionem.". 9v abgesehen von ca. 5 Zeilen sonst leer. Siehe Hänger, Mittelhochdeutsche Glossare, S. 28f.
  • [10ra-16rb] Vocabularius medicus excerptus de Bernardo de Gordonio, Bernardus de Gordonio. Allopicia est casus capillorum cum ulcerbius sive squamis et furfuribus ... Varices sunt vene grosse multum dilatate ... - ... propter multitudinem sanguinis grossi melancollici descendentur a splene.
  • [16va-22rb] Lilium medicinae sive practica (Auszüge), Bernardus de Gordonio. Incipiunt excerpta lilii. >Ex libro primo<. Item nota signa pestilencie future sunt cum apparet stella comata candela rotunda ... >De sudore<. Item si gutta sudorsi cadit in os ... >De venenis<. Nota avellana et similia unctuosa valent contra venenum ... >Ulceribus<. Repercussina sunt aqua frigida acetum. Maturatina sunt hec ... Dissolutina sunt camomilla ... Consolidancia sunt mastrix ... Indurativa cum caro venit ... >De fluxu ventris<. Item cum aliquis esset nimis laxus ... [17ra] >Ex libro secundo<. >De pilis<. Item cum videmus pilos ... >De tynea<. In causa tynee antiquate ... [17rb] >De dolore capitis<. Item in dolore capitis ... >De sompno<. Item omnis sompnus qui provenit ex nimia inanicione ... [17va] >Ex libro tertio<. >De oculis<. Item in dolore oculorum ... >De sunditate<. Item surditas ... [17vb] >De reumate<. Nota bene quod materia reumatica negligi non debet ... >De fluxu sanguinis narium<. Item fluxus sanguinis narium ... [18ra] >Dolor dencium<. Item si dolor dencium ... [18vb] >Ex libro quarto<. >De squinancia<. Item in ruptura squinancie ... >Tussis<. Item contra tussim ... >De sincopi<. Item contra sincopim ... >De mamillis<. Item caseatio in mamilla fit ... >Ex libro quinto<. Nota resumptiva et nutriencia sunt ova ... >De appetitu<. In curacione appetitus ... >De tortura intestinorum<. Item si tortura intestinorum provenerit ... >De fluxu ventris<. Item tria sunt restringencia ... >Thenasmon<. Item remedium in thenasmone ... De yliaca et colica. Item cura yliace passionis. >De vermibus<. Item vermes interficiuntur per hunc modum ...>De emoroydinibus<. Item secundum diversitatem humoris ... [20ra] >Ex libro sexto<. >De epate<. Item mala complexio epatis ... [20rb] >De ydropesi<. Item serum caprinum potatum ... >De splene<. Item nota quodea que valent epati ... [20va] >De renibus<. Item differencia est inter dolorem renum et yliorum ... >De lapide<. Item lapis vesice differta lapide renum ... [21ra] >Ex libro septimo<. >De sterilitate<. Item omnia frigida sterilizant ... [21rb] >De membro virili<. Item contra fluxum sanguinis in membro virili ... [21va] >De ruptura<. Item omnes rupture ... >De menstruis<. Item si menstrau retinentur ... >De matrice<. Item suffocacio matricis ... [21rb] >De aborsu<. Item nota quod si aborsus est ... [22ra] >De arthetica<. Item in gutta arthetica ... >De lapide<. Item medicamen quod frangit lapidem renum ... et frangit lapidem renum et non e converso. [22rb] Expliciunt excerpta quedam ex practica Gordonii qui liber intitulatur lilium medicine >Finis lilii<.
  • [22rb-23rb] Excerpta varia. Note de confusione quantum ex casu. Item ad casum vel confusioem quantumque in quocumque loco corporis fuerit recipe salvie florum sambuci florum camomillarum ... lauetur locus bene et emplastretur locus cum decoccione predicta Avicenna hec ... Item ad idem recipe olei iuniperorum ... Item ad idem recipe ungenti marciaton ... - ... et superpone lanam. Enthält auch Exzerpte aus Bernhardus de Gorconio, Lilium medicinae, Part. 1, cap. 7, u.a. folgende Überschriften enthalten: "De fistula antiquata et profunda", "Antrax", "Lupus", "Cancer", "Noli me tangere", "Ffistula", "Contra stricturam pectoris" (diese Überschrift von anderer Hand), "Contra dolorem stomachi et cetera" (diese Überschrift von anderer Hand), "Contra sordiciem faciei" (diese Überschrift von andere Hand), "Contra dolorem capitis" (diese Überschrift von anderer Hand), "Fistula", "Cancer".
  • [23va-25va] Chirurgia magna sive Inventarium et collectaneum in parte chirurgica medicinae (Auszüge), Guy de Chauliac. Incipiunt excerpta Gwidonis. >Repercussiva<. Item repercussiva proprie dicta sunt ut oxicratum ex aqua et aceto plantago ... Item indicia leprosorum habentur valde clare ... In sexto libro Gwidonis. Ex libro septimo Gwidonis. >Evacuatio colere<. Item medicine simplices evacuantes coleram sunt scamonea ... cum aliquo alio unctuoso procuretur. Item medicine prohibentes apostemacionem sunt infrigridantes et quodammodo repercucientes velud sunt albumina ouorum oleum rosaceum atque mirtinum et competunt in prima preparatione [sic] et primo tempore.
  • [25va-28rb] Chirurgia magna, lib. 7, doctrina 1, cap. 8 (De gradibus medicinarum simplicium), Guy de Chauliac. >De gradibus medicinarum sinplicium<.Quia galienus medicorum eximius in primo simplicium farmacorum dicit quod non est possibile ... Aqua est primum frigidorum et humidorum per totam philosophiam ... usufur quod est rubeum calidum et siccum in 2° cum stipticitate. Explicit tractatus de gradibus medicinarum cyrurgicalium. Thorndike, Lynn. - Three texts on degrees of medicines, in: Bulletin of the History of Medicine, Bd. 38, Nr. 6, S. 533-537.
  • [28rb] Confortativum, Magister Bertholdus. Recipe Ingber unn zimment ieklichs 1 lot galgan unn muscat iecklichs 4 settit negellin settit cubebli venchel unn enis iecklichs 1 settit sues holtz ein lot fiat pulvis et utatur qualitercumque potest.
  • [28va-29ra] Chirurgia magna s. inventarium et collectancum in parte chirurgica medicinae (Auszüge)., Guy de Chauliac. >Pro capite<. Item pro volneribus capitis mundificatiuum cerebri et panniculorum eius recipe ... et cum aceto et decoccione affodillorum et succo caulium reubeorum supra ignem incorporetur et fiat emplastrum. Hic est finis de excerptis Gwidonis.
  • Chirugia magna, Tract. VI, Doctrina prima, cap. II, de lepra (Auszug), Guy de Chauliac. >Indicia leprosorum<. Circa indicia leprosorum 16 sunt notanda primum est duricies et tuborositas carnis specialiter iuncturarum et extremorum 2m est color morpheatus et tenebrosus ... et quod non indicet per unum signum vel duo sed per concursum multorum specialiter univocorum. Explicit indicium leprosorum Gwidonis.
  • [29va-30ra] Chirurgia magna, tract.VI, doctrina prima, cap. II, De lepra (Auszug), Guy de Chauliac. Si habent multa signa equivoca et multa univoca ... et cum litteris medicorum ad retores mittendi. [29vb] Item modus colligendi flores et radices rose viole ... Item modus desiccandi omnes radices... Item herbe medicinales debent colligi ... In fine bonitatis et maturitatis non cum sunt consumpte ex vetustate vel aliqua infirmitate. [30ra] >Contra calculum<. Nota contra arcuam valet succus saxifrage bibitus et succus millefolii bibitus ... valet si recens sive salica sive elixa sive assa sive desiccata et posea pulverizata sive tota sive in parte semper valet.
  • [30rb-31va] Signa pronostica infirmitatum s. de signis (Auszug), de pulsibus, Richardus Anglicus. Tractatus de pulsibus. Sumuntur signa de pulsibus. In principio applicatis digitis ad pulsum consideranda est que magnitudo que parvitas et que mediocritas ... quod dictum est de morte prius quia operaciones mature sunt ordinate morbi autem multum inordinate. Et hec de pulsibus sufficiant. Hec extracta sunt de libro Richardi de signis.
  • [31vb] Lilium medicinae, particula I, cap. 14, de morsu serpentum et aliorum venenosorum (Auszug), Bernardus de Gordonio. Item quod fuerit morsus ab aliquo animali venenoso sicud a serpente, aranea, scorpione vel ab aliquo simili ... ponatur ventosa supra locum morsure et cum scarificacione si necessaria fuerit. Hec ex lilio. Nota si invitatus fueris ad alienam mensam quam habes suspectam antequam illuc vadas sumas nuces aut auellanas aut ficus aut rutham aut thyriacam aut baccas lauri salviam aut cormentillam.
  • [32ra-56rb] Thesaurus pauperum sive summa experimentorum, Petrus Hispanus. >Thesaurus pauperumi<. In nomine sancte et individue trinitatis que omnia creavit que deus prescivit et que singula dotavit virtutibus propriis a qua omnis sapiencia ... [32rb] >De casu capillorum<. Si capilli cadunt faclixinium de cinere pulveris fini columbini et lava caput ... Ita tamen quod detur frigidis cum vino calidis cum acceto [sic] et hec ad presens sufficiant. >Explicit thesauraus pauperum scriptus Basilee per manus Johannis de Hallis anno domini 1402 feria secunda post quasi modo geniti<. Titel "Thesaurus pauperumi" von einer Hand des 17. Jh. hinzugefügt.
  • [56rb- 57va] Recepta medica ex Bernardi de Gordonio, Lilio medicinae et aliis scriptoribus excerpta, Bernardus de Gordonio. Nota dicunt socii boni quod homo .... Nota dosis f[...] terre pocio decoccionis ... Nota frenesis est impedimentum mentis ... Nota arena que aparet in urina si est rufa tantum venit a renibus si alba a vesica ... Item oleum frumenti sic sit frumentum debet poni ... ex lilio ... Item cauterdum fiat cum pulvere tartari ... ex lilio. Item pulvis catabre rubee ... [56vb] Nota quod in apostematibus cura recipe farinam ... Nota de curacione herisipile antracis carbun culi et satiriaginis recipe vitellum ovi ... - ... et litargiro et radice aristologie et similibus ... Item unguentum contra cancuas herperesustio meum et lupum et uliera saniosa difficiles eradicacionis corpore mundificato ita quod deus noluit usque hodie melius revelare. Recipe antimonii eris ... est utile in membro sensibili et viro delicato ... Item unguentum mirabile ad rubores et infecciones cutis de eo aut sanguine aut utrisque in ficientibus cutem ubicumque fuerit recipe sulphuris vini auripigmenti ... [57va] Item quando fistula antiquata est et in profundo fiat talis aqua. Recipe salis armoniaci vitreoli ... Item radix ellebori posita in fistula curat fistulam ... Nota quod ista consolidant et carnem in volneribus generant aloe thus ... Item si vena aut arteria fuerit incisa et fluxus nimius distrahatur recipe aloes ... Item cum aliquis est in proximo si aliquis ponat os super aurem pacientis et dicat ter istos versus procul dubio statim surget Gaspar fert mirram thus Melchior Balthasar ... [57vb] Aurum hec tria qua portat secum nomina regum. Solvitur a morbo domini pietate caduco. Qui autem hiis ter dictis recte in foramine auris probatum est frequenter quod statim surgit et dicitur ... quod si scribantur et portentur ad collum quod perfecte curatur ... Item recipe foliorum agrimonie foliorum oline ... Item succus ligwe [sic] passerine et appelatur poligonia apud dyascoridem ... Item ad confortandum visum cum oculus aparet sanus et caligatus fiat in aqua que coctidie ponatur in oculo et quotienscumque volveris. Recipe celidonie ... Item contra fluxum sanguinis narium valet stercus porcinum recens si adoretur et stercus asinium. [57va] Item contra squinanciam valent ista ... Si autem apostema esset in exterioribus calx vina cum sapone ... Item si mamilla fuerit fistulata lauetur coctidie cum vino puro calido ... Cum in dissenteria homo non potest dormire fiat suppositorium quod inducit sompnum... Item medicia contra colicam passionem ... Nota de pulchri. Item medicamen ad decorandum. Recipe limones ... Item unguentum bethonice ... et erit unguentum mirabile in fracturis cranei et in omni loco regenerando mundificando et cicatrizando ... Item quicumque squinanciam effugiunt ad pulmonem eis convertitur et in septem diebus moriuntur. Si vero hos efugerint empici fiunt.
  • [57vb] Auszug aus "De diaeta". Nota aquarum omnium natura frigida est et humida ... - ... Item Iehesus Nazarenus rex iudeorum scriptum et commestum a pecore sanat ipsum a quocumque subita infirmitate.
  • [58ra-58vb] Recepta quaedam excerpta. >Contra febres<. Item ad omnem febrem excigluendam [?] recipe oleum rosarum acetum albuginem aurorum misce fortiter agitando ... >Contra antracem et morsum venenosum<. Item applica collum et culum galline deplumatum ... >Contra fistulas<. Item si fistula multa foramina habet ... >Contra lepram confirmatam<. Item ad lepram non confirmatam curandam recipe serpentem montanum de monte sicco ... >Contra glandulas<. Item radix plantaginis potata non sin it glandulas crescere ... >Extraccio<. Item radix gladioli trita et supposita extrahit lignum vel ferrum et ossa fracta ... >Laxatiuum<. Item mirum sed expertis simum recipe os hominis mortui vel de brahio vel de tibia vacuum ... >Contra lapidem<. Item contra lapidem vel calculum quod mirum est in frangendo et eiciendo lapidem fac rotulas de radice raphani ... [58va] Item aqua distillata de herba glanta violeta ... Nota quod omnes medici montis pessolani non potuerunt consolidare arteriam ... Item castoreum lauendula primula veris ... Item contra arteticam passionem secretum valde ... Item saccellacio de pane et sale ... Nota quod hoc est remedium ... Item contra glandulas et drusiones que fiunt ... Item pulvis corrodit carnem mortuam et interficit cancrum.
  • [59ra-59vb] De quattuor qualitatibus in corpore humano. >De 4 qualitatibus<. Cum in humanis corporibus sunt quatuor qualitates simplices quarum due in urina faciunt colores ... >Sangwis<. Sangwis in matura est humor calidus ... >Melancolia<. Et quod secundum phylosophum opposita iuxta seposita magis ... >Colera<. Restat nunc videre que sit complexio colerica ...>Flegma<. Flegma est humor frigidus et humidus ... - ... hic sompnolentus piger in sputamine vultus. Ebes huic sensus pingwis facie color albus.
  • [60ra-60rb] De urinis. >De urinis<. Si urina habet circulum spissum ... et rubei coloris velud inmentorum tunc mulier patitiru menstruum. Vero: virculus [?] ampulla granum nubecula spuma pus giwedo thimus sagis arena pilus furfura crinoydes squame parte athoamose sperma cinis sedimen specie alta petens. Nota pealoydes sunt ot cortices tritici sine medulla omnino ... Crinoydes sunt ut cortices potentum parte medulle cum longitudine et latittudine.
  • [60va-62ra] Recepta medica et alia quaedam. Item contra menstruum superfluum recipe stercora porcina ... Item pro aureis literis faciendis recipe alleum et contunde et exprime ... Item benediccio volveris perutilis dic tribus vicibus. Die heiligen fúnf wunden gesegnen die sechsten wunden et postea dic tria ave Maria. Item medicine calide que habent aspectum ... Medicine frigide ad cor sunt camphora ... Medicine que habent aspectum ad cerebrum ... Medicine confortantes stomachum ... Medicine ad spelenem sunt ... [60vb] Medicine ad epar sunt ... [61ra] Contra dolorem emoroy darum ... [61rb] Item ut mures de domo repellas ... Item optimum remedium fúr agesten orgen ... [61va] Item wem die adren verhowen sint der stampf regenwurm mit schmer un bind da uber die wunden ... Item die allergewerest arzenie fúr das bluot ... Item pulveres contra pestilenciam probate pluries ... Item contra pediculos pulver lorber und tuo das pulver in essich ... [62ra] Dis bulver soltu als lang essen bid as du gentzlich genisest verum est.
  • [62ra-b] Compendium medicinae tam morborum universalium quam particularium (Auszüge), Gilbertus Anglicus. Hec ex summa Gilberti. Item capilli fiant spissi recipe agrimoniam corticem ... obscuritatem et asperitate ruborem et dolorem tollit et spiritus visibiles reparat. Expliciunt excerpta Gilberti.
  • [62va-65vb] Recepta medica et praecepta. >Nota<. Item nota quod communis practica dat colaturas de mane pillulas ... Item nota quod flebotomia multos paratos incidere infirmitates preservat ... Item nota quod mulieres volentes provocare menstrua ...[62rb] Item contra calculum mach ein schweissbad uff holder ...Item nim bonen stengel un brenne die ze eschen ... [63ra] Item contra melancholiam et tristiciam ... [63rb] Item ad sanandum fistulam succus agrimonie coctidie ... [63va] Item contra morbum caducum recipe iecur lupi combure ... [64vb] Item ad scorpionum percussus herbe plantaginis ... Eodem modo fac contra morsum canis rabidi ... [65ra] Item wer den roten siechtagen oder die ruor hat. Der sol bonnen malen ... - .. et lava faciem et dealbabitur.
  • Medizinische Rezepte um 1439. Contra fistulam. Damben [?] des ersten mach II oder III meissel ie ein lenger denn den anderen. Mach ein meissel unn stoss den in dar loch als mengmal bis daz du uff den grunt kunst ... [66ra] Contra paralisim. Nim lavender unn klein salbey... [66rb] Contra rupturam circa genitalia. Recipe de hiis tribus herbis ... De dentibus ... De scabie ... Cotra venenum ... Contra morsum rabidi canis ... Contra paralisim lingue ... Contra arsuram ignis vel aque ... Contra morsum serpentsi ... Consolidacio volverum ... Contra infrigidacionem spine dorsi ... Contra ruptruam ... - ... Recipe aquam flammule que volgariter vocatur brandel vel wildhannenfuos vel krimmekrut vel blaterkrut et cum ista aqua lava et lini membrum et cito convalescet probatum fuit anno 1434 in Basilea cum domina de Kiumsegg [?].
  • [67r-70v] leer.
  • [71r- 103r] Macer floridus, de viribus s. de virtutibus herbarum, Odo Magdunensis. >Macer<. Herbarum quasdam dicturus carmine vires herbarum matrem dedit arthemisia nomen ...>Arthemisia< ... [weicht gemäss Binz von der sonst üblichen Anordnung der Pflanzen ab und scheint mit Erweiterungen versehen zu sein. Die Reihenfolge gemäss Goldschmidt ist: Arthemisia, Abrotanum, Absintium, Urtica, Allium, Plantago maior, Plantago mino, Ruta, Apium, Savina, Porrum, Nepita, Pulegium, Feniculum, Lactura, Anetum, Altea, Portulaca, Roa, Lilium, Satureia, Salvia, Enula, Ysopus, Paratella, Nigella, Cicuta, Menta, Cepa, Sinapis, Pastinaca, Serpillum, Cerifolium, Rapaner, Viola, Centaurea, Gamandrea, Aristologia rotunda, Aristologia longa, Marubium, Betonica, Camomilla, Alcidula, Astricium, Atriplex, Nasturcium, Lingua boris, Caulis romana, Origanum, Volgago, Iris, Ciperus, Pionia, Senecion, Celidonia, Colubrina, Elleborum album, Elleborum nigrum, Verbena, Morella.] [94r] Morella. ... Sucos suppositus fluxum stringit muliebrem ... Et dente sedat [!] venerem stimulare refertur ... [94v] Intestinorum causis matricis et ani hoc tandem [!] mire prodest si subditur illis. >Explicit de herbis<. Carmine iam dictis aliquod volgaribus herbis. Nunc species illas quas cunctis iam prope notas usus vendendi facit temptabo referre atque prius biperis quod nocius ipsa coquina quam medicina facit vires puto discuciendas. >Incipit de spieciebus piper<. Virtutis sicce piper asseritur calideque. Tercius esse gradus conceditur huic in utroque ... [es folgen: Piretrum, Zinziber, Ciminum, Galanga, Zedoar, Cariofilum, Cinamonium, Costus, Spica nardi, Spica caltica, Thus, Aloes.] [97r] ... partibus est geminis pars admiscenda terendo una dyagridii sic apta solucio fiet ... Contrictis foliis eius coniunge polentam ... forcius et melius predictum sit medicamen ...[es folgen: Iusquiamus, Corandrum, Digestioum, Viola, Eruca, Doracum, Isatit, Malva] ... [99v] >Agrimonia<. Omnibus est herba nobis agrimonia nota ... [100r] >Sambucus< ... >Ebulus< ... [100r] >Brionia< ... >Faba< ... >Oleum lauri<. Purum laurinum virideque coloris olinum. Atque recens lingwe degustanti subamarum ... [101r] >Acetum< ... >Salix< ... >Caseus<... >Fel<... [102r] >Fimus< ... [102v] >Lapis emathitis< ... [103r] >Nux avellana< ... >Sulphur< ... Plurima doctorum sunt hec experta priorum. Letior hinc sumas que meliora putas. Si fueris dives que sunt preciosa requires. Si minimis careas tunc cape quod valeas. Nec nos contempnas viles cum videris herbas. Quod leve componas gracius esse solet. >Explicit macer deo gracias<.
  • [103r] Lilium medicinae, I, cap.13 (Auszug), Bernardus de Gordonio. Venenorum que interficiunt faciendo ridere sicud crocus ... et quedam a tota substancia sicud napellus.
  • [103r] Schola salernitana s. flos medicinae scholae salerni (Auszug), Johann von Mailand (?). >Scabiosa<. Urbanus per se nescivit vim scabiose ... - ... sanat pulmonem regit laterum regionem. Dieser Text wird oft dem Johann von Mailand zugeschrieben. Walter, Init. carm. 19692
  • [103v-105v] Schola Salernitana s. flos medicinae scholae Salerni pars VI, cap. XXIII, semisticae urinae. >De urinis<. Quelibet urine si sangwis inhundat habunde ... Quisque naturas urine noscere curas [Walther, Init. carm. 16194] ... [104r] Hoc medicamen surdis est auribus aptum [Walther, Init. carm. 8292] ... [104v] >Operaciones primarum qualitatum operacio calidi<. Fernet subtiliat absergit sicque resolvit [Walther, Init. carm 8560] ... [105v] Anglorum regi scripsit scla tota salerni [Walther, Init. carm. 1039] ... Item si homo habet pustulas in facie sumat farinam tritici cum melle et aceto et simul misce et faciem unge.
  • [106ra-108vb] Practica medicinalis (Auszüge). >Ad caput<. Medicine ducentes virtutem solutinorum et digestivorum ad caput sunt iste ... >Ad pectus< ... >Ad epar< ... >Ad stomachum< ... >Ad splenem< ... [106rb] >Ad renes et vesicam< ... >Ad matricem< ... >Ad iuncturas< ... >Ad epar infrigandum< ... >Contra usturam ignis< ... >Contra febres< ... >Contra scissuram labiorum< ... >Contra fistulam< ... [106va] >Contra fistulam aliud< ... >Contra emoroydas< ... >Ad provocandum menstrua< ... >Contra fluxum sanguinis< ... >Ad visum< ... >Ad capillos< ... >Contra dolorem dencium< ... [106vb] >Contra pestillenciam< ... >Contra paralisim< ... >De repercussinis< ... >Contra tinnitum aurium< ... [107ra] >Contra reuma< ... >Ad nervos< ... >De ventosis< ... [107rb] >De balneis< ... [107va] >Ad visum< ... >De gradibus< ... [108ra] Membra fomentabis si spongia sint madefacta ... >De laxacione purgacio<. [Es folgen 8 Verse, sie scheinen gemäss Binz nicht in fortlaufendem Zusammenhang zu stehen, scheinen aber Auszüge aus einem umfänglicheren Gedicht zu sein.] ... Item contra fluxum menstruorum cum nihil valet. Recipe ... - ... et est expertissimum.
  • [108va-112vb] De venenis eorumque remediis, cap. 4, Petrus Aponensis. >Incipit tractatus magistri Petri de Ebano de venenis diversis<. Intelligat vestre sanctitatis reverencia quod septem sunt quarum natura universali cuius interert ... - ... iam exposui supra tractatum de cura cuiuslibet veneni in suis descripcionibus. Ne sit amplius necesse recapitulare et est finis. >Explicit tractatus de venenis datus a magistro Petro de Ebano<. Der Text beginnt erst in der Mitte von Kapitel 4.
  • [112vb-113ra] Recepta medica. Receptum magistri Girardi quod in semetipso expertus est qui XII annis usus fuit ocleariis ... [die letzten Rezepte auf 113ra stammen aus dem Lilium medicinae des Bernardus de Gordonio.] ... - ... et istud sufficit in egritudine curabili in principio. Hec ex lilio.
  • [113rb] De consolatione medicinarum sive liber de simplicibus medicinis, Cap. XIV, de fumoterrae, Johannes Mesue (der Jüngere). Johannes eben Mesue. Fumus terre est ex medicinis benedictis ... et pulveris eius ab iii usque ad v.
  • [113va-114vb] Recepta medica. Item contra dolorem dorsi fricetur dorsum fortiter deinde inungatur de oleo de lilio ... [114va] Hactenus in minimis studii nun phisica musa me monet ut scribam quid medicum deceat ad morbos veniens curando phisice quisquis audi quid sapiens versibus hiis moneam ... ut fias sanus sit tibi larga manus. Medicina est celestis sciencia ... - ... tamquam sanctorum sanctissimo revelantur. Enthält zum Teil Auszüge aus Lilium medicinae des Bernardus de Gordonio.
  • [115r-238r] Pro conservanda sanitate ad totius corporis humani morbos selectiorum remediorum liber utilissimus, Vitalis de Furno (oder du Four). In isto libello continentur remedia contra diversas infirmitates ad que possunt pauperes recurrere ... [115v-118v tabula]. [119r] >Incipit libellus editus per dominum vitalem de furno quondam cardinalem de diversis remediis contra diversas infirmitates<. Sunt autem ista remedia posita et ordinata secundum ordinem alphabeti ... [235r] et omnia dulcia accendunt et nutriunt. Quere in vocabulo rosa >C. 1.<. >Explicit libellus utilis pro pauperibus et pacientibus qui non possunt habere copiam medicorum. Qui scripsit scribat semper cum domino vivat. Amen. Finito liber sit laus et gloria Christo. Amen.<. [235va-238rb zweispaltige Tabula, an deren Ende nochmals: "Finito libro sit laus et gloria Christo amen. >Amen<.". Darunter, teilweise durchgestrichen: "Iste liber est Carthusiensium Basilee datus eis propter deum a doctore magistro Henrico amici cum aliis libris. Iste liber est Johannes Friburgi Clerici (?) Basiliensis (?) diocensis".] Auf 119r Besitzeintrag am unteren Rand, oberer Teil durchgestrichen, noch zu lesen: "ex testamento magistri Henrici amici doctoris in medicina apud eos sepulti". Thorndike, Lynn. - Little known medical works and authors in Basel manuscripts, in: Annals of medical history, Serie 3, Bd. 2. - New York, 1940, S. 285. Vgl: Fabricius, Johann Albert. - Bibliotheca latina mediae et infimae aetatis, Bd. 2. - Hamburg, 1734, S. 680. Druck: Main 1531.
  • [238v] Federproben, sonst leer.
  • [239r-250v] De aquis medicinalibus et de ablutionibus corporum, Theodoricus Cerviensis (?). Tabula contentorum ... 1. Prohemium in tractatum de aquis medicinalibus ... Testante philosopho sciencia multiplex fit per transitum plurimorum ... - ... tres guttas succi vel aque mercurialis calidas in nare [?] dextro vel in aure dextra etcetera Die gleiche Abhandlung in zwei Erfurter Handschriften, siehe dazu Schum, Willhelm. - Beschreibendes Verzeichniss der amplonianischen Handschriften-Sammlung zu Erfurt. - Berlin, 1887, S. 482, Nr. 224 (Nr. 3). Thorndike, Lynn. - A catalogue of incipits of mediaeval writings in latin. - Cambridge, 1937, S. 719. Throndike, Little known medical works, S. 280f.: Frage des Verfassers. Cerniensis, Cervisienssi oder vielleicht Theodoricus Cerviensis? Im Erfurter Handschriftenkatalog dem Gerardus Cremonensis zugeschrieben.
  • [251ra-262vb] Compendium tractatus generalia speculabilia in medicina, Avicenna (?). Avicenna. Medicina est sciencia qua humani corporis disposiciones cognoscuntur ... - ... Unde humidi ventres naturalita ut pleuresim neque alias infirmitates incidunt etc. Explicit quoddam compendium tractans generalia speculabilia in medicina tractatum ab auctoribus medicine priorissime et primo ab amicenna etc. 257r zu einem grossen Teil leer, 257v vollständig leer. Siehe Die medizinischen Handschriften der Codices Palatini Latini in der vatikanischen Bibliothek / ed. von Ludwig Schuba. - Wiesbaden, 1981, S. 51 zu Vat. Pal. Lat. 1105, 138r.
  • [263r-264v] De febribus (=Canonis liber IV, fen I, tr. a. Gerardo Cremonensi; Auszüge), Avicenna. Nota febris sic describitur secundum Avicennam febris est calor extraneus ... - ... Nota quod morbus officinalis dicitur qui fit in propriis principiis constituentibus membrum officinale ... Qui fit in membris officinalibus sicut quando abscinditur aliquod membrum officinae etc. Text beginnt auf der Seitenmitte, Auszug aus einem längeren Text.
  • [264v] Medizinische Schemata. Item Ptolomeus in centiloquo propone ... - ... Unde versus denotat urina mortem per livida nigra. Medizinische Schemata mit Textstücken.
  • [265r-266v] Epistola de regimine senum ad papam quendam data, Roger Bacon. Scrutatus sum meo tempore omnia armaria latinorum et intellexi per interpretationem quorundam grecorum arabum et caldeorum scripta plurima sapientum ut de supradicta medicina posset aliquid inveniri ... - ... Ideo ad huius rei complementum vestre clementie et altitudini epistolam composui supradictam. Explicit. Thorndyke, Little known medical works, S. 287.290. Kurze Version des Briefes von Roger Bacon an Innozenz IV., ohne Kenntniss dieser Handschrift gedruckt in Roger Bacon. - Opera hacentus inedita / ed. von A.G. Little und E. Withington, Bd. 9. - Oxford, 1928, S. 84-89.
  • [267r-268v] Quaestio de regimine sanitatis. Utrum in regimine sanitatis competant diversi cibi in eadem refectione et si sic an cibus subtilis debet proponi grosso vel e converso. Diversi cibi simul sumpti eadem digestione digeruntur ... [nach der Aufzählung der verschiedenen zu behandelnden Fragen beginnt die Abhandlung: "Ad maiorem evidentiam eorum que dicentur aliquos terminos in titulo ..."] ... - ... talis proporcio est optima et per communiter primo utenda.
  • [269ra-272rb] Canon medicinae trad. a Gerando Gemonensi (Auszüge), Avicenna. Canones servandi in assumpcione farmaci liquidi solutini sumpti ex Avicenne quarta primi capitulo quinto ... - ... In febribus approximentur solum post expansionem caloris commentaciones habent regulas ut de unctionibus dictum est et epithimatibus dictum est etc. Zweise Spalte leer.
  • [272v] Federproben.
  • [273r-274v] leer.
  • [275r-282r] Contenta quarti fen primi canonis Avicennae de regulis et doctrinis generalibus practicae cura tivae. Dicemus quod res medicinacionis ex una trium completur ... - ... est secundum longinem qui non una vult esse contentus. Besteht aus mehr oder weniger umfänglichen Auszügen aus einer grösseren in 20 Kapitel eingeteilten Abhandlung. Das letzte Kapitel ist Überschrieben "De flebotomia". Verfasser möglicherweise Jacobus Sanativis (Sanatis?) de Padua oder Marsilius de Saneta Sophia (?), vgl. dazu Thorndike, Incipits, S. 194.
  • [282v] leer.
  • Regulae conservandae sanitatis ex variis auctoribus excerptae. Regule conservande sanitatis. De aere. Purus aer prodest menti et corpori ... [287v] Sequntur de ewa emorividensis ...; Sequuntur excerpta de alio libello scripto ad papam de regimine sanitatis. Sanguis est pater vite ... [289r] Explicit predictus libellus. Inpinguancia ... Sequuntur excerpta de pomo vite. Surgens a sompno modicum ambulet ... - ... Explicit pomum vite. Thorndike, Little known medical works, S. 285.290. Thorndike, Lynn / Kibre, Pearl. - More Incipits of medieval scientific writings in Latin, in: Speculum, a journal of mediaeval studiess, Bd. 17. - Cambridge, 1942, S. 362.
  • [290v-309r] Excerpta de secretis secretorum. >Excerpta de secretis secretorum<. Homo utatur cibis et potibus quibus nutriri consuevit ... De balneo sulphure. Mollificat nervos lavacrum de sulphure dictum cessat in hoc scabies infectaque membra novantur ... Flegmata dissolvit febrem cum frigore tollit. Senec valde timeat diu stare in balneo. Finis excerptorum de secretis secretorum.
  • [290v-309r] Exzerpte aus einem Werk de regimine sanitatis. Caseus est frigidus et siccus et constipans ... quanto vero plus elongatur tanto fiunt duriores. [293r] Magister reverende spero vos omnino ab egritudine in quam lapsus fuistis et iterum a natura aptus relabi posse preservari dummodo observaveritis federa sanatam ... Ideo restat debiti noticiam vestri regiminis tradere ne propter ignoranciam peccare possitis ... [Auf 293r beginnt ein Tractatus de cibis et potibus ohne Überschrift. Im Text ist häufig dem Namen der Speisen bzw. der zu ihrer Zubereitung verwendeten Tiere und Pflanzen der deutsche entsprechende Ausdruck beigefügt, z. B. auf Bl. 298r «De bubalo quod dicitur proprie eyn wesant et de hymmuo quod dicitur eyn hyntkalf et de capriolo quod dicitur eyn rebok…»]. [305v] Nunc consequenter dicam de hiis quibus utimur sextis feriis et in quadragesima et primo dicam de piscibus ... hoc breve complementum de melioribus dictis galieni Avicenne rasis et ypocratis et aliorum grecorum medicorum conscripsi quod licet non magne sit utilitatis tamen quilibet assiduus perscrutator ex eo poterit habere aliqualem cognicionem et eligere invantia et amovere nocitiva ut sciat sibi cavere a periculis et a malis sibi imminentibus et si aliquid boni in eo fuerit istud non a me est nec fuit sed ab isto sumitur hic nos qui omnium princeps et creator verus existis qui sit benedictus in secula seculorum. Amen. Thorndike / Kibre, More Incipits, S. 356.
  • [309v-312v] leer.

Anmerkungen

Sprache, Schrift:
Lateinisch

Geschichte

Entstehungs-, Besitz- und Sammlungsgeschichte:
Aus der Kartause Basel, alte Signatur "A ciii", auf 2r oben radiert "E xlviii", Einträge von Jakob Louber und Heinrich Arnoldi. Auf 238rb ein alter Besitzvermerk: "Iste liber est Cartusiensium Basilee datus eis propter deum a doctore, Magister Henrico Amici cum aliis libri" darunter durchgestrichen und radiert: "Iste liber est Johannis Friburgii clerici Basiliensis diocensis". Die Handschrift entstand vermutlich in der ersten Hälfte des 15. Jh. wobei in der Handschrift zwei Jahreszahlen erhalten sind, die eine Grobdatierung zwischen 1402 und 1434 erlauben (1402: 56rb "Explicit thesauraus pauperum scriptus Basilee per manus Johannis de Hallis anno domini 1402 feria secunda post quasi modo geniti"; 1434: 66vb "...et cito convalescet probatum fuit anno 1434 in Basilea cum domina de Kiumsegg"). Unter der Signatur "A ciii" im alten Standortverzeichnis pro antiqua (UB Basel, AR I 2, 10v) und dem Verzeichnis von Urban Moser (UB Basel, AR I4a, 206v) aufgeführt.
Akzession:
  • Eigentümer: Öffentliche Bibliothek der Universität Basel
Ehemalige Signatur:
Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel, Bibliotheca antiqua. Signatur: A ciii (alt); A ciii (alt)
Ehemalige Signatur: Standort: Kartause Basel?. Signatur: E xlviii (alt); E xlviii (alt)

Einband

Einband:
Mit braunem glattem Leder überzogene Holzdeckel, zwei Schliessen. Spiegelblätter aus Pergamentfragment einer Urkunde von 1399. Modernes Vorsatzblatt Bl. I.

Buchblock

Lagen:
3² + VI¹⁴ + (VIII-1)²⁹ + 2 VII⁵⁷ + (VIII-3)⁷⁰ + 2 VII⁹⁸ + VIII¹¹⁴ + II¹¹⁸ + VII¹³² + V¹⁴² + 9 VI²⁶² + (V+3)²⁷⁵ + (IV-1)²⁸² + 2 VI³⁰⁶ + III³¹²; erste Lage besteht aus einem modernen Vorsatzblatt und zwei alten Vorsatzblätter; nach Bl. 29 ein fehlendes Blatt; zwischen Bl. 68/69 3 herausgeschnittene Blätter; Bl. 256, 257 und 259 eingefügte Fragmente; nach Bl. 282 1 fehlendes Blatt.
Zählungen:
Moderne Bleistiftfoliierung: I.1-312; teilweise ist eine alte Tintenfoliierungen noch vorhanden: Bl. 2-29: 29-60. Bl. 30-57:1-28. Bl.58-68: 57-67. Bl. 69-70: 70-71. Bl. 71-114: 73-116; Bl. 115-238: I-CXVI

Ausstattung

Rubrizierungen:
2r-66v: Majuskeln rot gestrichelt, rote Kapitelüberschriften.
71r-105v: Majuskeln Rot gestrichelt, rote Kapitelüberschriften. Am linken Rand zu Anfang jedes Abschnittes der lateinische Name der Pflanzen in roter Farbe, darunter oder darüber in schwarzer Tinte der deutsche Name der Pflanze.
106r-114v: Majuskeln Rot gestrichelt, rote Kapitelüberschriften
115r-235r: Zahlen und Kapitelüberschriften Rot
235v-238r: Zahlen und Absatzzeichen Rot
239r-250v: Rote Kapitelüberschriften und Initialen, am Rand rote Nummerierung der Kapitel
251r-262v: Majuskeln rot gestrichelt
283r-309r: Keine farbigen Hervorhebungen, nur in schwarzer Tinte.
Initialen:
2r-66v: Initialen i.d.R. abwechselnd Rot und Grün, die Buchstabenkörper der etwas grösseren Intialen oft mit einfachen Mustern ausgestattet.
71r-105v: Initialen i.d.R. abwechselnd Rot und Grün, die Buchstabenkörper der etwas grösseren Intialen oft mit einfachen Mustern ausgestattet.
106r-114v: Initialen i.d.R. abwechselnd Rot und Grün, die Buchstabenkörper der etwas grösseren Intialen oft mit einfachen Mustern ausgestattet.
Einrichtung:
Schriftraum und Seiteneinrichtung je nach Schreiberhand sehr unterschiedlich.
2r-66v: 22-23 x 16-17 cm; zweispaltig
71r-105v: Schriftraum: 21 x 9 cm; einspaltig.
106r-114v: Schriftraum: 23 x 16 cm; zweispaltig
115r-235r: Schriftraum: 22 x 15 cm; einspaltig
235v-238r: Schriftraum: 23 x 15 cm; zweispaltig
239r-250v: Schriftraum: 19 x 12 cm; einspaltig
251r-262v: Schriftraum: 22 x 15,5 cm, zweispaltig
263r-282r: Unregelmässige Seiteneinrichtung
283r-309r: Schriftraum: 21 x 12,5 cm, einspaltig
Schrift:
Geschrieben von verschiedenen Hände, meistens aus der Zeit von ca. 1400, einige Zeilen auch jünger, spätestens bis 1450.
2r-66v: Geschrieben von Johannes de Hallis, 1402 (Datierung auf Bl. 56rb; gem. Scarpatetti sicherlich ab 32ra von seiner Hand)
71r-105v: Geschrieben von Johannes de Hallis in Basel, ca. 1400
106r-114v: Geschrieben von Johannes de Hallis in Basel um 1400
115r-235r: Von einer Hand des 15. Jh.
235v-238r: Geschrieben von der gleichen Hand wie 115r-235r (?)
263r-282r: Geschrieben von verschiedenen Händen des 15. Jh.
283r-309r: Geschrieben von einer Hand des 15. Jh.
Zusätze:
Teilweise wurden Titel im 17. Jh. hinzugefügt.
2r-66v: Nachträge von späteren Händen; eine Notiz auf nach 1434 datierbar (66vb: "...et cito convalescet probatum fuit anno 1434 in Basilea cum domina de Kiumsegg")
71r-105v: Diverse Marginalnotizen, vermutlich auch von anderen Händen später hinzugeschrieben.

Hinweise

Bibliographischer Nachweis:
  • Binz, Gustav: - Ungedruckte Beschreibung, 20.03.1908
  • Goldschmidt, Günther. - Ungedruckte Beschreibung, 29.12.1939
  • Thorndike, Lynn. - Manuscripts of the writings of Peter of Abano. In: Bulletin of the history of medicine ; 15 (1944), S. 201-219, hier S. 206 (108va-112vb)
  • Hänger, Heinrich. - Mittelhochdeutsche Glossare und Vokabulare in schweizerischen Bibliotheken bis 1500 (Quellen und Forschungen zur Sprach- und Kulturgeschichte der germanischen Völker, 168 = NF 44). - Berlin; New York, 1972, S. 28f. (2ra-9ra)
  • Scarpatetti, Beat Matthias von. - Die Handschriften der Bibliotheken von Aarau, Appenzell und Basel / bearb. von Beat Matthias von Scarpatetti. - Dietikon-Zürich : Urs Graf Verlag, 1977 (Katalog der datierten Handschriften in der Schweiz in lateinischer Schrift vom Anfang des Mittelalters bis 1550 ; Bd. 1), Nr. 451 (32ra-56rb)
  • Daems, Willem F. - Alte Pharmazie und Medizin in Handschriften und Basler Drucken (Ausstellungskatalog). - Basel, 1979, Nr. 14
  • Lohr, Carolus. - Aristotelica helvetica (Scrinium Friburgense, Sonderband 6). - Freiburg, 1994, S. 28
  • Merinhos, José Francisco. – Bibliotheca manuscripta Petri Hispani. Os manuscritos das obras atribuídas a Pedro Hispano. – Lissabon, 2011, S. 24 Nr. 31 (32ra-56rb)
  • Schnell, Bernhard. - Das 'Artemisia-Vokabular'. Ein unbekanntes Pflanzenvokabular und seine primäre Funktion. In: Sprachwissenschaft 36 (2011), S. 179-195, hier S. 188 (Nr. 15) (2ra-9ra)
Literatur:
  • Thorndike, Lynn. - Three tracts on food in Basel manuscripts. In: Bulletin of the history of medicine ; 8 (1940), S. 355-369, hier S. 357-360, 361-364
  • Demaitre, Luke. - The description and diagnosis of leprosy by fourteenth-century physicians. In: Bulletin of the history of medicine ; 59 (1985), S. 327-344, S. 332 Anm. 27 (29ra-va)
  • Daems, Willem F. - Nomina simplicium medicinarum ex synonymariis Medii Aevi collecta = Semantische Untersuchungen zum Fachwortschatz hoch- und spätmittelalterlicher Drogenkunde / von Willem F. Daems. - Leiden [etc.] : E. J. Brill, 1993 (Studies in ancient medicine ; vol. 6), 29-35 (Lemmata). 95-269 (Edition) (32ra-56rb)
Externer Link:

Zugriffs- und Benutzungsbestimmungen

Zugangsbestimmungen:
  • Es gelten die Benutzungsbestimmungen für den Sonderlesesaal
Urheberrecht Metadaten:
Die Katalogdaten stehen unter der Lizenz CC-BY zur Weiternutzung zur Verfügung.

Bearbeitungsstand

Interne Bearbeitung:
  • Verzeichnung=Description=Inventaire; Juni 2025; HAN-Katalogisierungsregeln; Normalaufnahme nach: Goldschmid und Binz, mit Ergänzungen; Gonzalvez
  • Digitalisierung=Digitization=Numérisation; PDF
  • Digitalisierung=Digitization=Numérisation; März 2023; TIFF
  • Erschliessungsniveau Normalniveau

Identifikatoren

Systemnummer:
991170454142105501
Andere Systemnummer:
  • (HAN)000163485DSV05
  • (EXLNZ-41SLSP_NETWORK)991170454142105501
  • (41SLSP_UBS)9972411171905504
Digital Object Identifier:
Quelle: